Tematy na blogu

Menu

Mniszek lekarski -Taraxacum officinalis

Systematyka

Rząd: Astrowce
Rodzina: Złożonych, astrowate
Rodzaj: Mniszek

 

Nazwy

Łacińska: Taraxacum officinalis
Angielska: Coramon Dandelion
Niemiecka: Gewöhnliche Kuchblaume, Löwnzahn
Polskie nazwy: mlecz, dmuchawiec, brodawnik, gołębi groch, męska stałość, kaczyniec, lwi ząb, świński pysk, mnisza główka, popia główka, wilczy ząb, wole oczy, żabi kwiat, pępawa, mlecznica,

Brzegi liścia są podobne do zębów lwa co ma odzwierciedlenie w angielskiej (dandelion) i niemieckiej (Löwnzahn) nazwie.

Łacińska nazwa mniszka pochodzi od greckich słów: „taraxis” – zapalenie oraz „akeomai” – leczyć.

 

Występowanie

Dmuchawiec można spotkać w wielu rejonach klimatu umiarkowanego półkuli północnej. Mniszek lekarski rośnie dziko w całej Europie, częściowo w Azji, w Ameryce Północnej oraz w niektórych krajach półkuli południowej. W Polsce jest jedną z najpospolitszych roślin na łąkach i pastwiskach. Rośnie na miedzach, ugorach, w zaroślach oraz na trawnikach ogródków.

Obecnie wprowadzany do uprawy, szczególnie we Francji i Niemczech.

 

Odmiany

W Polsce jest ok 300 gatunków mniszka, przy czym są one bardzo trudne do rozpoznania ze względu na duże podobieństwo. Dlatego też często traktuje się je jako jeden gatunek mniszka pospolitego.

 

Surowiec

Surowcem zielarskim jest korzeń mniszka (Taraxaci radix), korzeń mniszka z zielem (Taraxaci radix cum herba) oraz liść mniszka (Taraxaci folium), rzadziej kwiat (Taraxaci flos).

Surowiec jest pozyskiwany ze stanu naturalnego, jednak duże zapotrzebowanie sprawia, że coraz częściej jest to roślina uprawna.

Historia

Prawdopodobnie roślina wywodzi się z Europy. W starożytności dmuchawiec nie był zbyt popularny, jednak wspominają o nim Teofrast, Dioskurydes czy Pliniusz. Roślina ta zyskała popularność dopiero w XIII wieku, za sprawą arabskich lekarzy, którzy na początku średniowiecza opisują działanie mniszka. Pierwsze wzmianki o stosowaniu mniszka sięgają XVI w, a niedługo potem mniszek trafił do aptek.

W Polsce roślina była stosowana jako lek od XVI wieku przy gorączce, chorobach zakaźnych, schorzeniach żołądka i wątroby, szczególnie przy puchlinie i tzw. malarii trzydniowej.

 

Medycyna ludowa

Mniszek od wieków był stosowany jako lek w chorobach wątroby, nerek, skóry. Dawniej w aptekach mniszek określano mianem zioła moczopędnego- Herba urinari [NZ]. Wierzono, że najlepsze właściwości uzdrawiające posiada ziele zebrane z korzeniem w maju. Sporządzano z niego nalewki na wódce lub winie. Zewnętrznie stosowano roślinę na rany cięte i kłute.

W tradycyjnej medycynie Niemiec mniszek był stosowany jako lek na dnę, biegunkę, blizny (strupy). Wykorzystywano go jako środek leczniczy w przypadku chorób śledziony i dolegliwości wątrobowych.

Europejscy zielarze zalecali mniszek jako środek na grypę, problemy oczne, biegunkę cukrzycę oraz dolegliwości wątroby.

 

 

Składniki mineralne

Za działanie mniszka odpowiadają laktony seskwiterpenowe będące pochodnymi eudesmanu, germakranu i gwajanu. Ponadto cała roślina zawiera kwasy organiczne (chlorogenowy, cichorowy), fenole, kumaryny, flawonoidy, karotenoidy. Ważnym składnikiem, który wpływa na właściwości prebiotyczne korzenia rośliny. Mniszek lekarski jest także źródłem aminokwasów, witamin i soli mineralnych.

 

DZIAŁANIE LECZNICZE

W lecznictwie wykorzystuje się głównie korzeń mniszka. Liście mają zastosowanie głównie w wiosennych kuracjach oczyszczających. Z kolei mleczko znajdujące się w łodydze stosuje się zewnętrznie na skórę.

Korzeń mniszka:

  • Jest używany jako środek stymulujący układ pokarmowy, ułatwiający trawienie
  • Wzmaga wydzielanie żółci oraz pobudza wydzielanie soków trawiennych
  • Jest stosowany w leczeniu chorób wątroby: w tym w postępującej marskości wątroby, uszkodzeniach tego narządu, po przebytym wirusowym zapaleniu wątroby czy zabiegach operacyjnych dróg żółciowych
  • Dzięki dużej zawartości inuliny korzeń dmuchawca jest dobrym prebiotykiem.

Liście mniszka wykazują silniejsze działanie przeciwzapalne oraz moczopędnie niż korzenie. Ponadto liście mniszka:

  • Poprawiają przemianę materii, a więc mają zastosowanie w kuracjach odchudzający
  • Wpływają na wzrost hemoglobiny we krwi, podnoszą liczbę białych i czerwonych krwinek
  • Mogą zmniejszyć zatrzymywanie płynów i pomagać w usuwaniu toksyn z organizmu.
  • Są stosowane w chorobach skórnych czy trądziku

Sok mleczny z mniszka jest ludowym środkiem na kurzajki i brodawki. Działa na skórę regenerująco, przyspiesza gojenie się ran, działa łagodnie przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie, ponadto przyspiesza bliznowacenie i zanikanie uszkodzeń skóry

 

Działanie niepożądane

  • Opisano kilka przypadków reakcji alergicznych na mniszka
  • Roślina może nasilać dolegliwości żołądkowe w przypadku nadkwaśności soku żołądka
  • Spożywany w nadmiernych ilościach zwiększa liczbę białych krwinek

 

Przeciwwskazania

  • Osoby uczulone na rośliny z rodziny astrowatych nie powinny stosować mniszka.
  • Nie powinny go stosować osoby cierpiące na choroby wątroby i pęcherza żółciowego, kamicę żółciową, czynną chorobę wrzodową i inne choroby dróg żółciowych
  • Nie zaleca się stosowania kuracji mniszkiem w przypadku niewydolności nerek, cukrzycy, niewydolności serca
  • Mniszka nie zaleca się podawać dzieciom poniżej 12 roku życia.
  • Przy kuracji mniszkiem nie należy przyjmować leków moczopędnych, oszczędzających potas ani inhibitorów konwertazy angiotensyny.

Przeczytaj także:

  1. Napar z korzenia mniszka

  • 1-2 łyżki suszonego lub pieczonego korzenia
  • Szklanka Wrzącej wody

Korzeń zalać wrzątkiem i pozostawić na 10 minut do naciągnięcia. Pić 2-3 razy dziennie, najlepiej rano i wieczorem. Napar można stosować w chorobach dróg żółciowych i moczowych, w niestrawności, niedomogach wątroby i przewlekłych trudnościach w oddawaniu moczu. To także świetny środek pomagający przy uciążliwych wysypkach czy półpaścu.

Napar rozcieńczony w wodzie można stosować do przemywań twarzy przy trądziku, upartych wysypkach i plamach na twarzy.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura

  1. Skarżyński, Zioła czynią cuda; Agencja wydawnicza Comes, Warszawa 1994, str. 128- 131
  2. Fijołek; Atlas dzikich roślin jadalnych 150 polskich gatunków; Wyd. SBM Sp. z o.o., Warszawa 2017, str. 112-113
  3. Dary natury- mniszek lekarski; Naturalne Zdrowie nr.9, 2017, str. 24-25
  4. E. Senderski; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str. 436-442
  5. Bernes, L. A. Anderson, J. David Phillipson; Herbal medicines; Third edition, Pharmaceutical Press, 2007, str. 204-206
  6. Cassandra L. Quave; Medicinal plant monographs; Cassandra L. Quave 2013, str. 568-579
  7. Pawłowicz, W. Bylka; Mniszek lekarski; Panacea nr 3 (8), lipiec 2004, str. 8- 11
  8. Ożarowski, W. Jaroniewski; Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Instytut Wydawniczy związków zawodowych, Warszawa 1989r., str. 259- 263
  9. Tyszyńska- Kownacka, T. Starek; Zioła w Polskim domu; Wydawnictwo Watra, Warszawa 1988r., str. 148- 150
  10. Ikhlas A. Khan, Ehab A. Abourashed; Leung’s encyclopedia of common natural ingredients used in food, drugs and cosmetics; Wiley 2010, str. 238- 240

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook

Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca