Tematy na blogu

Pokrzywa zwyczajna- Urtica dioica

Pokrzywa zwyczajna- systematyka

Rząd: Różowce
Rodzina: Pokrzywowate
Rodzaj: Pokrzywa
Gatunek: Pokrzywa zwyczajna

 

Nazwy

Łacińska: Urtica dioica.
Angielska: Nettle
Niemiecka: Nessel
Polskie nazwy: pokrzywa wielka, koprywa, pekryw, zagawka, pokrzywa dwupienna, pokrzywa parząca, żgajka, parzawka, koprzywa

 

Łacińska nazwa Urtica pochodzi od słowa uro co oznacza palić lub spalić.

 

Pokrzywa zwyczajna- występowanie

W naturze pokrzywa występuje na półkuli północnej w znacznej części strefy klimatu umiarkowanego. Jako gatunek obcy rozprzestrzeniła się w strefie umiarkowanej półkuli południowej. Prawdopodobnie pochodzi z Afryki i zachodniej Azji.

Często można ją spotkać w pobliżu zbiorników wodnych, rowów, strumieni. Wyrasta na rumowiskach, przydrożach, skrajach lasów. Spotyka się ją na zaniedbanych łąkach i pastwiskach.

 

Pokrzywa- odmiany

Na całym świecie istnieje ponad 500 gatunków tego ziela. W Polsce występują 3 gatunki pokrzyw: pokrzywa zwyczajna (łac. Urtica dioica) i pokrzywa żegawka (łac. Urtica urens) oraz pokrzywa konopnilistna (łac. Urtica cannabina)

 

Surowiec

W medycynie naturalnej wykorzystuje się liście, łodygi oraz korzeń pokrzywy.  Rzadziej stosuje się nasiona.

Podobne właściwości wykazuje pokrzywa kuleczkowata (Urtica pilulifera) i pokrzywa żegawka (Urtica urens).

Pokrzywa zwyczajna- gdzie ją zbierać?

Bardzo ważne jest, aby pokrzywę zbierać z odpowiednich miejsc. Jeżeli rośnie w miejscach skażonych ekologiczne bardzo prawdopodobne jest, że będzie zawierała w sobie toksyczne związki. Pokrzywa łatwo wchłania i kumuluje ołów, rtęć, kadm, dioksyny, azotany.

Pokrzywy nie wolno zbierać w pobliżu ruchliwych dróg, zakładów przemysłowych, wysypisk śmieci, rzek i zbiorników wodnych. Unikać należy także zbierania pokrzywy w okolicach sadów czy pól, gdzie mogły być stosowane środki ochrony roślin. Należy także unikać łąk, na których były stosowane nawozy sztuczne. Pokrzywa rosnąca w pobliży miejsca składowana obornika lub gnojówki również może zawierać w sobie szkodliwe dla zdrowia azotyny i inne szkodliwe związki.

 

Historia

Niektóre odmiany pokrzywy zostały rozprowadzone w Europie przez rzymian, którzy stosowali ją jako środek rozgrzewający, choć nieco bolesny, do nacierania ciała w zimnym klimacie. W starożytnym Rzymie pokrzywa była również wykorzystywana w kuchni. Przepisy na potrawy z pokrzywą można znaleźć w dziełach Pliniusza Starszego oraz Apicjusza, który pisał, że pokrzywa działa na organizm odżywczo i oczyszczająco.

O pokrzywie wspomina Dioskurydes oraz Hipokrates, który zaliczył pokrzywę do ziół o działaniu dietetycznym.Owidiusz opisuje zastosowanie nasion z pokrzywy do wzmocnienia „sił miłosnych”.

W późniejszych czasach o pokrzywie pisali Paracelsus, Scribonius Largusa, Awicenna.

W XII wieku Albert Wielki zachwalał pokrzywę jako świetną roślinę włóknistą. Uważał również, że pokrzywa ma wielką moc i chroni przed złem.

Przez wieki z włókien pokrzywy sporządzano ubrania, choć włókna te były nieco gorszej jakości niż włókna lniane. Już w XII wieku z rzadkiego włókna pokrzywy wyrabiano sita do mąki i cedzaki do miodu. Indianie oraz Europejczycy zamieszkujący północne krańce w XVI wieku stosowali liny z włókien pokrzywy jako doskonałych i wytrzymałych sieci na ryby.

W źródłach historycznych są zapiski, że Mikołaj Kopernik leczył pokrzywą kolkę nerkową i krwiomocz.  A później, w XVII wieku pokrzywę stosowano jako środek na tamowanie krwotoków.

W czasie I wojny światowej przypomniano sobie o włóknie z pokrzywy i przy braku materiałów do produkcji tkanin powrócono do włókien z pokrzywy.

Po raz pierwszy korzenie pokrzywy zostały wykorzystane w leczeniu chorób układu moczowego w 1950 roku.

 

Święta Hildegarda

Święta Hildegarda uważała, że świeże i młode pędy pokrzywy po ugotowaniu oczyszczają żołądek z zalegającego w nim śluzu. Polecała także pokrzywę na wrzody na ciele w formie okładów. Święta zalecała łączyć pokrzywę z oliwą.

 

Pokrzywa zwyczajna w medycynie ludowej

Niegdyś chorzy z bólami stawów chłostali się pokrzywą, aby załagodzić ból. Metoda ta była stosowana w leczeniu artretyzmu i reumatyzmu.  Medycyna ludowa zaleca także „biczowanie” się pokrzywą w stanach melancholii oraz przy cholerze.

Liście pokrzywy były wykorzystywane jako środek czyszczący krew. Stosowano je jako lek w leczeniu gruźlicy płuc, krwiopluciu, żółtaczce, kolce nerkowej. Zmiażdżone liście pokrzywy po wymieszaniu z oliwą przykładano na rozległe, ropiejące rany, które nie chciały się goić. Okłady z pokrzywy na lewy bok miały leczyć nabrzmiałość śledziony.

Popiołem z pokrzywy posypywano rany po ugryzieniu przez wściekłego psa oraz trudno gojące się ropienie i wrzody.

Sproszkowane nasiona pokrzywy wymieszane z cebulą podawano kobietom tuż przed rozwiązaniem, aby ułatwić poród. Natomiast nasiona utarte z miodem podawano przy dychawicy płuc oraz jako środek oczyszczający płuca ze szkodliwej, nieprzyjemnie pachnącej wydzieliny.

Często palono ususzone liście pokrzywy w postaci „papierosów” przy bólach zębów, uporczywym kaszlu i astmie.

Zewnętrznie pokrzywę stosowano przeciwko świerzbowi.

 

 

Pokrzywa zwyczajna- składniki mineralne

Liście i ziele pokrzywy dostarczają witaminy: B1, B2, B6, K, E, prowitaminę A, witaminę C, kwas pantenowy, a także sole mineralne: wpnia, potasu, fosforu, magnezu, żelaza. To także źródło flawonoidów i kwasów organicznych, w tym kwasu mrówkowego, który odpowiada za drażniące działanie pokrzywy na skórę. Ziele pokrzywy dostarcza także kwasy tłuszczowe (palmitynowy, linolowy, linolenowy), fenolokwasy oraz fitosterole (ß-sytosterol, kampesterol, stigmasterol). Liście pokrzywy są szczególnie bogate w barwniki roślinne jak chlorofil, ksantofil i beta karoten.

Młode liście pokrzywy, które zaleca się szczególnie w kuracjach wiosennych zawierają dużo soli mineralnych: wapnia, fosforu, magnezu, żelaza, potasu, krzemu, siarki, cynku, molibdenu, kobaltu, miedzi, manganu, tytanu.

Korzenie pokrzywy są bogate w sterole, lecytynę, polisacharydy, rozpuszczalną krzemionkę oraz sole wapnia.

Parzące włoski znajdujące się na całej roślinie zbudowane są z głównie z krzemionki. Znajdują się na nich malutkie zbiorniczki wypełnione: histaminą, kwasem mrówkowym, acetylocholiną, serotoniną oraz leukotrienami.

 

                      POKRZYWA ZWYCZAJNA DZIAŁANIE LECZNICZE 

 

Komisja Europejska oraz ESCOP zaleca stosowanie pokrzywy w leczeniu I i II stadium przerostu gruczołu krokowego.

 

Ziele i liście pokrzywy:

  • Poprawiają przemianę materii, ułatwiają przyswajanie pokarmów i pobudzają wydzielanie soków trawiennych
  • Obniżają poziom cukru we krwi
  • Pozytywnie wpływają na trzustkę
  • Pomocniczo stosuje się przy kamicy żółciowej
  • Zaleca się osobom zażywającym duże ilości leków syntetycznych, po zatruciu grzybami oraz zmagających się z postępującą marskością wątroby
  • Oczyszczają jelito cienkie
  • Obniżają poziom cholesterolu oraz zmniejszą ryzyko zmian miażdżycowych
  • Pobudzają układ krwiotwórczy do produkcji erytrocytów i hemoglobiny
  • Wpływają korzystnie na układ limfatyczny oraz zwiększają odporność
  • Przynosi ulgę chorym na astmę czy zapalenie oskrzeli
  • Zwalczają katar sienny
  • Działają moczopędnie oraz wspomagają wydalenie toksyn z organizmu
  • Pomagają rozbić kamienie nerkowe
  • Usuwają przykry zapach potu
  • Są stosowane w leczeniu łagodnych zmian gruczołu krokowego
  • Łagodzą objawy menopauzy i zmniejszają bóle menstruacyjne.
  • Pomagają się w pozbyciu się nadmiaru wody z organizmu
  • Łagodzą objawy zapalenia i zwyrodnienia stawów, łagodzą objawy rwy kulszowej
  • Pozytywnie wpływają na dziąsła oraz zapobiegają osadzaniu się płytki nazębnej
  • Wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe

 

Pokrzywa zwyczajna-działanie niepożądane

Przy dłuższym stosowaniu liści może pojawić się reakcja alergiczna.

Pokrzywa może powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, nudności

 

Pokrzywa zwyczajna-przeciwwskazania

  • Kobiety w ciąży oraz karmiące nie powinny stosować pokrzywy w dużych ilościach.
  • Zmiany nowotworowe w obrębie macicy i dróg rodnych, choroby leczone chirurgicznie
  • Przewlekłe choroby nerek i skąpomocz
  • Planowany zabieg chirurgiczny, ponieważ istnieje ryzyko krwawień z ran pooperacyjnych
  • Obrzęki spowodowane ostrą niewydolnością serca i nerek
  • Cysty na jajnikach
  • Nadciśnienie i arterioskleroza

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polecane blogi i strony

Źródła

  1. Heepen G. H.; Hormony pod kontrolą dzięki sprawdzonym metodom naturalnym; Wyd. Jedność, Kielce 2015, str. 58- 59
  2. Kaczmarczyk P.; Pokrzywa ciągle niedoceniana; Panacea Nr 3-4 (60-61), lipiec- grudzień 2017, str. 26-28
  3. Małachow G.; Zioła dla zdrowia; Wydawnictwo ABA 2004, str., 169-174
  4. Nowak Z. T.; Pokrzywa przywraca zdrowie; Aromat Słowa, Kraków 2018
  5. Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarz; Wyd. III PZWL, Warszawa 1982, str. 266-268
  6. Pieszak M., Mikołajczyk P. Ł. ; Właściwości lecznicze pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.); Postępy fitoterapii 4/2010, str. 199-204
  7. Poprzęcki W.; Ziołolecznictwo; Wyd. Spar 1989, str. 29, 31, 79-80
  8. Senderski M.E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str. 500-504
  9. Tyszyńska- Kownacka D., Starek T.; Zioła w polskim domu; Wyd. Watra, Warszawa 1988, str. 170-173
  10. Wielka księga ziół; Reader’s digest; Warszawa 2009
  11. Monografia WHO, Vol. 2, str. 329-341

Newsletter

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.