- Rośliny z rodziny Lamiaceae
Rodzina Lamiaceae- charakterystyka
Rodzina lamiaceae– wargowate, jasnotowate to duża rodzina roślin, do których zalicza się około 3500 gatunków roślin. Z czego w Polsce występuje około 80 gatunków. Rośliny z tej rodziny to najczęściej byliny lub niewielkie półkrzewy. Najczęściej porastają tereny suche i dobrze nasłonecznione. Występują na całym świecie, choć są rozpowszechnione głównie w Europie (rejon Morza Śródziemnego) i Azji.
Co ciekawe są to głównie najczęściej rośliny przyprawowe i zioła.
Rodzina Lamiaceae- morfologia
Rośliny z rodziny jasnotowatych posiadają liczne czterokanciaste, wyprostowane łodygi. Ich liście mogą być zarówno siedzące jak i ogonkowe, ułożone naprzeciwlegle i nakrzyżlegle. Blaszka liściowa może być eliptyczna lub jajowata, rzadziej okrągła. Brzeg liścia najczęściej całobrzegi, ale może też być piłkowany lub ząbkowany. Cechą charakterystyczną tej rodziny są kwiaty, których kielich jest promienisty z pięcioma ząbkami. Korona dwuwargowa, najczęściej w kolorze purpurowym, różowym lub białym. Wszystkie rośliny posiadają włoski wydzielnicze, które po roztarciu wydzielają silny aromat.
Rodzina Lamiaceae jako rośliny lecznicze
Rośliny z rodziny Lamiaceae mają zastosowanie w lecznictwie oraz w kuchni. Są stosowane w leczeniu zaburzeń układu pokarmowego, infekcji dróg oddechowych, a także w stanach napięcia nerwowego.
Jakie substancje czynne dominują w surowcach z rodziny Lamiaceae?
W surowcach roślinnych z rodziny wargowych główną substancją czynną są olejki eteryczne, które warunkują działanie lecznicze. To właśnie dzięki zawartości olejków rośliny wykazują działanie przeciwbólowe, przeciwwirusowe, wykrztuśne i spazmolityczne. Drugą grupą związków czynnych, które wpływają na nasze zdrowe są kwasy fenolowe (np. kwas rozmarynowy) wykazujące silne działanie przeciwzapalne. Ponadto w surowcach z rodziny Lamiaceae znajdziemy flawonoidy, garbniki.
W Polskiej Farmakopei znajduje się 13 gatunków z rodziny Lamiaceae:
- mierznica czarna
- lawenda wąskolistna
- serdecznik pospolity
- szanta zwyczajna
- melisa lekarska
- mięta pieprzowa
- majeranek ogrodowy
- głowienka pospolita
- rozmaryn lekarski
- szałwia lekarska
- tarczyca bajkalska
- macierzanka piaskowa
- tymianek zwyczajny
Czy wszystkie rośliny lecznicze z rodziny Lamiaceae są ujęte w Farmakopei Polskiej?
Nie są to wszystkie rośliny z tej rodziny. Wiele rośliny, które są stosowane w lecznictwie tradycyjny, nie ma wystarczających badań klinicznych.
Wśród roślin, które mają znaczenie w lecznictwie, a nie są wpisane do Farmakopei można wymienić: cząber, hyzop, lebiodka pospolita, szałwia brazylijska, jasnota biała, poziewnik polny, bluszczyk kurdybanek.
Jaka jest różnica między surowcem farmakopealnym a suplementem diety pozyskanym z tej samej rośliny?
Tak w skrócie surowiec farmakopealny gwarantuje jakość, standaryzację i bezpieczeństwo. Ponadto surowiec farmakopealny ma opisane działanie lecznicze. Natomiast jeżeli chodzi o suplement diety to nie musi spełniać tak rygorystycznych norm i bardzo często nie wiemy nić o jakości surowca. Stąd też w celach leczniczych lepiej wybierać surowce farmakopealne sprzedawane w aptece jako lek.
https://www.medianauka.pl/jasnotowate (14.02.2026)
- Podobne artykuły
