Jabłoń domowa to najpopularniejsze drzewo owocowe w sadach naszej strefy klimatycznej. Wydaje smaczne, soczyste owoce, a dzięki nowym odmianom oraz sposobom przechowywania, możemy się delektować jej owocami przez cały rok. Jabłka są najczęściej uprawianymi owocami na świecie o największym spożyciu.

 

Jabłoń domowa- systematyka

Rząd: Różowce
Rodzina: Różowate
Rodzaj: Jabłoń

Nazewnictwo

Łacińska: Malus domestica, Pyrus malus
Angielska: Apple
Niemiecka: Apfle
Polska: Jabłoń

Jabłoń domowa występowanie

Jabłonie pochodzą z terenów środkowej Azji. Obecnie drzewo rośnie na wszystkich kontynentach w strefie klimatu umiarkowanego.

Jabłoń domowa- kiedy zbierać owoce

Jabłka zbiera się kiedy osiągną pełną dojrzałość, od sierpnia nawet do listopada. Wcześniejsze odmiany można przechować w chłodnym miejscu do marca, a późniejsze kwietnia. Jabłka są przechowywane w chłodniach w atmosferze ozonu. 




Jabłoń domowa (łac. Malus domestica)

Jabłoń domowa (łac. Malus domestica) to najczęściej uprawiane drzewo owocowe o soczystych i smacznych owocach, dostępnych w wielu odmianach przez cały rok

Naturalne źródła tiaminy (wit. B1)

Witamina B1 czyli tiamina jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania organizmu. Tiamina jest obecna w wielu produktach zwierzęcych i roślinnych

Jakie owoce sezonowe jeść w sierpniu

W sierpniu naprawdę jest w czym wybierać. Owoce sezonowe, po które warto sięgnąć: aronia, gruszki, porzeczki, brzoskwinie, śliwki, jabłka, dzika róża, borówka

Jabłoń domowa- trochę historii

Jabłka towarzyszą ludzkości od zarania dziejów, a jabłoń była drzewem uprawnym w okresie neolitu. W Biblijnej Księdze Rodzaju Ewa skusiła Adama do skosztowania owocu drzewa poznania Dobra i Zła, które utożsamia się z jabłkiem.  Safona i Teofrast pisali o licznych odmianach jabłek znanych w ich czasach. Sztuka szczepienia jabłek była znana już w Grecji w IX wieku.

W Egipcie znajdują się malowidła, na których widnieją jabłka. W Turcji w trakcie wykopalisk archeologicznych odkryto skamieniałe dzikie jabłka, których wiek datuje się na 6500 lat. Jabłka były uprawiane w starożytnym Egipcie, Mezopotamii, Palestynie, Asyrii, Babilonii, Grecji oraz Rzymie.

Łacińscy autorzy opisują 32 odmiany jabłek o różnej wielkości, kolorze, smaku i zapachu owoców. Jabłka wykorzystywano w kuchni głównie jako desery, chociaż Apicjusz dodawał je do pieczonych wieprzowych pulpecików. Kolumela podkreślał, że suszone jabłka były ważnym składnikiem diety mieszkańców wsi. Dioskurides z kolei twierdził, że jabłka letnie podsycają flegmę i rozniecają żar żółci, powodują wzdęcia i nie są korzystne dla mięśni. Galen uważał, że jabłka trzeba umiejętnie stosować, bo mogą mieć one różne właściwości zależne od smaku. Za bezwartościowe jabłka uważał tylko te o wodnistym, cierpkim smaku. Długo przechowywane jabłka miały służyć osobom osłabionym, a obtoczone w mące i upieczone w popiele miały być pożytkiem dla żołądka ze skłonnościami do wymiotów i mdłości.

Starożytni wykorzystywali cierpkie i kwaśne jabłka do zasklepiania świeżych ran, a utarte ze smalcem do kojenia obrzęków i sińców. Liście jabłoni przyłożone do ran miały hamować atak gorączki, a utarte z sodą i masłem leczyć zapalenie przyusznic. Sok z kory drzewa wykorzystywano  w leczeniu do przyspieszania odbudowy  tkanek miękkich ciała. Z jabłek sporządzano lek wykorzystywany w leczeniu chorób wenerycznych.

W Polsce jabłka uprawia się od XII wieku, chociaż, podczas wykopalisk w Biskupinie znaleziono ślady jabłoni rosnących na tych terenach 3500 lat temu. Jak podaje Jan Długosz, owoce te były uprawiane u nas wcześniej niż w innych krajach Europy Środkowej. W Europie uprawa drzew jabłoni rozpowszechniła się dopiero w XIX wieku.

Święta Hildegarda zaleca jabłka w leczeniu śledziony i żołądka. Święta poleca jabłka surowe dla zdrowych, chorym zaleca owoce pieczone i gotowane.

 

Jabłoń domowa w medycynie ludowej

W polskiej medycynie ludowej zalecano spożywanie jabłek przy chorobach zakaźnych, a szczególnie przy tyfusie.
Herbatkę z wysuszonych płatków wypijano rano i wieczorem, aby przywrócić zdrowie i obniżyć ciśnienie. Pocieranie brodawek rozkrojonym jabłkiem miało je likwidować. Sok z dzikich jabłek z oliwą stosowany do smarowania stosowano na kurcze. Pieczone jabłka z kadzidłem podawano przy zapaleniu opłucnej.

 

Jabłoń domowa- zastosowanie

  • Suszone wytłoki z jabłek są doskonałym dodatkiem do pasz dla kurcząt
  • Drewno wykorzystuje się w stolarce
  • Z jabłek pozyskuje się pektynę
  • Jabłka wykorzystuje się do produkcji cydrów, soków jabłkowych oraz octów jabłkowych

 

Jabłoń domowa- wartość odżywcza

Jabłka w 80% składają się z wody, ponad to zawierają sporo błonnika, niewielką ilość tłuszczy, polifenole, garbniki, flawonoidy. Za piękny zapach jabłek odpowiada niewielka ilość olejku eterycznego, w którego skład wchodzą: acetyloaldehyd, alkohole, estry kwasu octowego. Jabłka to doskonałe źródło pektyn, których najwięcej znajduje się pod skórka i w gnieździe nasiennym. Owoce te są cenione za zawartość różnych kwasów organicznych: jabłkowego, cytrynowego, szikimowego, chinowego i innych. Piękny kolor jabłek jest związany z zawartością w skórce barwników: antocyjanów i karotenoidów, ponadto owoce te dostarczają większość witamin i różne sole mineralne np. potas, kobalt, nikiel, molibden, mangan, fosfor, krzem.

JABŁOŃ DOMOWA DZIAŁANIE LECZNICZE

Owoce jabłoni domowej:

  • Pomagają w trawieniu i regulują florę bakteryjną 
  • Neutralizują substancje toksyczne wspomagając pracę wątroby
  • Działają ochronnie na przewód pokarmowy
  • Dzięki zawartości pektyn  zapobiegają zaleganiu resztek pokarmów w jelitach i ich nadmiernej fermentacji
  •  Wykazują działanie przeczyszczające, regulują florę bakteryjną w jelicie grubym oraz pobudzają perystaltykę jelit
  • Pomagają przy zaparciach, są pomocne przy czerwonce oraz chronicznych nieżytach jelita grubego
  • Gotowane tarte jabłka leczą biegunkę u dzieci
  • U dorosłych leczą niestrawność oraz choroby wrzodowe
  • Zmniejszają apetyt oraz stabilizują poziom cukru we krwi
  • Wzmacniają serce oraz zwiększają ilość płynów ustrojowych
  • Dzięki zawartości pektyn zmniejszają ilość wchłanianego cholesterolu przez co chronią organizm przed zawałem, udarem tętniczym i miażdżycom
  • Wzmacniają serce oraz obniżają ciśnienie tętnicze krwi
  •  Uszczelniają naczynia włosowate zapobiegając powstawaniu wysięków podskórnych oraz pajęczaków
  • Są polecane przy anemii, ze względu na sporą zawartość kwasu foliowego i żelaza
  • Zwalczają przeziębienie oraz infekcje górnych dróg oddechowych
  • Polecane są przy ostrym zapaleniu oskrzeli
  • Mają pozytywny wpływ na funkcje płuc
  • Stymulują dziąsła oraz pobudzają wydzielanie śliny
  • Wspomagają i wzmacniają mięśnie oraz pomagają przy zmniejszeniu obrzęków nóg, są zalecane przy bólach stawów
  • Wzmacniają mięśnie oraz zwiększają gęstość kości
  • Wspomagają układ nerwowy i pomagają zmniejszyć napięcie psychiczne
  • Oczyszczają organizm z toksyn i metali ciężkich, a szczególnie z soli ołowiu, strontu kobaltu i rtęci
  • Wykazują działanie moczopędne oraz zapobiegają tworzeniu się kamieni
  • Odkwaszają organizm, ponieważ zawierają dużo zasadowych soli mineralnych
  • Dzięki zawartości dużej ilości polifenoli wykazują silne działanie antyoksydacyjne

 

Jabłoń domowa w pediatrii

Utarte jabłko podaje się dzieciom przy biegunce, zjedzone w nocy ułatwia zasypianie, z kolei pieczone jabłko podaje się przy anginie i otyłości. Jabłka stosuje się w  nieżytach przewodu pokarmowego, zatruciach pokarmowych i niestrawności u dzieci.

 

Jabłoń domowa- działanie uboczne

  • Cukier zawarty w jabłkach sprzyja próchnicy zębów. Kwas jabłkowy również niekorzystnie wpływa na zęby, dlatego najkorzystniej jest jeść jabłka w trakcie posiłków
  • Sok jabłkowy może powodować u dzieci biegunkę
  • Wiele osób jest wrażliwych na ocet jabłkowy
  • Nasiona jabłek zawierają toksyczny cyjanek, dlatego należy się wystrzegać spożywania pestek jabłka w większych ilościach
  • U osób szczególnie wrażliwych jabłka, a dokładniej zawarte na skórce związki mogą powodować alergię
  • Jabłka są źródłem fruktozy, stąd nie powinny ich spożywać w dużej ilości osoby z insulinoopornością i leptyno-opornością 

 

Jabłoń domowa- interakcje z lekami

Sok jabłkowy hamuje działanie CYP1A1 oraz prawdopodobnie zmniejsza aktywność OATP. Na skutek tej interakcji może dojść do zmniejszenia biodostępności feksofenadyny- leku przeciwhistaminowego.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Górnicka J.; Apteka natury leksykon zdrowia; Wyd. Martel, Łódź 2005, str. 155-157

Hirscher P.; Leczymy się i gotujemy ze św. Hildegardą; Instytut Wydawniczy PAX, 2006, str. 9, 45 

Karabela M.; Rajski owoc; Panacea nr 4 (17) 2006r, str. 26-27

Krynicka T.; Gargiliusz lekarstwa z warzyw i owoców; ISKOŚiO UWR, Wrocław 2016, str. 102-104

Leśnicka M.; Zielska. Zioła, ziółka; Power Press 2000, Gdańsk 2000r., str. 78-79

Lim T. K.; Edible medicinal and nonmedicinal plants; Vol. 4, Fruits, Springer 2012, str. 413-436

Łuczaj Ł.; Dzikie rośliny jadalne Polski przewodnik survivalowy; Chemigrafia 2004, str. 80

Olechnowicz- Stępień W., Lamer- Zarawska E.; Rośliny lecznicze stosowane u dzieci, PZWL, Warszawa 1992, str. 125-126

Poprzęcki W.; Ziołolecznictwo; Wydawnictwo Spar, 1989r., str. 105,

Rostafiński J.; Zielnik czarodziejski czyli zbiór przesądów o roślinach; Akademia umiejętności, Kraków 1893, str. 26

Swora- Cwynar E., Marcinkowska E., Olejniczak M.; Interakcje najczęściej stosowanych leków z żywnością; Piel. Zdr. Pub. 2015, 5, 4, str. 427-439; DOI

Toussian- Samat M.; A history of food; Blackwell Publishing Ltd., 2009, str. 558- 567

Zdrojewicz Z., Cabała K., Pypno D., Bugaj B.; Jedz jabłka – będziesz zdrowszy; Medycyna Rodzinna 3 (18)/2015, str. 131-136

https://polish.mercola.com/sites/articles/archive/2017/10/09/jablko-zdrowie-korzysci.aspx (12.02.2021)

http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/Jablka-chronia-przed-zawalem-i-zaparciami-wzmacniaja-zeby-ulatwiaja-odchudzanie_35460.html (przed 15.02.2014)

https://sites.google.com/site/zdrowiewnaturze/proste-sposoby-na-choroby/warzywa-lekiem-na-choroby/jablka (przed 15.02.2014)

http://zycienaszczycie.pl/jablka-sprzymierzeniec-dla-zdrowia-i-urody/ (przed 15.02.2014)




Awokado-łac. Persea Scheffer

Awokado nazywane również smaczliwką, to owoc pochodzący z Ameryki Środkowej. Awokado jest cenione ze względu zawartość kwasów jednonienasyconych

Banan zwyczajny (Musa X paradisiaca)

Banany, które chętnie jadamy są owocem najpopularniejszego bananowca na świecie. Jest nim banan zwyczajny (Musa x paradisiaca), nazywanego jest tez rajską figą

Jeżyna- łac. Rubus fruticosus

Jeżyna to soczysty owoc, który dostarcza wiele cennych witamin i minerałów. W lecznictwie oprócz owoców wykorzystuje się także liście jeżyny

Arbuz zwyczajny(Kawon)- Citrullus lanatus

Arbuz, nazwany kawonem, należy do rodziny dyniowatych, rośnie w klimacie tropikalnym, stąd też doskonale gasi pragnienie w upalne dni i korzystnie wpływa na zdrowie

Len zwyczajny- właściwości

Len zwyczajny to roślina znana od tysiącleci, wśród surowców leczniczych lnu zwyczajnego wymienić można siemię lniane, olej lniany

Karotenoidy- najważniejsze informacje

Karotenoidy to barwniki, które nadają barwę żółtą lub pomarańczową licznym gatunkom roślin. Związki te znajdują się także w zielonych liściach

Baza wiedzy to nie tylko źródło informacji

Jak stosować syrop z mniszka

Mniszek lekarski to popularny chwast. Z kwiatów mniszka w kwietniu sporządza się syrop cukrowy, który wspomaga odporność oraz pomaga przy uporczywym kaszlu

Nalewka z dzikiej róży

Niezwykle aromatyczna i smaczna nalewka z owoców dzikiej róży.

Jabłka

Jabłka to najpopularniejsze owoce na świecie. Warto je włączyć do codziennej diety, ponieważ korzystnie wpływają na zdrowie. Poznaj 10 powodów dla których warto jeść jabłka.

Pestki dyni a zdrowie

Pestki dyni to źródło magnezu, fosforu, manganu oraz cynku oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Łatwo przyswajalny cynk obecny w pestkach dyni korzystnie wpływa na płodność oraz zwiększa sprawność seksualną. Od wieków pestki dyni są stosowane w kuracjach odrobaczających…

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.