- E 172 Tlenki żelaza
E-172- tlenki żelaza
Barwnik E 172, czyli tlenki żelaza to grupa barwników pochodzenia naturalnego stosowanych do barwienia żywności.
Inne nazwy i oznaczenia: tlenki i wodorotlenki żelaza, rdza,
Właściwości fizyczne: Barwniki te wykazują dużą stabilność wobec wysokiej T oraz światła. Są stabilne w obecności zasad i charakteryzują się dobrą odpornością na kwasy owocowe. Są to związki nie rozpuszczalne w wodzie, rozpuszczalnikach organicznych i olejach mineralnych. Łatwo rozpuszczają się w stężonych kwasach nieorganicznych.
Grupa barwników: Naturalne, nieorganiczne barwniki. Do żywności są dopuszczone trzy, a w zasadzie cztery tlenki żelaza:
- żółty tlenek żelaza (FeO(OH)*H2O),
- czerwony tlenek żelaza Fe2O4
- czarny tlenek żelaza (FeO*Fe2O3).
- brązowy tlenek żelaza, który jest mieszaniną wyżej wymienionych związków.
Występowanie: w naturze tlenki i hydroksytlenki żelaza występują jako ziemia mulasta, ochrowa lub sjena. Są też składnikiem niektórych minerałów.
Otrzymywanie: W przemyśle związki te otrzymuje się w wyniku syntezy chemicznej
Dzienne spożycie: wg JECFA (1980r) ADI max. ADI wynosi 0,5 mg/kg masy ciała/dzień, choć w UE nie została ustalona max. dopuszczalna dzienna dawka.
Metabolizm: Tlenki i wodorotlenki nie są wchłaniane przez śluzówkę jelita i są prawie w całości wydalane. U ludzi stwierdzono niskie wchłanianie tlenków żelaza. Dla czerwonego tlenku żelaza stwierdzono wchłanianie na poziomie 0,01%, dla żółtego tlenku żelaza na poziomie 1,5-2,4%
Funkcje w żywności: W zależności od składu pigmentu barwnik może dawać barwę żółtą, czerwoną, pomarańczową, brązową lub czarną.
Uwarunkowania prawne: Tlenki i wodorotlenki żelaza zostały dopuszczone do stosowania w żywności w Unii Europejskiej. W Stanach E 172 uznane są za substancję bezpieczną. Barwnik zakazany w Australii.
Barwnik E 172- tlenki żelaza
Barwnik E 172 wykorzystuje się do barwienia na kolor czerwony pasztetów mięsnych, skórek kiełbasy, łososia czy krewetek. Związki te mają zastosowanie do barwienia analogów ikry rybiej opartych na wodorostach oraz past rybnych i past ze skorupiaków. Można nimi barwić jadalne skórny sera. Nadają one kolor żółty i czerwony ciastom, deserom, drażetkom oraz różnym słodyczom. Tlenki żelaza stosuje się także do barwienia deserów w proszku. Wiele oliwek sprzedawanych w Polsce i Europie to zielone oliwki zabarwione na czarno za pomocą tlenku żelaza.
Tlenki i wodorotlenki żelaza stosuje się jako wzmacniacz kontrastu do znakowania owoców cytrusowych, melonów i granatów.
Przemysł kosmetyczny: E 172 jest barwnikiem stosowanym w produkcji pudrów do twarzy i cieni do powiek. Tlenki żelaza wykorzystuje się do nadania barwy mydła toaletowego.
Przemysł farmaceutyczny: Tlenki i wodorotlenki żelaza stosuje się do wytwarzania leków zwiększających poziom hemoglobiny. Są też stosowane do barwienia drażetek, proszków i kremów.
Ponadto grupa tlenków żelaza jest stosowana do barwienia jajek i karmy dla zwierząt. W przemyśle związki te wykorzystuje się do jako pigmenty w malarstwie, do produkcji barwionego cementu i jako składnik okładzin ceramicznych.
Barwnik E 172- tlenki żelaza- możliwe działanie niepożądane
Barwnik E 172 ogólnie jest uznany za nieszkodliwy dodatek do żywności. Samo żelazo jest nam potrzebne i odgrywa ważną rolę w procesach krwiotwórczych. Jednak jego nadmiar może być dla nas niebezpieczny. Żelazo może powodować wzrost liczby wolnych rodników, co jest czynnikiem sprzyjającym rozwojowi wielu chorób. Pierwiastek ten kumuluje się w wątrobie i jest uważany za czynnik ryzyka nowotworów tego narządu. Dlatego warto zachować ostrożność.
https://vitalia.pl/dodatek-chemiczny/27,0/Luteina-e161b.html (12.04.2021)
https://efsa.onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.2903/j.efsa.2010.1678 (12.04.2021)
Grimm H. U.; Chemia w pożywieniu, jak działają dodatki do żywności i dlaczego nam szkodzą; Wydawnictwo Vital, Białystok 2014, str. 146
https://optolov.ru/pl/dizajjn-kuhni/zheleza-oksid-drugoe-nazvanie-sostav-krasitelya-e172-oksidy-zheleza-vred-i.html (10.08.2023)
- Podobne artykuły
E 155 Brąz HT- barwnik spożywczy
Barwnik E155, czyli brąz HT to syntetyczny barwnik azowy. Wykorzystywany do nadania barwy czekoladowej wypiekom i deserom
E 140- Chlorofil- Barwnik spożywczy
Chlorofil należy do naturalnych barwników. Pozyskuje się go z pokrzywy bądź lucerny.
E 104 Żółcień chinolinowa- Barwnik spożywczy
E 104 czyli żółcień chinolinowa to syntetyczny barwnik dodawany do napojów, elementów dekoracyjnych tortów, dżemów i marmolad
4 Responses
Dlaczego (odnośnie E-172) nie wspomina sie wplywu tego srodka na zachowanie pobudzone u dzieci i niemoznosc skupienia ?
Przeglądając oficjalne dane EFSA oraz inne źródła nie trafiłam na takie informacje. Chętnie poznam źródło Pana informacji
Dziękuję za bardzo ciekawy wpis! W kontekście dyskusji w komentarzach z użytkownikiem ZdrowieNatura324 na temat oficjalnych danych EFSA, zastanawiam się, jak polskie i europejskie urzędy weryfikują takie niezależne raporty bezpieczeństwa? Czy istnieją jakieś ogólnodostępne, międzynarodowe bazy metodologii audytów cyfrowych lub chemicznych, na których można się opierać? Ostatnio analizowałem podejście do weryfikacji danych na stronie https://megaparibdguide.com, gdzie zespół ekspertów opisuje swoje techniczne standardy kontroli i transparentności (w tym zgodność z RODO/GDPR), i zacząłem się zastanawiać, czy w branży spożywczej i przy ocenie dodatków E stosuje się równie rygorystyczne, cyfrowe algorytmy weryfikacji źródeł? Jak to wygląda z Państwa doświadczenia?
Dziękuję za ciekawy komentarz. W przypadku dodatków do żywności, europejskie instytucje nie opierają się na audytach cyfrowych, lecz na ocenie całokształtu dostępnych badań naukowych zgodnie z uznanymi standardami toksykologicznymi (m.in. EFSA, OECD i GLP). Dlatego przy ocenie bezpieczeństwa kluczowe znaczenie ma jakość i powtarzalność badań oraz zgodność wyników z innymi publikacjami naukowymi.