Tematy na blogu

Lubczyk ogrodowy- właściwości i zastosowanie

Lubczyk ogrodowy  jest rośliną magiczną kojarzona z miłością- od dawna uważano ją za afrodyzjak, choć nie udało się tego potwierdzić w badaniach. Lubczyk przez wielu jest także kojarzony z aromatyczną przyprawą do zup- magii. Często stosowany w naszych kuchniach jako przyprawa do wielu dań ma wiele właściwości leczniczych- korzystnie wpływa na trawienie, działa wykrztuśnie, wykazuje delikatnie działanie uspokajające.

 

Lubczyk ogrodowy- systematyka

Rząd: Selerowce
Rodzina: Selerowate
Rodzaj: Lubczyk

 

Nazwy

Łacińska: Levisticum officinale
Angielska: Loveage
Niemiecka: Garten- Libestöckel
Polskie nazwy: isjasz, łakome ziele, maggi, lubszczek, lubiszczek, lubieszczek, lubczyk lekarski, lubiśnik lekarski, mleczeń, lubystek

 

Nazwa lubczyku pochodzi od rzymskiego słowa lavare co znaczy łagodzić, uśmierzać.

„Gdy amor strzałą serca nie tyka
Warto spróbować lubczyka
W potrawie tłustej lubo też w winie
Może uczucia przychylić dziewczynie”

Łucja Danielewska

Lubczyk ogrodowy- występowanie

Lubczyk prawdopodobnie pochodzi z terenów Afganistanu i Iranu. W formie zdziczałej występuje w Europie i południowo-zachodniej Azji oraz na południu Europy, zwłaszcza w rejonie Apenin Liguryjskich. Często uprawiany, głównie w Europie i USA.

Lubczyk- odmiany

Znane są trzy odmiany lubczyku:

  • Levisticum officinale
  • Levisticum caucasiucum
  • Levisticum latifolia

Lubczyk ogrodowy – surowiec

Surowcem leczniczym i przyprawowym są: korzeń, kłącze, rzadziej liście oraz owoce, które mają głównie znaczenie jako przyprawa. Surowcem farmakopealnym jest kłącze lubczyku wraz z korzeniami (Levistici radix).

Lubczyk ogrodowy a suplementy

Wyciągi z korzenia lubczyku mogą wchodzić w skład mieszanek stosowanych w problemach trawiennych. Czasami lubczyk jest też dodatkiem do ziołowych herbatek.

Lubczyk ogrodowy – trochę historii

Lubczyk znany był w starożytnej Grecji i Rzymie, gdzie był uprawiany głównie jako aromatyczna przyprawa. Nad Morze Śródziemne przywędrował prawdopodobnie z Persji. Został opisany przez Dioskuridesa jako środek ułatwiający trawienie, moczopędny i pobudzający miesiączkę.
Do Europu Środkowej trafił w XII wieku z Włoch, gdzie stał się popularny dzięki Benedyktynom, którzy uprawiali tą roślinę w przyklasztornych ogródkach.

Św. Hildegarda zalecała lubczyk w schorzeniach płucnych, bólach brzucha i wzdęciach. Zalecała także ziele jako lek przy puchlinie wodnej. Roślina została także zapisana w Kapitularzu Karola Wielkiego. Tekst Trotula napisany w Salerno w XII wieku zalecał stosowanie lubczyku w celu rozjaśnienia skóry.

Średniowieczni podróżnicy wykorzystywali liście lubczyku do pozbycia się nieprzyjemnego zapachu z butów, a napar z liści i korzenia używali jako dezodorantu do ciała. Lubczyk zalany brandy zabierany był na statki w długie rejsy, aby uchronić marynarzy przed reumatyzmem, przeziębieniem i grypą. Powszechnie stosowano lubczyk jako odtrutkę na ugryzienia wściekłych psów, jadowitych węży i skorpionów.

W okresie odrodzenia lubczyk był rośliną często uprawianą w Polskich ogródkach przydomowych i na plantacjach zielarskich. Zielnik Siennika z 1568r. wymienia lubczyk jako roślinę, która miała usuwać rodzinne rozterki i niezgody. O lubczyku pisze także Szymon Syrenski. Wymienia on lubczyk jako roślinę o działaniu moczopędnym, odtruwającym, szczególnie jeżeli będzie stosowana na dolegliwości wątroby, śledziony. Lubczyk był także stosowany przy wilgotnym kaszlu i zaflegmionych płucach, w stanach niestrawności i braku apetytu. Napoje na bazie lubczyku zalecano także stosować w przypadku ukąszeń od węża i innych jadowitych bestii, a nawet wściekłego psa.

Zagęszczony wyciąg z korzenia lubczyku w formie pigułki, sprzedawany pod nazwą „Sedobrol”, był bardzo popularnym środkiem kojącym i leczącym wszystkie nerwice.

 

Lubczyk ogrodowy w medycynie ludowej

Zazwyczaj w medycynie ludowej lekiem była nalewka przygotowana ze świeżych nasion- czyli tzw. kordiał. Nasiona rośliny natomiast były zalecane przy zakażeniach glistą ludzką. Często roślinę wykorzystywano w leczeniu schorzeń wątroby. Lubczyk podawano kobietom przy trudnych porodach. Roślinę wykorzystywano także w leczeniu malarii, czyraków czy migrenowych bólów głowy. W niektórych rejonach Niemiec uważa się lubczyk za antidotum dla palaczy. Zielarze zalecali roślinę także na ukąszenia jadowitych węży.

W Irlandii zielarze zalecają lubczyk do oczyszczenia wzroku, rozjaśnienia plam piegów i zaczerwienień na twarzy.

Chińska medycyna ludowa

W Chinach korzeń lubczyku był stosowany jako substytut dziko rosnącego dzięgla chińskiego (łac. Angelica sinensis).

Lubczyk ogrodowy- substancje aktywne biologicznie

Ziele lubczyku zawiera: olejek eteryczny, którego głównymi składnikami są ftalidy, terpeny i estry kwasów organicznych. Ponadto lubczyk zawiera kumaryny, fitosterole, kwasy organiczne. Roślina dostarcza witaminę C i E.

Kłącze i korzeń lubczyku zawiera również olejek eteryczny, furanokumaryny, kwasy organiczne, fenylokwasy, fitosetrole, flawonoidy. Kłącze dostarcza wiele soli mineralnych: potasu, wapnia, fosforu, magnezu, sodu, boru, molibdenu, glinu, manganu, żelaza, cynku, miedzi, kobaltu.

 

LUBCZYK OGRODOWY DZIAŁANIE LECZNICZE

Korzeń lubczyku stosuje się przy niewydolności nerek i dróg moczowych, ponieważ ma działanie moczopędne. Korzeń lubczyku znalazł zastosowanie w leczeniu kamieni i piasku nerkowych. Pomaga usunąć z organizmu nadmiar chlorków i kwasu moczowego. Roślina posiada właściwości odwadniające.

Lubczyk:

  • Działa rozkurczowo na mięśnie gładkie przewodu pokarmowego, dzięki czemu pobudza trawienie i ma działanie wiatropędne
  • Jest stosowany w dolegliwościach żołądkowych jak wzdęcia, bóle brzucha, niestrawność, brak łaknienia z równoczesnym niedoborem żółci i osłabieniem czynności wątroby
  • Przywraca naturalny ruch jelit, reguluje właściwą fermentację w jelitach, działając pozytywnie na bakterie bytujące w jelitach
  • Zmniejsza napięcie mięśni gładkich dróg żółciowych i ułatwia przepływ żółci do dwunastnicy
  • Dzięki właściwościom rozgrzewającym lubczyk poprawia krążenie krwi w organizmie
  • Jest polecany przy ogólnym osłabieniu i zaburzeniach nerwowych, szczególnie przy histerii
  • Pobudza krwawienie miesiączkowe niwelując przy tym bóle menstruacyjne, pomaga w zaburzeniach miesiączkowania spowodowanych stanami skurczowymi w obrębie macicy 
  • Wykazuje działanie przeciwgrzybiczne

Zewnętrznie odwar z korzenia lubczyku zaleca się do przemywania ran i bolesnych owrzodzeń na dziąsłach. Korzeń lubczyku dodaje się do kąpieli leczniczych w przypadku łuszczycy, wrzodów, świądu czy pęcherzycy. Kąpiele w naparze z liści lub ziela działają odprężająco i odświeżająco. Usuwają także zapach potu.

 

Lubczyk ogrodowy- działanie niepożądane

  • Lubczyk może powodować nudności
  • Spożywając lubczyk należy unikać kontaktu ze słońcem, ponieważ kumaryny działają fotouczulająco
  • Wyciągi wodne i alkoholowe również zwiększają wrażliwość skóry na działanie promieni słonecznych
  • Zarówno ziele jak i olejek lubczykowy mogą wywołać reakcję uczuleniową o
  • Lubczyk może powodować poronienia 

 

Lubczyk ogrodowy- przeciwwskazania

Ziela tego nie powinny spożywać kobiety w ciąży, karmiące oraz ze skłonnością do krwotoków macicznych. Lubczyku powinny unikać osoby mające problemy z nerkami.

 

Lubczyk ogrodowy- interakcje

Prawdopodobnie lubczyk może wchodzić w interakcję z wafaryną.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Polecane blogi i strony

Źródła

  1. Andruszczak S.; Lubczyk ogrodowy- cenna przyprawa i roślina lecznicza; Panacea nr.3 (32), lipiec- wrzesień 2010, str. 5-7
  2. Fnimh A. C., Encyclopedia of herbal medicine; DK New York 2016, str. 228
  3. Gumowska I.; Ziółka i my; Wydawnictwo PTTK „Kraj, Warszawa 1983, ”80- 82 
  4. Halarewicz A.; Atlas ziół- kulinarne wykorzystanie roślin dziko rosnących; Wydawnictwo SBM Sp. Z o.o., Warszawa 2015, str. 94-95
  5. Kawałko M. J.; Historie ziołowe; Krajowa Agencja Wydawnicza, Lublin 1986, str. 94, 116, 128, 308-310
  6. Khan I. A., Abourashed E. A.; Leung’s encyclopedia of common natural ingredients used in food, drugs and cosmetics; Wiley 2010, str. 427- 429 
  7. Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL, wyd. III, Warszawa 1982, str. 173-174
  8. Pajor W. J.; Mała encyklopedia przypraw smaków i ziołolecznictwa; Wydawnictwo Tempus Plus, Kraków 1998, 124-125 
  9. Poprzęcki W., Ziołolecznictwo,Spółdzielcza Agencja Reklamowa SPAR, str. 68
  10. Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; wyd. M.E. Senderski; Podkowa Leśna 2016, str. 338-390
  11. Small E., Deutsch G.; Culinary herbs for short season gardeners; National Research Council os Canada & Ismant Associates Ins. 2001, str. 109- 111
  12. Starý F., Jirásek V.; Rośliny Lecznicze; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1976r., str. 231-234
  13. Typek J.; Miłosne ziele; Aptekarz Polski 82 (60e), czerwiec 2013, str. 24- 26
  14. Tyszyńska- Kownacka D., Starek T., Zioła w polskim domu, wyd. Watra, Warszawa 1988, str. 131-133
  15. Wasilewska G.; Polskie zioła lecznicze i uzdrawiające; Wyd. RM, Warszawa 2015, str. 88-89
  16. Wielka księga ziół, Reader’s Digest, Warszawa 2009
  17. http://www.naturalneoczyszczanie.pl/2011/10/arcydziegiel-i-lubczyk-tajemnicze-ziola-o-podobnym-dzialaniu/ (przed 25.02.2015)
  18. http://www.herbal-supplement-resource.com/lovage-herb.html (przed 25.02.2015)
  19. http://herbs-treatandtaste.blogspot.com/2011/07/lovage-old-fashioned-herb-making.html (przed 25.02.2015)
  20. www.herbiness.com/lubczyk-ogrodowy-w-fitoterapii-kulturze-i-kulinariach/ (12.12.17)

Newsletter

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.