- Naturalne wody lecznicze
Czym są naturalne wody lecznicze?
Naturalne wody lecznicze swój skład zawdzięczają kontaktowi z warstwami podziemnymi. Na terenie naszego kraju działa około 150 rozlewni, które produkują cztery rodzaje butelkowanych wód: naturalnych wód mineralnych, źródlanych, stołowych oraz leczniczych. Historia butelkowania wód leczniczych w naszym kraju sięga XIV wieku kiedy to eksportowano do Europy krynickie szczawy. Wg rozporządzenia Rady Ministrów wody lecznicze można wydobywać w 70 miejscowościach.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 14.02.2006 r. do wód leczniczych zalicza się wody podziemne niezanieczyszczone pod względem chemicznym i mikrobiologicznym, o naturalnej zmienności cech fizycznych i chemicznych, spełniające co najmniej jeden z następujących warunków:
1. zawartość rozpuszczalnych składników mineralnych stałych jest nie mniejsza niż 1000 mg/dm3
2. zawartość jonu żelazawego jest nie mniejsza niż 10 mg/dm3 – są to tzw. wody żelaziste
3. zawartość jonu fluorkowego jest nie mniejsza niż 2 mg/dm3 – są to tzw. wody fluorkowe
4. zawartość jonu jodkowego jest nie mniejsza niż 1 mg/dm3 są to tzw. wody jodkowe
5. Zawartość siarki dwuwartościowej jest nie mniejsza niż 1 mg/dm3 są to tzw. wody siarczkowe
6. zawartość kwasu metakrzemowego jest nie mniejsza niż 70 mg/dm3 są to tzw. wody krzemowe
7. zawartość radonu jest nie mniejsza niż Bq- są to tzw. wody radonowe
8. zawartość dwutlenku węgla niezwiązanego jest nie mniejsza niż 250 mg/dm3 przy czym zawartość dwutlenku węgla od 250 do 999 mg/dm3 występuje w wodach kwasowych, a powyżej 1000 mg/dm3 w szczawach
Wody lecznicze skład
Charakterystyczne dla danej wody właściwości fizykochemiczne oraz skład uwarunkowane są bardzo wieloma czynnikami. Jednym z najważniejszych aspektów wpływających na skład wody jest rodzaj skał jakie napotyka ona podczas swojego podziemnego przepływu. Naturalne wody zawierają rozpuszczone minerały w formie jonowej i niezdysocjowanej. Stwierdzono w nich ponad 50 pierwiastków tworzących różne związki chemiczne. Niektóre z wód naturalnych zawierają też gazy: dwutlenek węgla, siarkowodór lub radon. Co ważne obecny w wodzie dwutlenek węgla pochodzący bezpośrednio z magmy lub powstający w wyniku rozkładu skał węglanowych wpływa na zwiększone przenikanie do wód składników mineralnych jak wapń, magnez, sód. W najwyższych stężeniach, osiągających kilkanaście gramów w litrze występują chlorki i wodorowęglany sodu. Do kilku gramów może dochodzić zawartość wodorowęglanów wapnia i magnezu. Poza wymienionymi głównymi składnikami, wody lecznicze zawierają też wiele innych pierwiastków i związków chemicznych. Są wśród nich pierwiastki o tzw. swoistych właściwościach biochemicznych: fluor, jod, żelazo (II), lit, mangan, cynk, kobalt, miedź, krzem oraz wiele innych.
Kuracje wodami leczniczymi
Początkowo wody lecznicze stosowano w oparciu o empiryczne dane dotyczące ich działania na organizm. Wraz z rozwojem nauki zaczęto analizować skład wód leczniczych. Wówczas wykształciła się gałąź nauki o wodach leczniczych- balneologia. Według wielu badań stwierdzono, że skład danej wody, stężenie konkretnych pierwiastków oraz ich stosunek wobec siebie warunkują właściwości lecznicze. Korzystny wpływ wód mineralnych na organizm człowieka wynika z synergistycznego działania składników zawartych w wodzie oraz pozostałych czynników fizykochemicznych. Oddziaływanie profilaktyczno- lecznicze danej wody zależy również od spożytej ilości, temperatury oraz ciśnienia osmotycznego. Zebranie tych wszystkich danych pozwoliło w pełni określić zakres wskazań lekarskich oraz najlepsze metody stosowania dla każdej z wód leczniczych.
Picie naturalnych wód leczniczych
Picie wód leczniczych jest szczególnie polecane w przypadku chorób przewlekłych. Spożywanie odpowiednich wód powoduje usuwanie produktów przemiany materii i substancji toksycznych z organizmu człowieka. Ponadto woda podawana doustnie, w zależności od ogólnego stężenia rozpuszczonych w niej soli oraz ich rodzaju może:
- neutralizować treść żołądka lub ją zakwaszać
- stymulować procesy wydzielnicze w różnych częściach przewodu pokarmowego
- zwiększać wchłanianie wody w jelitach i wpływać na ich perystaltykę
- wpływać na pH moczu oraz zwiększać lub hamować jego wydalanie
- uzupełniać niedobory niektórych pierwiastków jak wapń, magnez, czy jod
Uzyskanie spodziewanych efektów wymaga jednak przestrzegania zaleceń dotyczących:
- jednorazowej i dziennej dawki wody 200 -300 ml jednorazowo, 3 razy dziennie
- czasu trwania kuracji w domu (4-6 tyg.) można powtórzyć po 3 miesiącach
- innych zaleceń wskazanych przez lekarza (przed lub po jedzeniu, temperatura wody, inne)
Najkorzystniej działają wody pite bezpośrednio ze źródła, a więc w czasie leczenia uzdrowiskowego, które najczęściej trwa 21 dni.
W Polsce dostępne są następujące typy chemiczne wód:
- HCO3 – Na, J naturalnie nasycone dwutlenkiem węgla (szczawy) Zuber, Jan z Krynicy
- HCO3 -Na Ca Mg naturalnie nasycone dwutlenkiem węgla (szczawy) Słotwinka z Krynicy, Dąbrówka, Mieszko ze Szczawna
- HCO3 -Ca Mg naturalnie nasycona dwutlenkiem węgla (szczawa) Wielka Pieniawa z Polanicy
- SO4 Cl Na Mg wody siarczanowe (gorzkie, glauberskie, gipsowe) Hunyadi, Mira
- wody importowane z Węgier
Lautor T., Ponikowska I.;Naturalne wody lecznicze- właściwości i zastosowanie; Aptekarz Polski 24 (2e), 08, 2008, str. 20-21
Salomon A., Regulska-Ilow B.; Polskie butelkowanie wody mineralne i lecznicze- charakterystyka i zastosowanie; Bromat. Chem. Toksykol, XLVI, 2013,1, str. 53-65- dokończyć str. 57
Rozporządzenie Rady Ministrów z dn. 14.02. 2006r. W sprawie złóż wód podziemnych zaliczanych do solanek, wód leczniczych i termalnych oraz złóż innych kopalin leczniczych, a także zaliczenia kopalin pospolitych z określonych złóż lub jednostek geologicznych do kopalin podstawowych. DOI
- Podobne artykuły
Alona – środek o działaniu przeczyszczajacym
Alona to stosowany od starożytności środek na przeczyszczenia. Jest to stężały sok z różnych gatunków aloesu, zawiera tak zwane antrachinony
Zioła szwedzkie- właściwości i zastosowanie
Zioła szwedzkie zostały opracowane przez szwedzkiego lekarza, doktora Samst. Nalewkę stosuje się między innymi przy problemach skórnych oraz trawiennych,
Syrop imbirowy na odporność
Imbir ma silne właściwości wzmacniające organizm, dodatek kurkumy i goździków wspomaga organizm w walce z wirusami, a cytryna i miód dostarczają witaminy