Dynia Zwyczajna- właściwości i zastosowanie

Najnowsze artykuły

Mąka- rodzaje i typy

27 stycznia 2026

Mąka to podstawowy składnik w każdej kuchni. Najpopularniejsza jest mąka, pszenna, później orkiszowa czy żytnia. Ponadto wyróżniamy mąki jasne, ciemne i pełnoziarniste

Bylica Boże Drzewko- łac. Artemisia abrotanum

23 stycznia 2026

Bylica boże drzewko to zapomniana u nas roślina stosowana dawnej na dolegliwości żołądkowe oraz zaburzenia pracy jelit

Produkty sojowe

16 stycznia 2026

Produkty sojowe mogą stanowić ciekawy dodatek do diety, zwłaszcza wegańskiej. Można tutaj wymienić sos sojowy, temph, miso, tofu oraz…

Witamina B6 w suplementach

7 stycznia 2026

Witamina B6 jest składnikiem wielu suplementów diety. Sprawdź jak wybrać najlepszy preparat i na co zwrócić uwagę

Jałowiec w medycynie ludowej

1 stycznia 2026

Jałowiec w medycynie ludowej jest stosowany od wieków jako środek przy niestrawności czy braku miesiączki. Dym z jałowca odkażał pomieszczenia w czasach epidemii

E 175 Złoto- Barwniki spożywcze

4 grudnia 2025

E 175 czyli złoto, to barwnik spożywczy stosowany głównie w cukiernictwie. Generalnie uznawany za nieszkodliwy dla zdrowia

Sok z buraka- dlaczego warto go pić

3 grudnia 2025

Sok z buraka warto włączyć do codziennego menu ponieważ korzystnie wpływa na samopoczucie, zwiększa wydolność organizmu, obniża ciśnienie krwi

Nietolerancja laktozy

8 listopada 2025

Nietolerancja laktozy jest spowodowana niedoborem enzymu rozkładającego laktozę z mleka. Sprawdź jakie objawy towarzyszą nietolerancji laktozy

Dynia zwyczajna to nieco zapomniane warzywo, a niesłusznie. Dynia kojarzy się z jesienią oraz z Halloween, ale warzywo to ma także inną, bardzo bogatą symbolikę. Jako wielki, okrągły owoc zawiera w sobie mnóstwo nasion- co przypomina brzuch ciężarnej kobiety. Stąd też dynia stała się symbolem płodności. Dynię uważa się za afrodyzjak, a dzięki dużej zawartości cynku jest szczególnie polecana mężczyznom przy schorzeniach prostaty.

Dynia zwyczajna- systematyka

Rząd: Dyniowce
Rodzina: Dyniowate
Rodzaj: Dynia

Nazewnictwo

Łacińska: Cucurbita pepo
Angielska: Filed Pumpkin
Niemiecka: Kurbis
Polskie nazwy: malon, bania, korbol

Dynia zwyczajna- występowanie

Dynia zwyczajna pochodzi z Ameryki Środkowej i Południowej. Obecnie uprawiana w wielu krajach na całym świecie.

Dynia- odmiany

Znanych jest 900 gatunków roślin z rodziny dyniowatych. Można spotkać dynie o przeróżnych kształtach, w wielu kolorach. Znane są też niejadalne dynie ozdobne.

W Polsce oprócz dyni zwyczajnej uprawia się dynię olbrzymią (łac. Cucurbita maxima) oraz dynię piżmową (łac. Cucurbita moschata). Największa dynia w Polsce warzyła 773 kg, natomiast rekord świata to dynia ważąca 821 kg.

Surowiec leczniczy

W lecznictwie oprócz dyni zwyczajnej stosuje się również dynię olbrzymią (C. Maxima). Surowcem leczniczym są surowe lub suszone nasiona dyni oraz olej z nasion dyni.

Właściwości lecznicze wykazują pestki dyni, ale miąższ również dostarcza wielu cennych składników odżywczych.

Dynia zwyczajna- trochę historii

Pierwsze ślady dyni pochodzą z ok. 7000 r. p.n.e. z Meksyku. Dynia przez Indian Ameryki Środkowej i Południowej była uważana za świętą roślinę, której uprawę opanowali do perfekcji. Istnieje wiele mitów dotyczących pojawienia się dyni wśród roślin uprawnych różnych indiańskich plemion. Często warzywo to miało znaczenie ceremonialne (robiono z dyni grzechotki, używane przez tajne stowarzyszenia), tradycyjne (nowożeńcy mieli zakaz wchodzenia na pole uprawne do czasu narodzin pierwszego dziecka), lecznicze (jako lek na robaki, schorzenia układu pokarmowego i moczowego), jako inspiracja dla artystów oraz jako składnik wielu dań.

Do Europy dynia przywędrowała dopiero po odkryciu Ameryki przez K. Kolumba. A pierwsze wzmianki o dyni w polskiej literaturze pochodzą z „Zielnika” Syreniusza.

Europejczycy szybko nadali dyni wiele znaczeń i uznali tą roślinę za magiczną. Podobno dynia przyciągała pieniądze, więc trzymano nieparzystą liczbę nasion dyni w portfelu. Miała chronić przed nieprzewidzianymi wydatkami, w tym celu spalano kilka nasion dyni w kadzielnicy czy kominku. Wierzono, że dynia zachęca do rozwoju, uczy mądrego gospodarowania i wspiera ambicję.

Dynia jest obecnie powszechnie kojarzona głównie z Halloween. To właśnie na ten dzień przygotowuje się upiorne twarze potwora z wydrążonych dyni.

Dynia zwyczajna w medycynie ludowej

Dynię od lat stosuje się na przerost gruczołu prostaty, zapalenia żołądka i jelit, schorzenia wątroby i nerek, bóle brzucha. W Etiopii pestki dyni żuje się w celach przeczyszczających. Ponadto w krajach afrykańskich pulpa z dyni jest stosowana do leczenia poparzeń, stanów zapalnych oraz jako okład chłodzący wykorzystywany do leczenia bólów głowy i nerwobóli.

W europejskiej medycynie ludowej nasiona dyni są stosowane profilaktycznie przeciwko kamieniom nerkowym. Dynia jest także środkiem wpływający korzystnie na układ pokarmowy, wydzielanie żółci, przemianę soli mineralnych, na zaparcie, nadwag, bezsenność, prostatę i robaki jelitowe.

Dynia zwyczajna- wartość odżywcza

Miąższ dyni dostarcza błonnik pokarmowy, cały zestaw witamin oraz mikroelementów, wśród których można wymienić: cynk, magnez, selen, mangan, żelazo. Dynia zawiera mieszaninę kurkubitacyn, fitosterole, pektyny i kwasy organiczne.

Pestki dyni zawierają dużo białka oraz dostarczają wielonienasycone kwasy tłuszczowe: kwas linolowy, oleinowy, palmitynowy. Podobnie jak miąższ pestki dyni dostarczają wiele witamin i mikroelementów, a także luteinę, fitosterole, lecytynę.

DYNIA ZWYCZAJNA- DZIAŁANIE LECZNICZE

Dynia zwyczajna od lat jest stosowana jako skuteczny środek przeciwko pasożytom ludzkim, w tym: owsików, tasiemca, tęgoryjca dwunastnicy, glisty ludzkiej. Pestki dyni można podawać dzieciom, bez obawy przedawkowania. Jest to środek bezpieczny, ponieważ zawarta w nasiona kurkbina skutecznie poraża pasożyty, ale nie jest wchłaniana w przewodzie pokarmowym człowieka.

Drugim ważnym działaniem pestek dyni o udokumentowanym działaniu jest leczenie łagodnego rozrostu gruczołu prostaty u mężczyzn. Duża zawartość cynku korzystnie wpływa na ten gruczoł u mężczyzn oraz korzystnie wpływa na płodność.

Ponadto:

Wpływa korzystnie na układ pokarmowy oraz pobudza wydzielanie żółci
Miąższ dyni jest stosowany w nieżytach przewodu pokarmowego, pomaga zarówno przy biegunkach jak i zaparciach
Działa odkwaszająco na organizm oraz wspomaga pracę wątroby
Usprawnia przemianę soli w organizmie oraz reguluje gospodarkę wodną
Może być pomocna przy zaburzeniach przemiany materii oraz cukrzycy typu 2
Zwiększa wydzielanie moczu oraz przyspiesza wydalanie substancji toksycznych z organizmu
Pestki dyni zawierają dużo wielonienasyconych kwasów tłuszczowych, które chronią przed rozwojem miażdżycy
Pestki dyni to doskonałe źródło potasu, który wspomaga utrzymanie prawidłowego ciśnienia krwi
Związki zawarte w dyni wpływają korzystnie na odporność organizmu
Jest pomocna w przypadku zatrzymania płynów w organizmie
Pestki dyni zawierają aminokwasy, które ułatwiają zasypianie i wpływają na zdrowy sen
Duża ilość beta- karotenu oraz witaminy A korzystnie wpływa na wzrok
Dynia korzystnie wpływa na płodność zarówno u mężczyzn jak i u kobiet
Gotowany miąższ dyni zmniejsza mdłości i ma działanie przeciwwymiotne u kobiet w ciąży
Cynk zawarty w dyni wspomaga pracę mięśni szkieletowych
Dynia opóźnia proces starzenia się skóry oraz poprawia jej kondycję
Pestki z dyni pomagają zwalczyć chorobę lokomocyjną.