Tematy na blogu

Menu




Len- Linum usitaissmum

Systematyka
Klasa: Okrytonasienne
Klasa: Różowate
Rząd: Malpigwowce
Rodzina: Lnowate
Rodzaj: Len

Nazwy
Łacińska: Linum usitaissmum
Angielska: Flax
Niemiecka: Flachs, Lein
Polskie nazwy: len siewny, len uprawny, siemię lniane, słowień

Nazwa rodzajowa lnu pochodzi od celtyckiego słowa lin oznaczającego sieć, natomiast nazwa zwyczajowa ulsiltatissmum po łacinie oznacza bardzo użyteczny. Popularnie nasiona lnu nazywane są siemieniem lnianym i mają zastosowanie w kuchnii oraz lecznictwie.
Len dzięki swym właściościom powlekającym działa korzystnie na układ pokarmowy, chroni przewód pokarmowy przed działaniem szkodliwych substancji oraz reguluje wypróżnienia. Kleiki z lnu idealnie sprawdzają się w pielęgnacji skór, zwłaszcza tej przesuszonej. A to jeszcze nie wszytkie właściowości tej rośliny.

Morfologia
• Roślina jednoroczna, posiada palowy wrzecionowaty korzeń, słabo rozgałęziony.
• Łodyga prosta, gładka rozgałęziona w górnej części, dorasta do 60 cm
• Odmiany lnu uprawiane na pozyskanie oleju są bardziej rozgałęzione już od podstawy.
• Liście siedzące skrętolegle lancetowate, zaostrzone na końcach z widocznymi trzema nerwami.
• Kwiaty zebrane są w luźne wiechowate kwiatostany znajdujące się na szczycie łodygi, posiadają 5 płatków, w kolorze turkusowo- niebieskim lub białym
• Owocem lnu jest jajowata ciemna czerwono-brunatna torebka nasienna, która jest podzielona na 10 komór nasiennych. W każdej z komór znajduje się 6 do 8 płaskich nasion.
• Błyszczące nasiona są w kolorze żółtobrunatnym lub czerwonobrunatnym z jednej strony zaokrąglone, z drugiej tworzące skośny szpic.

Odmiany
Do rodzaju Linum zaliczanych jest ok. 200 gatunków.

Występowanie
Len pochodzi z Basenu Morza Śródziemnego. Obecnie uprawiany w wielu krajach. Jest to typowa roślina klimatu umiarkowanego o niewielkich wymaganiach cieplnych.

Uprawa
Roślina kwitnie od czerwca do lipca, natomiast nasiona dojrzewają w lipcu i sierpniu. Len jest uprawiany w wielu krajach w strefie klimatu umiarkowanego. Kiedyś powszechnie dziko rosnący len zwyczajny jest dziś rośliną znaną wyłącznie z uprawy.
Len jest rośliną uprawianą dla pozyskiwana włókna lub oleju. W Polsce do niedawna len był dość często uprawianą rośliną ze względu na pozyskiwanie włókien lnianych. Polskie zbiory lnu są niewielkie w skali światowej. Obecnie uprawia się kilka gatunków lnu, z czego niektóre są gatunkami dziczejącymi.

Surowiec
Surowcem jest nasienie lnu zwane siemieniem lnianym, które po zalaniu wodą wydzielają śluz. Ze zmielonych lub zmiażdżonych nasion lnu otrzymuje się tzw. mączkę lnianą.

Zbiór
Nasiona lnu zbiera się późnym latem, kiedy torebka nasienna jest już w pełni dojrzała, a nasiona są już w pełni wykształcone, ale nie uzyskały jeszcze brązowego koloru. Wówczas wyrywa się całą roślinę i pozostawia na polu do wysuszenia. Zebrane ziele można również suszyć powiązane w pęki i zwieszone do dołu nad płótnem lub gazetą. Nasiona dojrzewają podczas suszenia.

Zastosowanie w kuchni
W kuchni siemię lniane można stosować zarówno w całości jak i zmielone. Nasiona czy to całe czy zmielone zalane sokiem owocowym, jogurtem czy zmieszane z twarożkiem zaspokoją głód, dostarczając wielu cennych składników odżywczych. Nasiona lnu do doskonały dodatek do porannych musli. Prażone nasiona doskonale komponują się z sałatkami.

Historia
Len zwyczajny należy do najstarszych roślin uprawnych. Roślina ta znana była już w VI w. p.n.e. i pochodzi z Bliskiego Wschodu. Pierwsze uprawy lnu prawdopodobnie miały miejsce w Mezopotamii.
Tkaniny lniane znaleziono w grobowcach babilońskich pochodzących z ok. 3000 r. p.n.e.
O tym, że len był ceniony przez starożytne cywilizacje świadczyć może pochodzący z X w p.n.e. kalendarz, w którym jeden z miesięcy nazwano miesiącem międlenia lnu.
Również w Biblii znajdziemy wzmianki o lnie.
Z rejonów Eufratu i Tygrysu len dotarł w rejon Morza Śródziemnego za sprawą fenickich kupców. Starożytni Grecy i Rzymianie bardzo cenili len ze względu na włókno, z którego wykonywane były płótna oraz odzież. Często w antycznej Grecji i Rzymie wykorzystywano olej lniany jako środek stosowany do pielęgnacji skóry.
Nieco później roślina rozprzestrzeniła się na tereny Europy północnej, gdzie szybko rozwinął się uprawa lnu oraz przemysł tkacki.
Podczas wykopalisk w Biskupinie znalezione resztki nasion lnu co świadczy o tym, len znany był także na naszych ziemiach.

Zastosowanie
• Z włókna lnianego produkuje się sznury oraz przędzę. Jest to także surowiec do produkcji tkanin lnianych, które konkurują z bawełną i tworzywami sztucznymi.
• Olej otrzymywany z lnu ma szerokie zastosowanie w przemyśle produkcji tuszy do drukarek, lakierów, farb, linoleum.
• Nasiona lnu są wykorzystywane w piekarnictwie. Nasiona lnu to świetny dodatek do pieczywa, ciastek czy płatków śniadaniowych. Świetnie komponuje się z pieczywem oraz innymi nasionami, a dodatkowo podnosi wartość odżywczą pieczywa.
• Z nasion lnianych otrzymuje się tzw. wytłoki, które stanowią wartościową paszę dla bydła. Galaretowatą substancją powstałą po zalaniu nasion wodą karmi się cielaki.
• Resztki pozostałe po omłóceniu lnu znalazły zastosowanie w produkcji papieru oraz do niedawna były wykorzystywane jako materiał termoizolacyjny.

Składniki mineralne

Nasiona lnu są bogate w:
• Śluzy do 6%
• Olej tłusty do 40%: glicerydy kwasów linolowego, linolenowego, olejowego
• Białka- zawierają korzystny układ aminokwasów
• Cholinę
• Enzymy
• Sterole i fitosterole: β-sytosterol, kampesterol
• Glikozydy cyjanogenne: linamaryna, lotaustralina
• Fenylokwasy i kwasy organiczne: askorbinowy, pochodne kwasu kawowego i o-hydroksycyjnamonowego
Witaminy: A, E, B
• Sole mineralne: cynk, magnez, kobalt, miedź, żelazo

W niedojrzałych nasionach znajduje się toksyczny aminokwas- linatyna, która w przewodzie pokarmowym ulega rozkładowi do kwasu cyjanowodorowego. W przypadku spożywania całych nasion powstaje śladowa ilość tego kwasu. Natomiast w przypadku spożywania zmielonych nasion powstają większe ilości cyjnanowodoru.

 

 

DZIAŁANIE LECZNICZE

Układ pokarmowy
Nasiona lnu dzięki dużej ilości związków śluzowych działają osłonowo na układ pokarmowy. Śluz powstały z siemienia lnianego chroni żołądek przed działaniem drażniących substancji ( w tym kwasów czy niektórych leków) oraz ułatwia wydalanie szkodliwych substancji z organizmu. Część śluzu spływa do jelita cienkiego, gdzie wpływa na perystaltykę jelit, pobudzając jelita do lepszej pracy, ułatwiając wypróżnienia. Nasiona można stosować zarówno przy biegunkach jak i przy zaparciach. Od dawien len jest polecany przy chorobach wrzodowych żołądka i dwunastnicy.
Nasiona lnu są stosowane w przewlekłych zaparciach na tle atonicznym, często towarzyszących otyłości.
Częste spożywanie siemienia lnianego zalecane jest przy odchudzaniu. Nasiona pęcznieją w żołądku, zmniejszając uczucie głodu oraz wpływają na regularne wypróżniania. Dodatkowo włączenie do diety siemienia lnianego dostarcza wielu cennych składników odżywczych.

Układ krwionośny
Duża zawartość nienasyconych kwasów tłuszczowych sprawia, że len obniża poziom złego cholesterolu, chroniąc tym samym nasz układ krwionośny przed miażdżycą, zawałami, udarem mózgu. Len zmniejsza także krzepliwość krwi.

Układ wydalniczy
Nasiona lnu działają korzystnie na drogi moczowe. Często są zalecane przy schorzeniach dróg moczowych oraz żółciowych.

Układ oddechowy
Siemię lniane jest zalecane w leczeniu górnych dróg oddechowych zarówno wewnętrzne jak i zewnętrznie. Zewnętrznie wyciągi z siemienia lnianego można stosować do płukania jamy ustnej w przypadku oparzenia jamy ustnej gorącymi płynami, uszkodzeniu ługiem lub kwasami.
Linymaruna jest związkiem, który posiada właściwości uspokajające układ oddechowy.
Siemię lniane jest pomocne przy chrypce oraz kaszlu. Śluz wydzielany z nasion lnu zwiększa wilgotność śluzówki, dzięki czemu zmniejsza ból w klatce piersiowej oraz ułatwia odkrztuszanie i wydalanie zalegającej flegmy.
Zewnętrznie nasiona lnu stosuje się w formie okładów jako pomoc przy chronicznym kaszlu, zapaleniu oskrzeli, zapaleniu opłucnej oraz rozedmie płuc.

Układ nerwowy
Istnieją doniesienia, że nasiona lnu poprawiają wzrok oraz regulują ciśnienie wewnątrz gałkowe.

Skóra
Zewnętrznie siemię lniane stosuje się w leczeniu stanów zapalnych skóry, wysypek, podrażnień skóry. To także doskonały środek przydatny w leczeni egzem, ropni czy wrzodziejących ran. Jest to również skutecznyśrodek w przypadku bolących czyraków. W medycynie naturalnej len wykorzystuje się w leczeniu oparzeń I i II stopnia oraz odleżyn. Len wykorzystuje się także w zwalczaniu trądziku oraz zmarszczek.
Siemię lniane jest doskonałym środkiem do pielęgnacji suchej i pękającej skóry. Wyciągi z lnu stosowane zewnętrznie działają odmiękczająco i nieznacznie przeciwzapalnie.

Działanie dodatkowe
Siemię lniane to jeden z nielicznych produktów roślinnych uznawany przez Narodowy Instytut Raka jako skuteczny środek przeciwrakowy.
Naukowcy dopatrują się w malutkich nasionach lnu działania przeciwnowotworowego. Uważa się, że regularne spożywanie siemienia lnianego to świetny środek wzmacniający i wspomagający leczenie chorób nowotworowych. Badacze z Toronto leczą siemieniem lnianym kobiety z rakiem piersi. Len znalazł także zastosowanie w prewencji i leczeniu przerostu i raka prostaty.

Działanie niepożądane
Zatrucia siemieniem lnianym u ludzi zdarzały się bardzo rzadko.

Ciekawostki
W Biblii białe płótno lniane symbolizuje doskonałość oraz życie wieczne. Często w takowe płótno owijano zmarłych przed pochówkiem.

 

 

 

PREPARATY LECZNICZE

Ze względu na powstawanie niewielkich ilości kwasu cyjanowodorowego zalecane jest spożywanie nie więcej niż 2 łyżk nasion lnu jednorazowo.
Przyjmuje się, że dawka 50 g nasion, odpowiadająca 20g oleju lnianego jest bezpieczna w stosowaniu.

1. Odwar z nasion lnu
• Łyżka nasion lnu
• Szklanka wody

Nasiona lnu zalać letnią wodą i gotować na małym ogniu przez 15 minut. Następnie garnek odstawić na kolejne 10 minut. Można spożywać gęsty płyn razem z nasionami lub przecedzić.
Pić 2 razy dziennie po pół szklanki.
Odwar z nasion lnu można stosować profilaktycznie jako środek osłonowy na układ pokarmowy i poprawiający pracę jelit.Tak przygotowany odwar można zastosować do płukania jamy ustnej w przypadku poparzenia gorącymi płynami.

2. Napar z nasion lnu

• 5-10 g nasion siemienia lnianego
• Woda

Nasiona lnu zalać szklanką wrzącej wody i pozostawić na 10-15 minut pod przykryciem.Pić rano i wieczorem.
Napar stosuje się w przypadku zapalenia gardła, kaszlu. Pomaga także przy zapaleniu oskrzeli z obfitym zaleganiem flegmy. Wówczas można do mieszanki dodać trochę soku z cytryny i miodu. Kolejnym zastosowaniem naparu jest wykorzystanie go jako środka pomocniczego przy bólach reumatycznych czy przekrwieniach wątroby.

3. Środek na zaparcia
• 1-2 łyżki mielonych nasion lnu
• Woda, kefir lub sok owocowy

Siemię lniane zalać wodą, kefirem, jogurtem lub sokiem owocowym i pozostawić na 30-60 minut.
Spożywać 2 razy dziennie, najlepiej rano i wieczorem.

4. Środek na przeczyszczenie

• 1-2 łyżeczki nasion lnianych

Spożywać 1-2 łyżeczki nasion z lnu popijając 1-2 szklankami letniej wody. Nasiona można zmieszać z płatkami musesli, płatkami owsianymi, jogurtem lub miękkim serem.

5. Okład z nasion lnu

• 50 g zmielonych nasion lnu
• 0,5 szklanki wody

Siemię lniane wrzącą wodą. Całość trzymać na ogniu do momentu zagotowania, zamieszać i odstawić na 10 minut. W powstałej papcie namoczyć czystą gazę i przykładać w chore miejsce.
Okłady z siemienia lnianego stosujemy w przypadku ropiejących wrzodów, bolących czyraków oraz opuchlizny.

 

 

 

NATURALNE KOSMETYKI

W kosemtyce szerokie zastosowanie znalazł olej z nasion lnu. Dzięki swoim właściwościom możemy go znaleźć w wielu kosmetykach czy maściach. Również nasiona lnu znalazły zastosowanie jako doskonała odżywka do włosów. Śluz wytwarzany przez nasiona doskonale nawilża zniszczone i przetłuszczone włosy.
Z kolei maseczki lniane to doskonały sposób na regenerację skóry oraz poprawę jej elastyczności. Siemię lniane nawilża suchą skórę.

1. Maseczka dla cery wrażliwej
• 2 łyżki zmielonego siemienia lnianego
• Pół szklanki wody

Siemię lniane zalać wrzącą wodą i dokładnie wymieszać. Odstawić do wystygnięcia. Gęstą papkę rozłożyć równomiernie na skórze twarzy i pozostawić na 20 minut. Całość zmyć letnią wodą.

Literatura
1. p. pod red. Dra hab. A. Ożarowskiego; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL, wyd. III, Warszawa 1982, str. 175-176
2. A. Ożarowski, W. Jaroniewski; Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989, str. 225-227
3. E. Senderski; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; wyd. Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str.378-381
4. https://sites.google.com/site/zdrowiewnaturze/ziololecznictwo/ziola/ziola—l/lennasiona (przed 26.10.2016)
5. http://pl.herbs2000.com/ziola/len_zwyczajny.htm (przed 26.10.2016)
6. http://leczniczeziola.com.pl/ziola-lecznicze/len-zwyczajny-linum-usitatissimum-siemie-lniane/ (przed 26.10.2016)
7. http://yadda.icm.edu.pl/yadda/element/bwmeta1.element.agro-a11381c1-65d5-4eeb-bee5-17521f4a3273 (przed 26.10.2016)
8. http://www.udyomedia.pl/def-Len_zwyczajny.html (przed 26.10.2016)

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook




Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca