Nazwa tymianku pochodzi od greckiego słowa thymos– co oznacza silny, męski. Nazwa ta związana jest z opinią, że tymianek wpływa na ludzką psychikę i stanowi antidotum na nieśmiałość. Inna etymologia nazwy jest związana z greckim słowa thymia, które oznacza aromat.

Tymianek systematyka

Rodzina: Jasnotowate
Rodzaj: Macierzanka
Gatunek: Macierzanka tymianek

 

Tymianek nazewnictwo

Łacińska: Thymus vulgaris
Angielska: Garden Thyme
Niemiecka: Echter Thymian
Polskie nazwy: macierzanka, macierzanka włoska, macierzanka tymianek, macierzanka pospolita, macierzanka zwyczajna, dzięcielina

 

Tymianek występowanie

Tymianek w stanie dzikim rośnie na wapiennych i dobrze nasłonecznionych stokach górskich położonych nad Morzem Śródziemnym. Powszechnie jest uprawiany w wielu krajach Europy.

 

Tymianek jako surowiec zielarski

Ziele tymianku po oddzieleniu od zdrewniałych łodyg jest surowcem farmakopealnym, mającym monografie w większości farmakopei europejskich. Z ziela tymianku destyluje się olejek tymiankowy oraz otrzymuje się tymol.

Tymianek stosuje się w postaci herbatek, maści, nalewkę, syropów oraz w formie inhalacji.




Imbir jak go wykorzystać w kuchni

Imbir to delikatnie ostra przyprawa kojarzona głównie z kuchnią azjatycką. Świeże kłącze imbiru to doskonały dodatek do wielu dań mięsnych

Anyż gwiazdkowy w kuchni

Anyż gwiazdkowy, to niewielkie drzewo, którego owoce, mające kształt gwiazdek, znalazły zastosowanie w kuchni. Przyprawa ta jest bardzo aromatyczna…

Trochę tymiankowej historii

Tymianek należy zaliczyć do ziół najwcześniej rozpoznanych i docenianych roślin przez człowieka. Już w papirusie Ebersa jest wzmianka o właściwościach leczniczych tymianku. Egipcjanie pozyskiwali olej z nasion tymianku, który stosowali do balsamowania zwłok oraz do zabiegów kosmetycznych.
Grecy uważali tymianek jako lek, przyprawę oraz kadzidło. Był to dla nich symbol odwagi i siły. „Pachnieć macierzanką”- uchodziło w starożytnej Grecji za najwyższy komplement, zresztą zapach tymianku był dla Greków wyrazem elegancji, stąd też wykorzystywali olejek tymiankowy do masaży i po kąpieli. Dioskurides pisał, że tymiankiem leczono padaczkę, ischias, uporczywy kaszel i osłabienie wzroku. Hipokrates z kolei zaliczył tymianek do ziół o działaniu diuretycznym.
Rzymianie kąpali się w wodzie z dodatkiem tymianku, aby nabrać tężyznę, dodać sobie odwagi i waleczności przed walką. O tymianku wspomina także Theofrast i Galen.

Święta Hildegarda polecała tymianek na poprawę trawienia. Zaliczała to zioło do środków rozgrzewający i osuszający, które z odpowiednio dobrymi ziołami mogą zalecała w leczeniu wrzodów. Z kolei kąpiele z dodatkiem tymianku miały uwolnić od nadmiernej potliwości.
Stosowanie tymianku zalecał Albert Wielki. Jest o nim wzmianka w zielniku Syreniusza, choć w Polsce jest to raczej rzadko uprawiana roślina.

W okresie renesansu uważano, że tymianek może ustrzec mieszkańców Europy przed zarazami. W czasie I wojny światowej olejek z tymianku stosowano jako naturalny środek antyseptyczny.

 

Ajurweda

Tymianek w Ajurwedzie jest zaliczany do roślin rozgrzewających. Wskazany jest dla osób o konstytucji vata i pitt. Stosuje się go przy niestrawności, a także jako środek poprawiający jasność umysłu. Wspomaga organizm w pozbywaniu się toksyn.

 

Zastosowanie  tymianku

  • Tymianek wykazuje silne właściwości konserwujące, stąd też był stosowany do konserwowania okazów anatomicznych i zielarskich oraz ochrony papieru przed butwieniem
  • Ziele tymianku dodaje się do bukietów odświeżających zapach w pomieszczeniach
  • Jest to roślina miododajna
  • Mocny wywar z tymianku jest dobrym środkiem dezynfekującym
  • Olejek tymiankowy, zmieszany z alkoholem to skuteczny środek na mole
  • Listki tymianku dodaje się do potpourri
  • Tymol pozyskiwany z tymianku jest jednym z leków stosowanych w stomatologii
  • Tymianek jest składnikiem syropów, pastylek do ssania i kropli przeciwkaszlowych

 

Składniki odżywcze zawarte w tymianku

Najważniejszym związkiem czynnym w zielu tymianku, który w dużej mierze odpowiada za właściwości lecznicze rośliny jest olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest tymol. Ponadto ziele zawiera garbniki, fenylokwasy, związki trójterpenowe. Tymianek jest źródłem flawonoidów, wśród których można wymienić: luteolinę i jej pochodne, tymoninę, apigeninę. Ziele tymianku zawiera cały zestaw witamin oraz sole: żelazo, lit, potas, wapń, mangan, magnez, selen.

DZIAŁANIE LECZNICZE TYMIANKU

Tymianek to roślina, która łagodzi dolegliwości żołądkowe oraz jest pomocna przy schorzeniach górnych dróg oddechowych. Ziele tymianku wykazuje działanie: antyseptyczne, przeciwskurczowe, przeciwkaszlowe, przeciwbakteryjne, przeciwgrzybicze, przeciwutleniające, przeciwiwrusowe.

Ponadto tymianek:

  • Niweluje gazy, wzdęcia i skurcze
  • Hamuje rozwój szkodliwej flory bakteryjnej
  • Poprawia trawinie oraz wchłanianie składników odżywczych 
  • Jest pomocny przy biegunkach
  • Razem z innymi ziołami często jest stosowany jako środek przeciwpasożytniczy, zwłaszcza u dzieci 
  • Wykazuje silne działanie rozkurczowe i rozluźniające na układ oddechowy,
  • Rozrzedza flegmę zalegającą w płucach, dzięki czemu ułatwia odkrztuszanie
  • Jest pomocny przy suchym kaszlu, chrypce, trudnościach w odkrztuszaniu oraz przy nadmiernym wysuszeniu błon śluzowych gardła i krtani
  • Stosuje się do płukania jamy ustnej w przypadku bólu gardła i zapalenia migdałków
  • Dodany do kąpieli działa kojąco i uspokajająco na układ nerwowy
  • Łagodzi objawy padaczki i melancholii, ma także pozytywnie wpływać na niektóre zaburzenia nerwowe i chronić przed koszmarami sennymi 
  • Pobudza wydzielanie gruczołów 

Preparaty z tymianku stosowane zewnętrznie na skórę (przymoczki, kompresy, okłady, przemywania) działają przeciwbakteryjne i przeciwzapalnie. Stosowany zewnętrznie tymianek ma zastosowanie przy łojotokowym zapaleniu skóry, wyprysku bakteryjnym czy trądziku.
Odwar z tymianku jest stosowany w kąpielach wzmacniających i odkażających skórę. Ponadto można wykorzystać rozcieńczony olejek tymiankowy w leczeniu ran.

 

Tymianek działanie niepożądane

Duże dawki podawane zbyt często powodują nudności, wymioty, zapalenie żołądka, a nawet białkomocz .

 

Przeciwwskazania

  • osłabienie czynności serca 

 

Interakcje z lekami

  • Tymianku nie powinno się łączyć z lekami obniżającymi krzepliwość krwi 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Bojanowska M., Budziak I., Ciołek A., Czeczko E., Jackowska I., Jankowska M., Kostecka M., Materska M., Skrzypek A.; Związki bioaktywne w roślinach zielarskich; Towarzystwo Wydawnictw Naukowych Libropolis, Lublin 2017, str. 69-70 

Bremness L.; Wielka księga ziół; Wiedza i życie, Warszawa, str. 142-143, 243, 245, 246 

Eqbal M. A. Dauqan, Aminah Abdullah; Medicinal and Functional values of thyme (Thymus vulgaris L.) herb; Journal of Applied Biolpgy &Biotechnology, vo. 5 (02), 2017, str. 017-022 DOI

Gawłowska A., Halarewicz A., Jabłoński J., Bernades- Rusin M.; Atlas przypraw; SBM, Warszawa 2018, str. 130- 133 

Jadczak D., Grzeszczuk M.; Tymianek; Panacea nr 3 (16), 2006, str. 30-31

Kania M., Baraniak J., Grys A.; Ziołolecznictwo i zalecenia żywieniowe według świętej Hildegardy z Bingen, cz. II; Postępy fitoterapii 2/2014, str. 104-109

Kowalczyk B.; Co się tyczy zapachów…. cz. 11; Panacea nr 1 (18), 2007, str. 25

Kawałko M. J.; Historie ziołowe; Krajowa Agencja Wydawnicza; Lublin 1986, str. 66, 129, 145

Kuźnicka B., Dziak M.; Zioła i ich stosowanie, historia i współczesność; PZWL, Warszawa 1987, str. 194

Marczyk M; Twój expert w domu, domowe sposoby leczenia, leki z natury; Wydawnictwo Dragon, Bielsko-Biała 2015, str. 152- 153

Nowak D.; Uprawiamy rośliny zielarskie; Poznań 2016, Centrum doradztwa rolniczego w Brwinowe, oddział w Poznaniu,

Ody P.; Zioła w domu; Świat książki 1996r., str. 46, 53, 114

Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL wyd. III, Warszawa 1982, str. 260- 262

Pajor W. J.; Mała encyklopedia przypraw, smaków i ziołolecznictwa; Wydawnictwo Tempus Plus, Kraków 1998, str. 179-180

Skarżyński A., Zioła czynią cuda; Agencja wydawnicza Comes, Warszawa 1994, str. 167- 170

Wielka księga ziół; Reader’s digest; Warszawa 2009, str. 69-70,

https://www.crazynauka.pl/wspomagasz-sie-ziolami-medycyna-ludowa-uwazaj-na-interakcje-z-lekami/ (27.04.2021) 




Owoce dzikiej róży- właściwości

Owoce dzikiej róży zawierają duże ilości witaminy C, która odpowiada za ich niezwykłe właściwości. Owoce róży działają wzmacniająco, wspomagają odporność…

Rośliny lecznicze zbierane zimą

Zimą można zbierać takie surowce zielarskie jak: jałowiec, świerk, gwiazdnica, przytulia. To także czas zbierania dzikich owoców: róży, berberysu, brusznicy

Korzeń pietruszki- łac. Petroselinum

Korzeń pietruszki to aromatyczne warzywo dodawane do zapiekanek i zup. Pietruszka działa oczyszczająco oraz wpływa korzystnie na układ pokarmowy.

Baza wiedzy to nie tylko źródło informacji

Perz właściwy- łac. Agrypyron repens

Kłącze perzu stosowane jest w kamicy moczowej, w przypadkach zaburzeń pracy nerek z towarzyszącymi obrzękami. W niewydolność wątroby i zmniejszonym…

Morela łac. Prunus Armenica

Morela, to soczysty, smaczny owoc, pochodzący z Azji, który dostarcza wiele cennych witamin i minerałów do naszego organizmu

Co to jest bukiew?

Bukiew to orzeszki będące owocami buka. Bukiew dojrzewa na jesienie, kiedy to zbiera się ją spod drzew. Orzeszku buka można spożywać na surowo, świetnie sprawdzą się jako dodatek do ciastek

Nalewka z dzikiej róży

Niezwykle aromatyczna i smaczna nalewka z owoców dzikiej róży.

Jabłka

Jabłka to najpopularniejsze owoce na świecie. Warto je włączyć do codziennej diety, ponieważ korzystnie wpływają na zdrowie. Poznaj 10 powodów dla których warto jeść jabłka.

Pestki dyni a zdrowie

Pestki dyni to źródło magnezu, fosforu, manganu oraz cynku oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Łatwo przyswajalny cynk obecny w pestkach dyni korzystnie wpływa na płodność oraz zwiększa sprawność seksualną. Od wieków pestki dyni są stosowane w kuracjach odrobaczających…

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.