Tematy na blogu

Menu

Pokrzywa zwyczajna- Urtica dioica

Systematyka

Rząd: Różowce
Rodzina: Pokrzywowate
Rodzaj: Pokrzywa
Gatunek: Pokrzywa zwyczajna

 

Nazwy

Łacińska: Urtica dioica.
Angielska: Nettle
Niemiecka: Nessel
Polskie nazwy: pokrzywa wielka, koprywa, pekryw, zagawka, pokrzywa dwupienna, pokrzywa parząca, żgajka, parzawka, koprzywa

 

Łacińska nazwa Urtica pochodzi od słowa uro co oznacza palić lub spalić.

 

Występowanie

W naturze pokrzywa występuje na półkuli północnej w znacznej części strefy klimatu umiarkowanego. Jako gatunek obcy rozprzestrzeniła się w strefie umiarkowanej półkuli południowej. Prawdopodobnie pochodzi z Afryki i zachodniej Azji.

Często można ją spotkać w pobliżu zbiorników wodnych, rowów, strumieni. Wyrasta na rumowiskach, przydrożach, skrajach lasów. Spotyka się ją na zaniedbanych łąkach i pastwiskach.

 

Pokrzywa- odmiany

Na całym świecie istnieje ponad 500 gatunków tego ziela. W Polsce występują 3 gatunki pokrzyw: pokrzywa zwyczajna (łac. Urtica dioica) i pokrzywa żegawka (łac. Urtica urens) oraz pokrzywa konopnilistna (łac. Urtica cannabina)

 

Surowiec

W medycynie naturalnej wykorzystuje się liście, łodygi oraz korzeń pokrzywy.  Rzadziej stosuje się nasiona.

Podobne właściwości wykazuje pokrzywa kuleczkowata (Urtica pilulifera) i pokrzywa żegawka (Urtica urens).

Gdzie zbierać pokrzywę?

Bardzo ważne jest, aby pokrzywę zbierać z odpowiednich miejsc. Jeżeli rośnie w miejscach skażonych ekologiczne bardzo prawdopodobne jest, że będzie zawierała w sobie toksyczne związki. Pokrzywa łatwo wchłania i kumuluje ołów, rtęć, kadm, dioksyny, azotany.

Pokrzywy nie wolno zbierać w pobliżu ruchliwych dróg, zakładów przemysłowych, wysypisk śmieci, rzek i zbiorników wodnych. Unikać należy także zbierania pokrzywy w okolicach sadów czy pól, gdzie mogły być stosowane środki ochrony roślin. Należy także unikać łąk, na których były stosowane nawozy sztuczne. Pokrzywa rosnąca w pobliży miejsca składowana obornika lub gnojówki również może zawierać w sobie szkodliwe dla zdrowia azotyny i inne szkodliwe związki.

Historia

Niektóre odmiany pokrzywy zostały rozprowadzone w Europie przez rzymian, którzy stosowali ją jako środek rozgrzewający, choć nieco bolesny, do nacierania ciała w zimnym klimacie. W starożytnym Rzymie pokrzywa była również wykorzystywana w kuchni. Przepisy na potrawy z pokrzywą można znaleźć w dziełach Pliniusza Starszego oraz Apicjusza, który pisał, że pokrzywa działa na organizm odżywczo i oczyszczająco.

O pokrzywie wspomina Dioskurydes oraz Hipokrates, który zaliczył pokrzywę do ziół o działaniu dietetycznym.Owidiusz opisuje zastosowanie nasion z pokrzywy do wzmocnienia „sił miłosnych”.

W późniejszych czasach o pokrzywie pisali Paracelsus, Scribonius Largusa, Awicenna.

W XII wieku Albert Wielki zachwalał pokrzywę jako świetną roślinę włóknistą. Uważał również, że pokrzywa ma wielką moc i chroni przed złem.

Przez wieki z włókien pokrzywy sporządzano ubrania, choć włókna te były nieco gorszej jakości niż włókna lniane. Już w XII wieku z rzadkiego włókna pokrzywy wyrabiano sita do mąki i cedzaki do miodu. Indianie oraz Europejczycy zamieszkujący północne krańce w XVI wieku stosowali liny z włókien pokrzywy jako doskonałych i wytrzymałych sieci na ryby.

W źródłach historycznych są zapiski, że Mikołaj Kopernik leczył pokrzywą kolkę nerkową i krwiomocz.  A później, w XVII wieku pokrzywę stosowano jako środek na tamowanie krwotoków.

W czasie I wojny światowej przypomniano sobie o włóknie z pokrzywy i przy braku materiałów do produkcji tkanin powrócono do włókien z pokrzywy.

Po raz pierwszy korzenie pokrzywy zostały wykorzystane w leczeniu chorób układu moczowego w 1950 roku.

 

Święta Hildegarda

Święta Hildegarda uważała, że świeże i młode pędy pokrzywy po ugotowaniu oczyszczają żołądek z zalegającego w nim śluzu. Polecała także pokrzywę na wrzody na ciele w formie okładów. Święta zalecała łączyć pokrzywę z oliwą.

 

Medycyna ludowa

Niegdyś chorzy z bólami stawów chłostali się pokrzywą, aby załagodzić ból. Metoda ta była stosowana w leczeniu artretyzmu i reumatyzmu.  Medycyna ludowa zaleca także „biczowanie” się pokrzywą w stanach melancholii oraz przy cholerze.

Liście pokrzywy były wykorzystywane jako środek czyszczący krew. Stosowano je jako lek w leczeniu gruźlicy płuc, krwiopluciu, żółtaczce, kolce nerkowej. Zmiażdżone liście pokrzywy po wymieszaniu z oliwą przykładano na rozległe, ropiejące rany, które nie chciały się goić. Okłady z pokrzywy na lewy bok miały leczyć nabrzmiałość śledziony.

Popiołem z pokrzywy posypywano rany po ugryzieniu przez wściekłego psa oraz trudno gojące się ropienie i wrzody.

Sproszkowane nasiona pokrzywy wymieszane z cebulą podawano kobietom tuż przed rozwiązaniem, aby ułatwić poród. Natomiast nasiona utarte z miodem podawano przy dychawicy płuc oraz jako środek oczyszczający płuca ze szkodliwej, nieprzyjemnie pachnącej wydzieliny.

Często palono ususzone liście pokrzywy w postaci „papierosów” przy bólach zębów, uporczywym kaszlu i astmie.

Zewnętrznie pokrzywę stosowano przeciwko świerzbowi.

 

 

Pokrzywa- składniki mineralne

Liście i ziele pokrzywy dostarczają witaminy: B1, B2, B6, K, E, prowitaminę A, witaminę C, kwas pantenowy, a także sole mineralne: wpnia, potasu, fosforu, magnezu, żelaza. To także źródło flawonoidów i kwasów organicznych, w tym kwasu mrówkowego, który odpowiada za drażniące działanie pokrzywy na skórę. Ziele pokrzywy dostarcza także kwasy tłuszczowe (palmitynowy, linolowy, linolenowy), fenolokwasy oraz fitosterole (ß-sytosterol, kampesterol, stigmasterol). Liście pokrzywy są szczególnie bogate w barwniki roślinne jak chlorofil, ksantofil i beta karoten.

Młode liście pokrzywy, które zaleca się szczególnie w kuracjach wiosennych zawierają dużo soli mineralnych: wapnia, fosforu, magnezu, żelaza, potasu, krzemu, siarki, cynku, molibdenu, kobaltu, miedzi, manganu, tytanu.

Korzenie pokrzywy są bogate w sterole, lecytynę, polisacharydy, rozpuszczalną krzemionkę oraz sole wapnia.

Parzące włoski znajdujące się na całej roślinie zbudowane są z głównie z krzemionki. Znajdują się na nich malutkie zbiorniczki wypełnione: histaminą, kwasem mrówkowym, acetylocholiną, serotoniną oraz leukotrienami.

 

                   POKRZYWA DZIAŁANIE LECZNICZE 

 

Komisja Europejska oraz ESCOP zaleca stosowanie pokrzywy w leczeniu I i II stadium przerostu gruczołu krokowego.

 

Ziele i liście pokrzywy:

  • Poprawiają przemianę materii, ułatwiają przyswajanie pokarmów i pobudzają wydzielanie soków trawiennych
  • Obniżają poziom cukru we krwi
  • Pozytywnie wpływają na trzustkę
  • Pomocniczo stosuje się przy kamicy żółciowej
  • Zaleca się osobom zażywającym duże ilości leków syntetycznych, po zatruciu grzybami oraz zmagających się z postępującą marskością wątroby
  • Oczyszczają jelito cienkie
  • Obniżają poziom cholesterolu oraz zmniejszą ryzyko zmian miażdżycowych
  • Pobudzają układ krwiotwórczy do produkcji erytrocytów i hemoglobiny
  • Wpływają korzystnie na układ limfatyczny oraz zwiększają odporność
  • Przynosi ulgę chorym na astmę czy zapalenie oskrzeli
  • Zwalczają katar sienny
  • Działają moczopędnie oraz wspomagają wydalenie toksyn z organizmu
  • Pomagają rozbić kamienie nerkowe
  • Usuwają przykry zapach potu
  • Są stosowane w leczeniu łagodnych zmian gruczołu krokowego
  • Łagodzą objawy menopauzy i zmniejszają bóle menstruacyjne.
  • Pomagają się w pozbyciu się nadmiaru wody z organizmu
  • Łagodzą objawy zapalenia i zwyrodnienia stawów, łagodzą objawy rwy kulszowej
  • Pozytywnie wpływają na dziąsła oraz zapobiegają osadzaniu się płytki nazębnej
  • Wykazują działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe

 

Działanie niepożądane

Przy dłuższym stosowaniu liści może pojawić się reakcja alergiczna.

Pokrzywa może powodować dolegliwości ze strony układu pokarmowego: bóle brzucha, nudności

 

Przeciwwskazania

  • Kobiety w ciąży oraz karmiące nie powinny stosować pokrzywy w dużych ilościach.
  • Zmiany nowotworowe w obrębie macicy i dróg rodnych, choroby leczone chirurgicznie
  • Przewlekłe choroby nerek i skąpomocz
  • Planowany zabieg chirurgiczny, ponieważ istnieje ryzyko krwawień z ran pooperacyjnych
  • Obrzęki spowodowane ostrą niewydolnością serca i nerek
  • Cysty na jajnikach
  • Nadciśnienie i arterioskleroza

Nalewka majowa z pokrzywy

  • 200 g pokrzywy zebranej w maju
  • 0,5 l wódki

Ziele pokrzywy zalać wódką i odstawić na 1 dzień na słoneczny parapet. Kolejne 8 dni nalewkę trzymać w ciemnej szafce. Przecedzić.  Przyjmować po 1 łyżeczce na czczo 30 minut przed jedzeniem i 1 łyżkę na noc przed snem.

Nalewka pokrzywowa zalecana jest dla osób osłabionych po długotrwałej kuracji antybiotykowej lub o obniżonej odporności. Już 1 łyżka dziennie poprawia krążenie, rozgrzewa wychłodzony organizm oraz reguluje poziom cukru we krwi.

Zewnętrznie nalewkę można stosować do wcierań przy reumatyzmie.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura:

  1. Ożarowski; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarz; Wyd. III PZWL, Warszawa 1982, str. 266-268
  2. Tyszyńska- Kownacka, T. Starek; Zioła w polskim domu; Wyd. Watra, Warszawa 1988, str. 170-173
  3. Poprzęcki; Ziołolecznictwo; Wyd. Spar 1989, str. 29, 31, 79-80
  4. Monografia WHO, Vol. 2, str. 329-341
  5. Małachow; Zioła dla zdrowia; Wydawnictwo ABA 2004, str., 169-174
  6. Wielka księga ziół; Reader’s digest; Warszawa 2009
  7. Pieszak, P. Ł. Mikołajczyk; Właściwości lecznicze pokrzywy zwyczajnej (Urtica dioica L.); Postępy fitoterapii 4/2010, str. 199-204
  8. H. Heepen; Hormony pod kontrolą dzięki sprawdzonym metodom naturalnym; Wyd. Jedność, Kielce 2015, str. 58- 59
  9. E. Senderski; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str. 500-504
  10. Kaczmarczyk; Pokrzywa ciągle niedoceniana; Panacea Nr 3-4 (60-61), lipiec- grudzień 2017, str. 26-28
  11. T. Nowak; Pokrzywa przywraca zdrowie; Aromat Słowa, Kraków 2018

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook

Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca