Nazwa „armoracia” z celtyckiego oznacza ar- blisko, more- morze, co oznacza roślinę rosnącą blisko morza.

Chrzan to roślina o niezwykłych właściwościach, która korzystnie wpływa na układ pokarmowy, ma silne działanie bakteriobójcze, jest niezastąpiona w przeziębieniach oraz przy chorych zatokach. Od wieków okłady z chrzanu stosowano przy bólach reumatycznych. Ale chrzan to nie tylko przyprawa o ostrym smaku. Na wsiach często wykorzystywano zarówno liście jak i korzeń chrzanu do konserwowania żywności.

 

Chrzan pospolity- systematyka

Rodzina: Kapustowate
Rodzaj: Chrzan
Gatunek: Chrzan pospolity

 

Nazewnictwo

Łacińska: Cochlearia armoracia, Armoracia lapathifolia,
Angielska: Horseradish
Niemiecka: Meerrettich
Polskie nazwy: chrzan zwyczajny, chrzan warzęcha, warzęcha, warzucha lekarska, rzodkiew polna dzika, krenos, krzan

 

Chrzan pospolity- występowanie

Chrzan pochodzi prawdopodobnie z południowo- wschodniej Europy i zachodniej części Azji. Rośnie w klimacie umiarkowanym, na terenie całej Europy i obu Ameryk.

W Polsce rośnie dziko w miejscach wilgotnych- głównie koło rowów, rzek, w ogrodach, parkach i na miedzach. Jest również uprawiany w ogródkach.




Ananas w kuchni

Ananas – zastosowanie w kuchni, właściwości, porady. Ananasy to aromatyczne owoce, pochodzące z Ameryki Południowej, charakteryzują się słodko- kwaśnym smakiem

Dynia w kuchni- zastosowanie

Dynia króluje jesienią i jest szczególnie popularna w Ameryce. Jest to warzywo uniwersalne, które świetnie sprawdzi się w wielu daniach

Chrzan pospolity- rodzaje

Wyróżnia się dwa rodzaje chrzanu- jeden o gładkiej skórce i śnieżnobiałym kolorze miąższu, który będzie łagodniejszy w smaku oraz drugi o szorstkiej skórce, jasno niebieskawym miąższu, który będzie bardziej ostry.

 

Chrzan pospolity- surowiec

Surowcem leczniczym jest korzeń chrzanu, który wykopuje się jesienią.

 

Chrzan pospolity- trochę historii

Chrzan był uprawiany ponad 2000 lat temu. Stosowany był na pewno w starożytnym Egipcie. Od stuleci był cenionym naturalnym konserwantem.

W podaniach ludowych chrzan bywa nazywany korzeniem Wikingów, ponieważ zabierali one ze sobą na wyprawy duże zapasy korzenia chrzanu, aby mieć dostęp do witamin i nie chorować na szkorbut.

Roślinę wymienia Dioskurydes. Kilka wieków później wspomina o nim święta Hildegarda.

Do Europy Środkowej chrzan został sprowadzony przez Słowian, a w XV wieku jego uprawę w Niemczech rozpowszechnił margrabia Johannes Alchimista. Od tego czasu chrzan był popularnym produktem w kuchni niemieckiej i duńskiej, gdzie był stosowany jako składnik sosu rybnego. Około 1640 roku zaczęto go stosować również w Anglii, gdzie zdobył uznanie jako składnik sosu chrzanowego do pieczeni wołowej.

W Polsce roślina ta była znana na pewno w XII wieku. Szymon Syreński zalecał chrzan na bóle głowy, pity z winem stosowano na zaziębiony żołądek i polepszenie trawienia.

 

Ciekawe zastosowanie chrzanu

  • Aby zapobiec psuciu się produktów spożywczych przesypuje się je rozdrobnionymi korzeniami chrzanu
  • Dodatek liści chrzanu do paszy dla bydła zwiększa ich mleczność
  • Jeżeli chcemy przewieść surowe mięso możemy je owinąć w liście chrzanu, a na pewno nie straci swojej świeżości
  • Osełka masła obłożona liśćmi chrzany znacznie wolniej jełczeje
  • Najlepszy wiejski chleb piecze się na liściach chrzanu
  • Chrzan ma zdolność pochłaniania metali ciężkich z gleby (badania dotyczą głównie uranu i acetaminoferenu)
  • Z suszonych liści chrzanu otrzymywano dawniej żółty barwnik
  • Siekane liście chrzanu stosowano do odrobaczania psów 

 

Chrzan pospolity- co zawiera

Chrzan swoje właściwości zawdzięcza zawartości olejku eterycznego, który zawiera synigrynę. Korzeń chrzanu zawiera także fitoncydy, izotiocyjaniny oraz enzymy. Dostarcza również wielu witamin ( C, B1, B2, PP, E, A, kwas foliowy) oraz soli mineralnych.

O chrzanie tak pisał Jan Brzechwa:
„Plącze chrzan na salaretce,
aż się wszystkim kraje serce,
Panie chrzanie- niech pan przestanie”

 CHRZAN POSPOLITY DZIAŁANIE LECZNICZE

Jak działa chrzan

  • Poprawia i ułatwia trawienie, szczególnie potraw tłustych i ciężkostrawnych,
  • Zwiększa przyswajanie pokarmów,
  • Wzmaga przemianę materii,
  • Poprawia pracę wątroby,
  • Wykazuje działanie przeciwpasożytnicze,
  • Działa wiatropędne, lekko przeczyszczająco, a spożywany na czczo przyspiesza wypróżnianie się,
  • Jest stosowany jako preparat roślinny powodujący zwiększenie się liczby białych krwinek,
  • Rozrzedza wydzieliny i pomaga w leczeniu górnych dróg oddechowych,
  • Działa rozgrzewająco, obniża gorączkę,
  • Oczyszcza i leczy chore zatoki,
  • Udrażnia nos, zatoki oraz oskrzela,
  • Jest stosowany w postaci syropu przy uciążliwym kaszlu, zapaleniu oskrzeli oraz astmie,
  • Jest polecany przez medycynę naturalną w leczeniu gośćca,
  • Ma działanie moczopędne, a dzięki silnemu działaniu antyseptycznemu może być stosowany przy infekcjach układu moczowego oraz zapaleniach pęcherza,
  • Bywa stosowany w leczeniu puchliny wodnej oraz kamicy nerwowej,
  • Łagodzi łupież,
  • Jako dodatek do kąpieli stóp pomaga zwalczyć grzybicę,
  • Dzięki dużej zawartości witaminy C zapobiega szkorbutowi,
  • Wzmacnia dziąsła i chroni przed paradontozą,
  • Wykazuje działanie antyseptyczne, a izotiocyjaniny są związkami o działaniu antybiotycznym 

 

Chrzan- działanie uboczne

Chrzan stosowany bezpośrednio na skórę powoduje podrażnienia i rumień, może powodować przekrwienia, stany zapalne, a w skrajnych przypadkach u osób wrażliwych pęcherze na skórze. Bardzo duże dawki mogą powodować wymioty, rozwolnienia oraz silne pocenie się.

Chrzan pospolity przeciwwskazania

  • Rośliny nie powinny spożywać dzieci oraz osoby szczególnie wrażliwe
  • Kobiety w ciąży oraz karmiące nie powinny stosować chrzanu w ilościach większych niż do celów kulinarnych
  • Chrzanu nie powinny spożywać osoby z marskością wątroby, schorzeniami nerek oraz zapaleniem przewodu pokarmowego
  • Kobiety ze skłonnością do obfitej miesiączki także powinny unikać przetworów z chrzanu
  • Ponieważ chrzan może wpływać na zaburzenie produkcji pewnych hormonów produkowanych przez tarczycę, nie powinny go stosować osoby z chorobami tarczycy

 

Chrzan- interakcje z lekami

Chrzanu nie powinno się stosować węglanami pierwiastków alkalicznych, chlorkiem rtęci oraz z naparem z kory chinowej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *




Tymianek łac. Thymus vulgaris

Tymianek to aromatyczna przyprawa, która łagodzi dolegliwości żołądkowe oraz jest pomocna przy schorzeniach górnych dróg oddechowych

Owoce dzikiej róży- właściwości

Owoce dzikiej róży zawierają duże ilości witaminy C, która odpowiada za ich niezwykłe właściwości. Owoce róży działają wzmacniająco, wspomagają odporność…

Rośliny lecznicze zbierane zimą

Zimą można zbierać takie surowce zielarskie jak: jałowiec, świerk, gwiazdnica, przytulia. To także czas zbierania dzikich owoców: róży, berberysu, brusznicy

Korzeń pietruszki- łac. Petroselinum

Korzeń pietruszki to aromatyczne warzywo dodawane do zapiekanek i zup. Pietruszka działa oczyszczająco oraz wpływa korzystnie na układ pokarmowy.

Baza wiedzy to nie tylko źródło informacji

Skrzyp polny- łac. Eqisatum arvense

Skrzyp polny, zwany potocznie końskim ogonem, to jedna z najstarszych roślin porastających naszą planetę. Słynie z dobroczynnych właściwości

Ogórek siewny- łac. Cucumis sativus

Ogórek, ogórek siewny (Cucumis sativus L.) to gatunek uprawnej rośliny jednorocznej z rodziny dyniowatych. Znamy dużo odmian ogórka. Roślina ceniona jest w kuchni…

Jak zrobić ketchup z pomidorów

Facebook-f Instagram Youtube Envelope Przepis na domowy ketchup Przepis na domowy ketchup Gęsty, czerwony i niezwykle smaczny ketchup to świetny dodatek do kanapek i nie

Lemoniada miętowa

Lemoniada miętowa to kolejny przepis na orzeźwiajacy napój idealny na gorące letnie dni

Przepis na ciasto z rabarbarem

Facebook-f Instagram Youtube Envelope Ciasto z rabarbarem Letni deser czyli kruche ciasto z rabarbarem Ciasto z rabarbarem to idealny deser na letnie popołudnia. To właśnie

Nalewka z dzikiej róży

Niezwykle aromatyczna i smaczna nalewka z owoców dzikiej róży.

Jabłka

Jabłka to najpopularniejsze owoce na świecie. Warto je włączyć do codziennej diety, ponieważ korzystnie wpływają na zdrowie. Poznaj 10 powodów dla których warto jeść jabłka.

Pestki dyni a zdrowie

Pestki dyni to źródło magnezu, fosforu, manganu oraz cynku oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Łatwo przyswajalny cynk obecny w pestkach dyni korzystnie wpływa na płodność oraz zwiększa sprawność seksualną. Od wieków pestki dyni są stosowane w kuracjach odrobaczających…

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Tematy na blogu

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Polecane blogi i strony

Źródła:

  1. Arnal- Schnebelen B., Goetz P., Paris M.; Lecznicze dary natury- 200 uzdrawiających ziół; Reader’s Digest, Warszawa 2003
  2. Braun L., Cohen M.; Herbal & Natural Supplements an evidence- best guide 3rd edition; Elsevier 2010, str. 613-614 
  3. Bremness L.; Wielka księga ziół; Wiedza i życie, Warszawa, str. 49 
  4. Górnicka J.; Apteka natury leksykon zdrowia; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski 2005, str. 95, 107-108
  5. Karpov S., Chmielewska W.; Dieta surowa, która jest…smaczna1; złotemyśli.pl, 2008, str. 78
  6. Miśkowiec A.; Chrzan- nie tylko w kuchni; Panacea 2 (47), kwiecień- czerwiec 2014, str. 30-31
  7. Quave C. L.; Medicinal Plant Monographs; Cassandra L. Quave, 2013, str. 73-82
  8. Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2015, str.241-242
  9. Romvary V.; Rosliny przyprawowe i przyprawy w węgierskiej kuchni; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1987, str. 55-56
  10. Rostafiński J.; Zielnik czarodziejski to jest zbiór przesądów o roślinach; Akademia umiejętności, Kraków 1893, str. 13
  11. Rybak D.; Rośliny lecznicze atlas; Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1993, str. 86- 87
  12. Skarżyński A., Zioła czynią cuda; Agencja wydawnicza Comes, Warszawa 1994, str. 74-76
  13. Tyszyńska- Kownacka D., Starek T., Zioła w polskim domu, wyd. Watra 1988, Warszawa, str. 72-74
  14. Wielka księga ziół; Reader’s Digest; Warszawa 2009
  15. http://www.nutrition-and-you.com/horseradish.html (16.03.2016)
  16. http://www.herballegacy.com/Horseradish.html (16.03.2016)

Newsletter

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.