Tematy na blogu

Imbir lekarski- właściwości i zastosowanie

Imbir lekarski- systematyka

Rząd: Imbirowce
Rodzina: Imbirowate
Rodzaj: Imbir 

 

Nazwy

Łacińska: Zingiber officinale,
Angielska: Ginger
Niemiecka: Ingwer
Polskie nazwy: Imbir
Chińska: Sheng Jian

 

Imbir lekarski- występowanie

Dokładne pochodzenie imbiru nie jest znane. Przypuszcza się, że roślina pochodzi z południowo- wschodniej Azji. Obecnie bardzo rzadko występuje w stanie dzikim. Najwyższej jakości surowiec pochodzi z Jamajki. Imbir jest uprawiany jest w Chinach, Indiach i Malezji, Brazylii, a także zachodniej Afryce i Australii.

 

Imbir- odmiany

W lecznictwie oprócz imbiru lekarskiego stosuje się imbir cytwarowy (łac. Zingiber zerumbet) i imbir żółty (łac. Zingiber purpureum).

Niektóre odmiany mogą mieć kłącze w kolorze od różowego po czerwony. W Chinach w części prowincji uprawia się imbir stosowany jako warzywo, podczas gdy w innych prowincjach uprawia się wyłącznie imbir o właściwościach leczniczych. Znane są także ozdobne odmiany imbiru.

 

Imbir lekarski- surowiec

Surowcem farmakopealnym jest kłącze imbiru (Zingiber rhizoma), które przetwarza się na proszek, syrop, olejek eteryczny oraz oleożywicę. Imbir można stosować w postaci świeżego kłącza, suszonego sproszkowanego kłącza, wyciągów i nalewek. Wchodzi on także w skład wielu leków.

Imbir lekarski- trochę historii

Imbir znany jest w Azji od ponad 3 tys. lat i jest zaliczany do najstarszych roślin uprawnych na świecie. Jest stosowany w medycynie tradycyjnej Chin, Indii i Arabii od tysięcy lat.

W Indiach nazwa imbiru oznacza „w kształcie rogu”. Suśruta- wybitny lekarz starożytnych Indii opisał właściwości imbiru w sanskrypcie sringavera pochodzącym z VI w. p. n. e. W mitologii hinduskiej imbir jest przedstawiany jako roślina, która ma pomagać ludziom, zwierzętom i roślinom. Sądzono, że uprawa imbiru w ogrodzie pobudza wzrost i płodność wszystkich organizmów. Wierzy się, że dobrze pielęgnowana roślina wytwarza pole energetyczne działające pobudzająco na zdrowie.

W zielniku chińskim pochodzącym z 2800 r. p. n. e. imbir został zaliczony do leków klasy II „o funkcjach ministerskich” – czyli leków stosowanych na ciężkie choroby. Wzmianka o imbirze znajduje się w dziele Konfucjusza, który „nie rozstawał się z imbirem podczas jedzenia”. Chińczycy wierzyli, że imbir sprzyja zachowaniu szczęśliwości.

Arabowie uważali imbir za szczególnie silny afrodyzjak. Zapiski o imbirze znajdują się w Koranie. W V w p. n. e. Roślina była prawdopodobnie znany w Egipcie.

Nie wiadomo dokładnie, kiedy imbir dotarł na Bliski Wchód z Indii, ale na pewno był znany w czasach Aleksandra Wielkiego. Imbir wchodził w skład odtrutki króla Pontu Mitrydatesa. Grecy spożywali imbir zawinięty w chleb po obfitych ucztach, aby zniwelować nudności. Z dzieł Dioskurydesa wiemy, że imbir przywożono do Rzymu w „syropie, w glinianych naczyniach”. Do Rzymu sprowadzano również świeży imbir, rosnący w gliniastych doniczkach. Główny chirurg za panowania Klaudiusza i Nerona stosował imbir jako lek żołądkowy.

W średniowieczu uważano, że imbir pochodził z Ogrodu Edenu. W „Kanonie Medycyny” Awicenny znajduje się opis leczniczego działania imbiru. To dzięki temu arabskiemu lekarzowi Europa poznała działanie imbiru, gdzie imbir był jednym z pierwszych „wschodnich korzeni”. Już w XI wieku wspominają o nim anglosaskie księgi weterynaryjne. Korzeń imbiru wykorzystywano do aromatyzowania piwa. Arabowie rozprzestrzenili imbir na terenie Afryki w XIII wieku. W Europie Zachodniej imbir rozprzestrzenił się dzięki Krzyżakom, którzy przywieźli roślinę z Bizancjum i Ziemi Świętej. Popularność imbiru tak szybko wzrosła, że był on jedną z najważniejszych przypraw średniowiecznej Europy.

Na dworze Jagiełły wykorzystywano imbir jako przyprawę do ryb, a prawdopodobnie także do flaków. Imbir spożywano w postaci cukierków imbirowych. W tym czasie znane były różne gatunki imbiru. W owym czasie w Europie panowało przekonanie, że imbir jest korzeniem drzewa pieprzowego. Marcin z Urzędowa w swoim Herbarzu tłumaczy, że pieprz i kłącze imbiru pochodzi od dwóch różnych roślin. Autor owego Herbarza podaje, że imbir ma właściwości rozgrzewające, poprawia trawienie

Marco Polo jako pierwszy Europejczyk oglądał uprawy imbiru w Chinach.

Krótko po odkryciu Ameryki imbir dotarł na Nowy Kontynent dzięki Hiszpanowi Francesco de Mendoza. Roślina szybko rozprzestrzeniła się w Środkowej Ameryce i na Wyspach Karaibskich.

Portugalczycy wprowadzają uprawę imbiru w swoich koloniach w zachodniej Afryce.

Na przełomie XVIII i XIX wieku Wiliam Roscoe wykonał pierwszy naukowy opis rośliny oraz nadał jej obecną łacińską nazwę.

W XX wieku imbir został zapomniany, jednak przez ostatnie lata roślina ta wraca do łask, szczególnie jako aromatyczna przyprawa.

Imbir od wieków był sprzedawany w aptekach, o czym mogą świadczyć opisy rośliny w starych farmakopeach. W Polskiej Farmakopei z 1937 roku także można znaleźć opis imbiru.

 

Imbir lekarski u Św. Hildegardy

Według Świętej Hildegardy imbir powinien być spożywany przez osoby cierpiące zimą na brak apetytu, zmęczenie, ogólne przygnębienie. Dla zdrowych ludzi przyprawa nie jest aż tak potrzebna i może ich ogłupiać i rozleniwiać oraz pobudzać ich żarłoczność. Sproszkowany imbir wg Świętej ma być pomocny osobom słabym fizycznie.

 

Imbir lekarski w medycynie ludowej

Od średniowiecza kłącze imbiru było stosowane jako lek poprawiający trawienie, przeciwwymiotny i przeciwzapalny. Stosowano, go także jako środek regenerujący tkankę chrząstki.

Mieszkańcy Afryki piją wyciąg z kłącza imbiru jako środek podniecający, z kolei kobiety na Nowej Gwinei stosują go jako środek antykoncepcyjny. W Indiach podaje się świeży imbir jako środek na męczący kaszel u dzieci. W Etiopii wykorzystuje się imbir jako lek przeciwmalaryczny. Kłącze imbiru żuje się i połyka w leczeniu migdałków. W medycynie Islamskiej imbir jest uznany za roślinę świętą. Znajduje się o nim wzmianka w Koranie.

Ignacy Czerwiakowski w 1861 r. w „Botanice lekarskiej do wykładów” pisał, że imbir należy do roślin silnie pobudzających i rozgrzewających. W mniejszych dawka wzmacnia żołądek i poprawia trawienie.

 

Imbir w wierzeniach ludowych

Według starohinduskich wierzeń imbir miał pobudzać wzrost i płodność roślin, ludzi i zwierząt. Chińczycy byli przekonani, że roślina przynosi szczęście, z kolei Filipińczycy twierdzą, że ma odmładzające właściwości. Korzeń imbiru noszony w kieszeni przyciąga pieniądze, a banknoty posypane sproszkowanym imbirem przyciągają większe nominały. Imbir ma również przyciągać miłość.

 

Imbir lekarski- zastosowanie

Kłącze oraz olejek imbirowy stosuje się do poprawiania smaku i zapachu niektórych preparatów leczniczych

Olejek imbirowy stosuje się w przemyśle perfumeryjnym

Wodne wyciągi z imbiru mogą hamować kiełkowanie nasion, wzrost sadzonek soi i szczypiorku

 

Imbir lekarski- związki biologicznie aktywne

Imbir swoje właściwości zawdzięcza zawartości olejku eterycznego, którego głównymi składnikami są: zingerol, zingiberol, gingerol. Imbir dostarcza do organizmu wiele aminokwasów, witamin ( niacyna, wit. A., wit. B6, wit. C, ryboflawina, kwas pantenowy, foliany, cholina, wit. E, witamina K) i soli mineralnych ( magnez, potas, żelazo, mangan, miedź, wapń, fosfor, sód, cynk, selen). Kłącze imbiru jest źródłem kwasów tłuszczowych oraz lecytyny.

Składniki biologicznie imbiru to nielotne związki dające ostry smak: gingerole, shogole, paradole, zingiberole. Gingerole jest to grupa związków chemicznych, homologów, różniących się długością nierozgałęzionego łańcucha węglowego. To one odpowiadają za właściwości świeżego kłącza imbiru. Shagole będące odwodnioną pochodną gingeroli są dominującymi związkami zawartymi w suszonym imbirze. Pozostałe związki fenolowe występują tylko w suszonym kłączu.

 

IMBIR LEKARSKI DZIAŁANIE LECZNICZE

W celach leczniczych zaleca się spożywanie świeżego imbiru, który jest znacznie skuteczniejszy w zwalczaniu chorób niż imbir suszony.

 

Jak działa imbir?

  • Łagodzi nudności, wzdęcia i niestrawność
  • Chroniące przed mdłościami, dlatego jest pomocny przy chorobie lokomocyjnej
  • Zmniejsza poranne mdłości i wymioty u kobiet w ciąży.
  • Poprawiaj trawienie i wzmaga apetyt
  • Pobudza wydzielanie śliny, kwasu żołądkowego oraz żółci, poprawia perystaltykę jelit
  • Kłącze imbiru działa ochronnie na wątrobę
  • Wykazuje działanie hipoglikemiczne
  • Chroni żołądek, zapobiegając powstawaniu wrzodów
  • Poprawia przemianę materii oraz korzystnie wpływa na gospodarkę węglowodanów, przyspiesza spalanie tłuszczów w organizmie i zwiększa termogenezę
  • Zmniejsza agregację (zlepianie się) płytek krwi oraz chroni przed tworzeniem się zakrzepów krwi.
  • Kłącze imbiru zwiększa krążenie krwi, a tym samym rozgrzewa i pobudza krążenie
  • Kłącze imbiru zwiększa przyswajalność żelaza, a tym samym pomaga w leczeniu anemii
  • Ma działanie antybakteryjne, zwalcza wszystkie infekcje bakteryjne, grzybicze i wirusowe.
  • Medycyna chińska poleca picie herbaty imbirowej przy przeziębieniach
  • Stosowany w postaci płynu do płukania łagodzi stany zapalne jamy ustnej i gardła
  • Świeży korzeń imbiru można żuć, aby złagodzić ból zębów
  • Preparaty z imbirem zwiększają koncentrację i wydajność umysłową, wyostrza zmysły oraz poprawia wzrok
  • Przynosi ulgę dla chorych stawów, jest także składnikiem wielu maści i plastrów rozgrzewających
  • Kłącze imbiru wykazuje działanie przeciwzapalne i przeciwbólowe
  • Imbir wykazuje działanie radioprotekcyjne.

 

Imbir lekarski – działanie niepożądane

Imbir stosowany w dawce 1500 mg/ kg m. c. nie wywoływał objawów toksycznych. Kłącze może czasem powodować przejściowe efekty jak zgaga lub problemy żołądkowo- jelitowe. Stosowany w dużych ilościach rozrzedza krew.

Imbir jest przyprawą rozgrzewającą, a więc może wzmagać uderzenia gorąca.

 

Imbir lekarski- przeciwwskazania

  • Przewlekłe choroby układu pokarmowego
  • Kamica żółciowa
  • Cukrzyca i nadciśnienie tętnicze
  • Kobiety z dużym ryzykiem wystąpienia krwotoków powinny stosować imbir wyłącznie jako przyprawę
  • Nie zaleca się imbiru dzieciom poniżej 6 roku życia
  • Karmienie piersią, ze względu na ostry i palący smak
  • Osoby oczekujące na różne zabiegi i operacje

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Polecane blogi i strony

Źródła

  1. Arnal- Schnebelen B., Goetz P., Paris M.; Lecznicze dary natury, 200 uzdrawiających ziół; Reader’s Digest; Warszawa 2004, str. 89
  2. Carper J.; Apteka żywności Nowe i niezwykłe odkrycia leczniczego działania żywności; Hannah Publishing Ltd, Warszawa 1988r. Str. 172-174
  3. Charles D. J.; Antioxidant properties of spices, herbs and other sources; Springer, Nowy York 2013, str. 335-345
  4. Fnimh C. A.; Encyclopedia of herbal medicine; DK New York 2016, str. 155
  5. Gawłowska A., Halarewicz A., Jabłoński J., Bernades- Rusin M.; Atlas przypraw; SBM, Warszawa 2018, str. 86-87
  6. Glibowski P., Długołęcka A., Grdeń A., Toczek K.; Właściwości prozdrowotne imbiru; Bromat. Chem. Toksykol. 2017, 2, str. 115-121
  7. Górnicka J. ; Leki z natury; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, Warszawa 2012, str. 120-121
  8. Grys A., Łowicki Z., Parus A.; Właściwości lecznicze imbiru (Zingiber officinale Roscoe); Postępy fitoterapii 1/2010, str. 42-45
  9. Kmieć K.; Rośliny przyprawowe- rośliny lecznicze jako motyw ekslibrisu; Analecta 13/ 1-2  str. 221-239, 2004r.,
  10. Kybal J. Rośliny aromatyczne; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1985, str. 206-207 
  11. Kulczyński B., Gramza- Michałowska A.; Znaczenie żywieniowe imbiru; Bromat. Chem. Toksykol. XLIX, 2016, 1, str. 57-63
  12. Lim T. K.; Edible Medicinal and Non-Medicinal Plants, Vol. 12, modified steams, roots, bulbs; Springer, Switzerland 2016, str. 469- 559
  13. Marczyk M.;Domowe sposoby leczenia. Leki z natury ;Wydawnictwo Dragon, Bielsko Biała 2015m, str. 90-91
  14. Nartowska J.; Imbir lekarski; Panacea nr. 3 (24), lipiec- wrzesień 2008, str. 6-8
  15. Ody P.; Zioła w domu; Świat książki 1996r., str. 12, 13, 47
  16. Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str. 303-305
  17. Typek J.; Z imbirem na wakacje; Aptekarz Polski, 70(48e) czerwiec 2012, str. 19- 21
  18. Monografia WHO, vol. 1, Genewa 1999r., str. 277-287
  19. Wielka księga ziół, Reader’s Digest, Warszawa 2009, str. 43, 205, 225, 236

Newsletter

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.