Biedrzeniec anyż to aromatyczna przyprawa często stosowana w wyrobach cukierniczych. Anyż korzystnie wpływa na układ pokarmowy wspomagając trawienie, jest także od dawna stosownym środkiem wykrztuśnym.

 

Biedrzeniec anyż- systematyka

Rodzina: Selerowate
Rodzaj: Biedrzeniec
Gatunek: Biedrzeniec anyż

 

Nazwy

Łacińska: Pimpinella anisum
Angielska: Anise
Niemiecka: Anis
Polskie nazwy: Anyż, anyżek, hanyż, hanyżek, ongiś, anyż ogrodowy

 

Biedrzeniec anyż- występowanie

Roślina pochodzi prawdopodobnie z rejonów Morza Śródziemnego. Nie występuje w stanie naturalnym, znana wyłącznie z uprawy. W Polsce anyż jest rzadko uprawiany i czasami przejściowo dziczeje.

Największymi producentami anyżku są Hiszpania, Turcja, Bułgaria, Indie oraz Meksyk. Najbardziej znany i ceniony jest biedrzeniec hiszpański.

 

Surowiec

Surowcem leczniczym są wszystkie części rośliny, głównie wykorzystuje się owoce (Anisi fructus), zawierające nie mniej niż 20 ml/kg olejku eterycznego. Z owoców otrzymuje się olejek eteryczny, który również ma znaczenie w lecznictwie. Do celów kulinarnych wykorzystuje się owoce biedrzeńca.




Olejek anyżowy zastosowanie

Olejek anyżowy, choć nie każdemu odpowiada, ma zastosowanie w leczeniu chorób górnych dróg oddechowych…

Ciąża a zioła

Poznaj listę ziół zakazanych i dozwolonych w czasie ciąży. Które zioła można stosować bezpiecznie na dolegliwości towarzyszące ciąży

Domowe sposoby na gazy i wzdęcia

Poznaj domowe sposoby na pozbycie się nadmiaru powietrza z układu pokarmowego, które powoduje wzdęcia, uczucie pełności oraz gazy.

Historia

Właściwości anyżu znane są od 3500 lat. Pierwsze wzmianki o biedrzeńcu możemy znaleźć w Biblii i papirusach egipskich pochodzących sprzed 1500 lat p.n.e.

Roślinę uprawiali i zbierali od niepamiętnych czasów Arabowie i Izraelici. Anyżek znany był także w Chinach i Indiach. W starożytnym Egipcie anyż powszechnie stosowano jako środek moczopędny oraz łagodzący ból zębów. Anyżek był również dla Egipcjan dodatkiem do potraw i napojów.

Biedrzeniec był szczególnie rozpowszechniony w starożytnej Grecji i Rzymie, gdzie ceniono go jako roślinę leczniczą oraz przyprawową. Starożytni stosowali go jako dodatek do potraw czy napojów, a liście i owoce wykorzystywali jako lekarstwo. Dioskorydes tak pisał o anyżu: „Anyż dodaje oddechowi świeżość, obliczu młodzieńczy wygląd i oddala ciężkie sny”. Hipokrates zaliczył biedrzeniec anyż do ziół o działaniu wiatropędnym. Do Europy Zachodniej anyż dotarł dzięki Rzymianom.

W wiekach średnich anyż był cenioną i poszukiwaną przyprawą, wchodząca w skład licznych specjałów (gorzałki, miodów, konfitur).

W Polsce anyżek był uprawiany od średniowiecza, kiedy to stosowano go do zaprawiania wódki. Prawdopodobnie przywędrował do naszego kraju z zakonem benedyktynów, którzy uprawiali to zioło w przyklasztornych ogródkach. Sądzono wówczas, że anyż daje radość i zwiększa apetyt. Wiadomo, że anyż był na dużą skalę uprawiany w okolicy Pińczowa, skąd był nawet eksportowany. Dosyć długo była to roślina popularna w naszym kraju jednak w okresie odrodzenia straciła na znaczeniu i popadła w zapomnienie.

 

Biedrzeniec anyż w medycynie ludowej

Biedrzeniec anyż stosowano głównie na dolegliwości żołądkowe, przede wszystkim na wzdęcia. Od dawien jest to także środek obniżający gorączkę, moczopędny i wykrztuśny.  Anyż ma także zastosowanie jako lekiem na astmę i środek ułatwiający zasypianie. Zewnętrznie roślinę wykorzystywano do zwalczania wszy i świerzbowca.

 

Biedrzeniec anyż- składniki mineralne

Główną substancją czynną odpowiadającą za właściwość anyżu jest olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest trans- antenol. Owoce anyżku zawierają także olej tłusty i sterole, kumaryny, flawonoidy czy wielocukry.

                          BIEDRZENIEC ANYŻ- DZIAŁANIE LECZNICZE

Owoce anyżku większość kojarzy z ich działaniem pobudzającym laktację. I słusznie. Herbatka z owoców anyżu faktycznie wspomaga laktację, jednocześnie jej substancje aktywne przechodzą do mleka matki i działają korzystanie na karmione niemowlę. A jakie jeszcze działa anyżek?

Owoce biedrzeńca:

  • Pomaga zmniejszyć uczucie dyskomfortu i bóle związane z niestrawnością
  • Jest doskonałym środkiem wiatropędnym oraz znoszą ból wywołany wzdęciem
  • Łagodzi kolkę jelitową, pobudzą perystaltykę jelit oraz wzmagają apetyt poprzez zwiększenie wydzielania soków żołądkowych
  • Ułatwia odkrztuszanie
  • Wykazuje działanie przeciwgorączkowe
  • Jest stosowane przy kaszlu z niedużą ilością wydzieliny, nieżytach gardła, krtani oraz chrypce
  • Pomaga w zmniejszeniu brzydkiego zapachu z ust, są skuteczne przy pleśniawkach, grzybowym pokroju języka oraz zapaleniach jamy ustnej, gardła i dziąseł
  • Są pomocą dla osób mających problemy z nerwami
  • Wykorzystuje się go do leczenia ran oraz chorób skórnych jak: świerzb czy wszawica
  • Wzmacnia włosy i przyspieszają ich wzrost
  • Łagodzi objawy towarzyszących PMS oraz menopauzie

 

Anyż- działanie uboczne

Duże dawki olejku mogą podrażnić przewód pokarmowy, rozszerzają naczynia włosowate oraz mogą powodować odurzenie, drgawki, przekrwienia mózgu i płuc oraz uszkodzenie nerek. Zapach olejku może spowodować odruch wymiotny, a w skrajnych przypadkach zaburzenia ze strony ośrodkowego układu nerwowego. Biedrzeniec anyż może powodować alergię.

 

Anyż- przeciwwskazania

  • Nadwrażliwość na antenol
  • Ostry nieżyt żołądka, jelit, nerek,
  • Choroby wrzodowe żołądka i dwunastnicy
  • Krwawienia wewnętrzne

Olejku anyżowego powinny wystrzegać się także kobiety w ciąży, a także dzieci poniżej 17 roku życia.

Anyż- przepis na herbatkę

  • 0,5 łyżki owoców anyżku
  • Szklanka wrzątku

Owoce anyżku zalać szklanką wrzątku i parzyć pod przykryciem przez pół godziny. Stosować przy dolegliwościach żołądkowych przed posiłkiem, nie należy jednak słodzić. Niemowlętom podawać po łyżeczce 3-4 razy dziennie, starszym dzieciom 2 łyżki stołowe 3-4 razy dziennie. W przypadku problemów oddechowych do naparu można dodać odrobinę miodu.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Arnal- Schnebelen B., Goetz P., Paris M.; Lecznicze dary natury, 200 uzdrawiających ziół; Reader’s Digest; Warszawa 2003, str. 43

Bremness L.; Wielka księga ziół; Wiedza i życie, Warszawa, str. 109

Gawłowska A., Halarewicz A., Jabłoński J., Bernades- Rusin M.; Atlas przypraw; SBM, Warszawa 2018, str. 34-35

Halarewicz A.; Atlas ziół- kulinarne wykorzystanie roślin dziko rosnących; Wydawnictwo SBM Sp. Z o.o., Warszawa 2015, str. 23

Kawałko M. J.; Historie ziołowe; Krajowa Agencja Wydawnicza, Lublin 1986, str. 66, 129,

Khan I.A.; Abourashed E.A.; Leung’s encyclopedia of common natural ingridients used in food, drugs and cosmetics; Wiley 2010, str. 36-39

Ożarowskiego A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL wyd. III, Warszawa 1982, str. 202-203

Senderski M.E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; wyd. Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016; str.168-170

Tyszyńska- Kownacka, Starek T.; Zioła w Polskim domu; Wydawnictwo Watra, Warszawa 1988r., str. 55-57

Williamson E., Driver S., Baxter K.; Stockley’s herbal medicines interactions; Pharmaceutical Press 2009, str. 55-56

http://rozanski.li/387/biedrzeniec-anyz-pimpinella-anisum-l/ (22.06.2016)




Estragon łac. Artemisia dracunculus

Estragon zwalcza również brak apetytu, ma działanie antybakteryjne i przeciwzapalne. Co ważne, wpływa też na obniżenie cholesterolu, a dodatkowo zawiera kwasy organiczne oraz minerały

Jałowiec pospolity- Juniperus communis​

Jałowiec pospolity to krzew iglasty pospolicie rosnący dziko w Polsce. Owoce jałowca wykazują właściwości lecznicze, jest to także przyprawa, stosowana głównie do dziczyzny

Tymianek łac. Thymus vulgaris

Tymianek to aromatyczna przyprawa, która łagodzi dolegliwości żołądkowe oraz jest pomocna przy schorzeniach górnych dróg oddechowych

Natka pietruszki

Natka pietruszki to świetny dodatek do sałatek. warto wiedzieć, że natka to źródło wielu cennych witamin i minerałów

Dlaczego jeść jesienne warzywa i owoce

Jesienne warzywa i owoce są pełne koloru, pysznego smaku, a także witamin i wartości odżywczych. Warto je jeść, aby cieszyć się zdrowiem i wspomagać odporność

Popularne odmiany dyni zwyczajnej

Dynia zwyczajna i jej najpopularniejsze odmiany- zastosowanie w kuchni. Dynie można spotkać w różnych kształtach i kolorach, są smaczne i bardzo wartościowe….

Banan zastosowanie w kuchni

Banan to najpopularniejszy owoc na świecie. Jest bardzo smaczny i odżywczy, dzięki czemu ma on szerokie zastosowanie w kuchni. Jest świetnym dodatkiem do deserów, ciast czy jako samodzielna przekąska

Baza wiedzy to nie tylko źródło informacji

W bazie wiedzy znajdują się dane dotyczące właściwości i zastosowania ziół, owoców czy warzyw lecz nie tylko. To zbiór informacji o wykorzystaniu danej rośliny nie tylko kontekście zdrowej żywności i ziołolecznictwa. Ciekawe przepisy kulinarne, wykorzystanie roślin w domowych kosmetykach, profilaktyka chorób, aromaterapia to tylko niektóre zagadnienia, które można znaleźć przeglądając monografie poszczególnych roślin.

Berberys zwyczajny- Berberis vulgaris

Berberys zwyczajny/pospolity (Berberis vulgaris), potocznie nazywany kwaśnicą pospolitą, to krzew osiągający wysokość ok. 2 m. Ma żółte kwiaty i piękne czerwone owoce

Robinia akacjowa- Robinia pseudoacacia

Robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia) inaczej grochodrzew akacjowy lub robinia biała, jest bardzo powszechnie i błędnie nazywana akacją. To gatunek …

Figowiec pospolity

Figowiec pospolity to niewielkie drzewo rosnące w ciepłym klimacie. Jego owoce- figi mają zastosowanie w lecznictwie

Lemoniada miętowa

Lemoniada miętowa to kolejny przepis na orzeźwiajacy napój idealny na gorące letnie dni

Nalewka z dzikiej róży

Niezwykle aromatyczna i smaczna nalewka z owoców dzikiej róży.

Jabłka

Jabłka to najpopularniejsze owoce na świecie. Warto je włączyć do codziennej diety, ponieważ korzystnie wpływają na zdrowie. Poznaj 10 powodów dla których warto jeść jabłka.

Pestki dyni a zdrowie

Pestki dyni to źródło magnezu, fosforu, manganu oraz cynku oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Łatwo przyswajalny cynk obecny w pestkach dyni korzystnie wpływa na płodność oraz zwiększa sprawność seksualną. Od wieków pestki dyni są stosowane w kuracjach odrobaczających…

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.