Cząber ogrodowy- występowanie

Cząber pochodzi z Azji Mniejszej, Palestyny i Syrii. Naturalnie występuje w rejonie Morza Śródziemnego i Morza Czarnego. Spotykany również na Kaukazie. Roślina jest powszechnie uprawiana w strefach klimatu tropikalnego i umiarkowanego. W warunkach naturalnych dziczeje  i może się na takim stanowisku utrzymać przez kilkanaście lat.
Największe  uprawy  cząbru znajdują się w Hiszpanii, Niemczech, Kanadzie oraz USA, a największymi producentami cząbru są Hiszpania i Albania.  Cząber uprawiany na Bałkanach jest uważany za najlepszy.

Cząber ogrodowy- jako surowiec

Surowcem leczniczym i przyprawowym jest ziele cząbru. Z surowca otrzymuje się także olejek cząbrowy. Równowartościowego surowca dostarcza cząber górski.
Surowcem farmakopealnym jest ziele cząbru- saturea herba.

Cząber w medycynie ludowej

W medycynie ludowej cząber stosuje się przy nieżytach przewodu pokarmowego, braku apetytu, nerwicy, bólach głowy i żołądka. Zewnętrznie można go stosować przy czyrakach, wrzodach i stłuczeniach. Płukanki z cząbru ogrodowego mają  zastosowanie przy bólach zębów. W XVII wieku stosowano winne nastoje z cząbrem w leczeniu paraliżu.

W XIX wieku napary z cząbru stosowano przy astmie i  dziecięcych kaszlach. Zielu przypisywano zdolność wywoływania poronień i menstruacji.
Na Rusi Litewskiej stosowano herbatki ziołowe z cząbrem na zatrzymanie moczu, boleści brzuszne, bóle zębów. Kąpiele cząbrowe miały być skutecznym lekiem na dziecięce suchoty.
Cząber miał zwiększać popęd płciowy. Gałązki cząbru stosowano jako odświeżacze powietrza, a dym z ogniska palonego gałązkami cząbrowymi wykorzystywano jako środek dezynfekujący.

Cząber ogrodowy w wierzeniach ludowych

Od dawna wierzono w magiczną moc ziela. Uważano, że spożywanie cząbru pobudza do podejmowania szlachetnych czynów. Cząber był zaliczany do afrodyzjaków- w średniowieczu wierzono, że cząber wzbudza namiętności cielesne. Noszenie przy sobie cząbru miało wzmacniać siłę umysłu .

Wianki z cząbru pleciono w Polsce w okresie Bożego Ciała i w święto Matki Boskiej Zielnej- roślina miała chronić domostwa przed chorobami i złymi czarami. Napary z cząbru i innych ziół podawano także w tym czasie zwierzętom. 

Cząber ogrodowy- zastosowanie

• Z surowca pozyskuje się olejek cząbrowy
• Zarówno ziele jak i olejek z cząbru jest stosowany jako przyprawa i konserwant w przemyśle mięsnym, w przetwórstwie warzyw i owoców
• Trwają badania nad wprowadzeniem ziela cząbru do pasz dla zwierząt jako dodatku zamiennik antybiotyków 
• Cząber z powodzeniem może być wykorzystany jako środek chroniący owoce przed pojawieniem się pleśni czy grzybów 
• Ziele cząbru jest dodatkiem do past do zębów i mydeł 

Cząber ogrodowy- wartość odżywcza

Głównym składnikiem aktywnym ziela cząbru jest olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest karwakol oraz tymol. Ziele cząbru zawiera garbniki, trójterpeny, flawonoidy, kwasy fenolowe, sterole, śluzy. Cząber dostarcza również witaminy z grupy B, A, C oraz sole mineralne: żelazo, wapń, magnez, mangan, selen.