- Olejek miętowy- właściwości i zastosowanie
Olejek miętowy należy do najważniejszych olejków stosowanych w lecznictwie. Jest wpisany do farmakopei amerykańskiej, europejskiej, brytyjskiej, francuskiej i polskiej. Posiada szeroki zakres zastosowania oraz jest najczęściej stosowanym olejkiem eterycznym. Olejek miętowy ma takie samo działanie jak mięta, z tym że działa silniej.
Zapach: Silny przenikliwy zapachu, miętowo- kamforowy
Nuta: Głowy
Olejek miętowy- właściwości
Olejek z mięty pieprzowej ma barwę jasno żółtą lub zielonkawą o intensywnym, miętowo-kamforowym zapachu i gryzącym smaku. Gęstnieje i staje się czerwony w miarę upływu czasu, zyskuje także na łagodności.
Olejek miętowy- otrzymywanie
Na skalę przemysłową olejek zaczęto produkować w XIX wieku w USA. Obecnie światowa produkcja oleju wynosi 4 t rocznie, a głównym producentem olejku są Stany Zjednoczone.
Olejek miętowy- skład
W olejku z mięty pieprzowej zidentyfikowano ponad 300 związków. Głównym składnikiem tego olejku jest mentol ( nawet do 60%). W jego skład wchodzą także: menton (10-35%), octan mentylu, mentofuran, jasmon, piperon, kemfen, limonen, sabinen, kadynen, pulgeon, cyneol, kwas walerianowy, kwas octowy.
Olejek miętowy- działanie
Olejek z mięty pieprzowej wykazuje silnie właściwości odkażające, przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe, przeciwpasożytnicze, przeciwgrzybicze, a także delikatnie uspokajające.
Ma zastosowanie przy zaburzeniach układu pokarmowego, pobudza czynności wydzielnicze żołądka i wątroby. Podany doustnie krótkotrwale znieczula błonę śluzową przewodu pokarmowego, działa osuszająco, rozkurczowo, przeciwwymiotnie, przeciwzapalnie, wiatropędnie, wzmaga wydzielanie soków trawiennych, żółci oraz działa moczopędnie. Może być stosowany przy innych nagłych bólach i skurczach brzucha. Jest również stosowany przy cholerze i biegunkach. Olejek z mięty pieprzowej łagodzi nudności i mdłości.
Jako antyseptyk stosowany jest przy zapaleniu zatok, przeziębieniach, nieżytach górnych dróg oddechowych, zapaleniu zatok, zapaleniu płuc, wywołuje także uczucie chłodu i świeżości. Wykazuje działanie przeciwbólowe, a po zastosowaniu na błony śluzowe nosa także chłodzące i zmniejszające obrzęki występujące przy nieżytach. Wcierany w czoło i skronie przynosi takie samo działanie jak przyjmowanie paracetamolu w przypadku bólu głowy.
Olejek miętowy wykazuje działanie przeciwdrobnoustrojowe przeciwko E. coli, S. Aureus i P. Aeruginosa. Działa także na bakterie beztlenowe, uszkadzając ścianę komórkową tych bakterii.
Wykazuje działanie cytotoksyczne w kierunku linii komórkowej ludzkiego guza.
Olejek miętowy w zastosowaniu zewnętrznym
Zewnętrznie olejek stosuje się w postaci płukanek w zapaleniu jamy ustnej i gardła. W postaci roztworu, emulsji lub maści przy nieżytach nosa z obrzękiem błon śluzowych. A także w niektórych chorobach skóry jako środek odkażający, a także w postaci inhalacji w nieżytach gardła i oskrzeli.
Zastosowany zewnętrznie na skórę olejek działa znieczulająco, a potem drażniąco. Przyspiesza ustępowanie obrzęków oraz wysięków, działa odświeżająco, orzeźwiająco, antyseptycznie i przeciwbólowo.
Olejek miętowy w aromaterapii
W mieszankach aromaterapeutycznych olejek miętowy działa odświeżająco, orzeźwiająco, antyseptycznie i przeciwbólowo. Jest stosowany do masażu, kąpieli, inhalacji. Łagodzi bóle głowy, migreny pochodzenia gastrycznego, pomaga w leczeniu kaszlu, przeziębienia, zapalenia zatok, usuwa zmęczenie i napięcie nerwowe.
Olejek z mięty pieprzowej odświeża umysł i ciało, poprawia samopoczucie. Dodaje człowiekowi pewności siebie i pomaga się skupić. Sprzyja przyswajaniu nowych informacji, ponadto uspokaja umysł i pomaga złagodzić strach.
W medytacji olejek miętowy pomaga przetrwać zmniejszenie oporu w nowych sytuacjach, pomaga zwiększyć świadomość intuicyjną.
Jak stosować olejek miętowy
Olejek miętowy działa najskuteczniej, kiedy jest rozpylony w powietrzu w postaci aerozolu.
Należy pamiętać, że olejek ten zawsze stosujemy rozcieńczony. Najczęściej miesza się jedną cześć olejku na 9 części alkoholu lub wody.
Olejek można stosować zewnętrznie jednorazowo w ilości 20-40 mg, dobowo 60-120 mg. W formie inhalacji stosuje się 3-4 krople. Do użytku zewnętrznego stosuje się także 5- 20% roztwór olejowy lub olejek w formie półstałej.
Wewnętrznie olejek można podawać na cukrze lub w postaci pigułek czy nalewki spirytusowej.
Z czym łączyć olejek miętowy
Olejek z mięty pieprzowej można łączyć z olejkiem lawendowym, rozmarynowym, majerankowym, eukaliptusowym i olejkami cytrusowymi.
Olejek miętowy- zastosowanie w przemyśle
Olejek miętowy jest jednym z najpopularniejszych i najszerzej stosowanych olejków do aromatyzowania środków farmaceutycznych i preparatów do higieny jamy ustnej, syropów na kaszel, gum do życia, wyrobów cukierniczych i napojów.
Doustnie olejek stosuje się tylko w postaci standaryzowanych roztworów w przypadku bakteryjnego zapalenia dróg żółciowych oraz jako składnik preparatów złożonych działających w schorzeniach wątroby, jelit i pęcherzyka żółciowego.
Olejek miętowy wchodzi w skład preparatów do inhalacji, płukanek, sztyftów do nosa, pastylek do ssania czy maści do smarowania. Jest również składnikiem ziołowych granulatów, drażetek i kropli miętowych. Jest składnikiem wielu leków OTC stosowanych przy dolegliwościach jelita drażliwego.
Olejek ten znajduje się w odświeżaczach i nawilżaczach powietrza.
Olejek miętowy- przeciwwskazania
- Niemowlęta i małe dzieci
- Ciąża
- Nadciśnienie tętnicze
Działanie uboczne olejku miętowego
Olejek jest bezpieczny, ale u osób wrażliwych może powodować odczyny alergiczne: przekrwienie skóry, pokrzywkę, ból głowy. Po podaniu doustnym może wywołać ból brzucha, wymioty. Po przyjęciu większych dawek może powodować również zachwiania równowagi i głęboki sen.
Olejek i mentol stosowane zewnętrznie u osób wrażliwych wywołują pokrzywkę, świąd i przekrwienia skóry, a także ból głowy.
U niemowląt i małych dzieci po zastosowaniu kropli do nosa z roztworem 2% mentolu opisano: skurcz głośni, sinicę, silny wyciek z nosa, śmierć w skutek zatrzymania oddechu i serca.
Olejek miętowy wpływa na aktywność cytochromu P 450 (CYP3A4), a więc może zaburzać działanie wielu leków.
Aromaterapia i inne terapie naturalne; Wyd. Remea, Warszawa 2006, str. 113- 115
Bojanowska M., Budziak I., Ciołek A., Czeczko E., Jackowska I., Jankowska M., Kostecka M., Materska M., Skrzypek A.; Związki bioaktywne w roślinach zielarskich; Towarzystwo Wydawnictw Naukowych Libropolis, Lublin 2017, str. 66- 67
Esential oils for beginners; Althea Press, 2013, str. 118- 119
Lis A.; Najcenniejsze olejki eteryczne- Olejek miętowy; Aromaterapia nr 2 (68), t. 18, str. 5-15
Ody P.; Zioła w domu; Świat książki 1996r., str. 78
Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL wyd. III, Warszawa 1982, str. 187-188
Ożarowski A., Jaroniewski W.; Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989, str. 254-256
Peter K. V.; Handbook of herbs and spice; Vol. 3, CRC Press, 2006, str. 460- 482
Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str. 424-431
Schulz V., Hänsel R., Blumenthal M., Tyler V. E.; Rational phytotherapy, a refence guide for physicans and pharmacists; Springer-Verlag, Berlin 2004, str. 248
Szmerko E., Mazan J.; Zioła i zdrowie, Ancher, Warszawa 1992, str. 34
Wielka księga ziół; Reader’s digest; Warszawa 2009
Wyk B.- E., Wink M.; Rośliny lecznicze Świata, ilustrowany przewodnik; MedPharm Polska, Wrocław 2004, str. 206
- Podobne artykuły
