Tematy na blogu

Menu

Gorczyca czarna- Brassica nigra

Systematyka

Rodzina: Kapustowate
Rodzaj: Kapusta
Gatunek: Kapusta czarna

Rosliny z rodziny kapustowatych

Nazwy

Łacińska: Brassica nigra, Sinapis nigra
Angielska: Black mustard
Niemiecka: Schwarzer Senf
Polskie nazwy: Cieplucha, kapusta czarna, kapusta gorczyca, gorczyca pospolita

 

Występowanie

Gorczyca czarna pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego, obecnie uprawiana w całej Europie, Ameryce Północnej i Azji.

 

Odmiany

Rodzina kapustowatych liczy około 150 gatunków. Gorczyca czarna posiada 5 odmian botanicznych, przy czym tylko 2 są uprawne.

Oprócz gorczycy czarnej często spotyka się gorczycę jasną (łac. Sinapsis alba) oraz gorczycę polną (łac. Sinapsis juncea).

  

Surowiec

Surowcem leczniczym są nasiona gorczycy czarnej (Sinapis nigrae semen). W lecznictwie ludowym wykorzystuje się także olejek gorczyczny (Sinapis oleum) otrzymywany z nasion gorczycy.

Historia

 Gorczyca jest jedną z najstarszych przypraw, o których można przeczytać w zapiskach sanskryckich pochodzących z 3000 r p.n.e. Wiadomo, że już w tym czasie była to roślina udomowiona. Olejek z rośliny był wykorzystywany do balsamowania królów egipskich. Starożytni Grecy przypisywali odkrycie gorczycy Asklepiosowi, ale to Pitagoras wprowadził gorczycę do lecznictwa w postaci plastrów gorczycowo- octowych na rany pochodzące od ukąszeń węży. Przypuszcza się, że w dziełach antycznych lekarzy występuje raczej gorczyca biała. W starożytności stosowano okłady z gorczycy, aby stymulować krążenie krwi i ogrzać zimne stopy i dłonie. Gorczycę stosowano także w leczeniu stawów i reumatyzmu. Pliniusz twierdził, że gorczyca jest lekiem na 44 choroby. Zauważył on także, że liście gorczycy poprawiają smak innych gotowanych roślin. Stąd też w starożytnym Rzymie zarówno nasiona jak i liście były bardzo popularną przyprawą, zwłaszcza do mięs.

Z tekstów XVIII wiecznej encyklopedii wiemy, że gorczyca rosła dziko w północnej części Europy. Wówczas też przypisywano nasion gorczycy działanie antyszkorbutowe, uśmierzające ból zębów i dziąseł, perystaltyczne, periodotwórcze, moczopędne. Nasiona gorczycy miały rozpuszczać kamienie nerkowe, a także stosowano je jako lek na zatrucia.  Sądzono, że nasiona gorczycy popijanie sokiem z ogórków miały łagodzić napady padaczki. Z nasion roztartych z octem robiono okłady na liszaje, wrzody, parchy głowowe i inne schorzenia skóry.

 

 

Medycyna ludowa

W medycynie ludowej stosowano gorczycę w postaci plastrów lub gorczyczników pomocniczo w bólach mięśniowych, zapaleniu ścięgien, przy odoskrzelowym zapaleniu płuc oraz zapaleniu opłucnej.

W lecznictwie ludowym odwary z nasion gorczycy stosowano do znieczuleń wątroby i śledziony, a także jako środek na ból gardła i impotencję. Nasiona gorczycy stosowano także przy łysieniu, epilepsji i bólach zębów. Olejek gorczyczny miał zastosowanie jako środek wzmacniający porost cebulek włosowych, był także stosowany przy zapaleniu opłucnej i płuc. Gorczycę polecano jako składnik herbatek o działaniu przeczyszczającym.

W Ajurwedzie powszechnie stosuje się zarówno nasiona gorczycy jak i olejek. Nasiona mają zastosowanie przy chorobach skóry, infekcjach oraz przy pasożytach. Z kolei olejek gorczycowy działa stymulująco, poprawia trawienie i jest składnikiem wielu mazideł stosowanych do masażu w wielu chorobach układu nerwowego.

 

Składniki mineralne

Głównym składnikiem nasion gorczycy jest olejek eteryczny. Gorczyca swoje działanie zawdzięcza glikozydowi – synigrynie. Ponadto nasiona gorczycy czarnej są bogate w olej tłusty, z które wyizolowano kwas erukowy, kwas eikozanowy, kwas arachidowy, linolowy, linolenowy. Gorczyca zawiera również flawonoidy, fotosterole, saponiny, niewielkie ilości śluzów.

Glikozyd sinigryna, obecny w nasionach, po zwilżeniu wodą rozdrobnionych nasion rozpada się na glukozę, kwaśny siarczan potasu i izosiarkocyjanian allilu. Ten ostatni jest składnikiem olejku gorczycznego. Olejek gorczyczny ma bardzo ostry i nieprzyjemny zapach oraz bardzo silne działanie. Stosowany na skórę powoduje powstawanie pęcherzy i ośrodków martwiczych na skórze.

 

Zastosowanie gorczycy

  • Nasiona gorczycy są surowcem do produkcji różnych rodzajów musztardy
  • Przemysł farmaceutyczny wykorzystuje nasiona gorczycy do produkcji okładów i plastrów rozgrzewających stosownych przy bólach reumatycznych

DZIAŁANIE LECZNICZE GORCZYCY

Nasiona gorczycy czarnej:

 

  • Pobudzają czynność żołądka i wspomagają trawienie, zwłaszcza tłustych potraw
  • Korzystnie wpływają na perystaltykę jelit i przyswajanie pokarmów
  • Dawniej były stosowane jako środek wymiotny
  • W formie okładów pomagają przy zimnych stopach i dłoniach
  • W postaci woreczków stosowane zewnętrznie pomagają przy zapaleniu płuc oraz opłucnej
  • Łagodzą bóle głowy i neuralgie
  • Stosuje się wyłącznie zewnętrznie w bólach gośćcowych, zapaleniu korzonków nerwowych i nerwobólach
  • Zastosowane jako plastry mają zastoswanie jako środek pomocniczy przy bólach mięśniowych, zapaleniu ścięgien

 

Działanie niepożądane

Okłady z gorczycy trzymane zbyt długo na skórze mogą spowodować jej uszkodzenia z objawami stanu zapalnego, a nawet martwicę skóry. Przy zbyt dużych dawkach gorczycy przyjętych doustnie może nastąpić nadmierne przekrwienie błon śluzowych przewodu pokarmowego, a nawet uszkodzenie kłębków nerkowych, krwiomocz i białkomocz. Długotrwałe, a nawet zbyt częste spożywane gorczycy może powodować uszkodzenia gruczołu krokowego, a nawet powstanie wola.

Nadmierne spożycie olejku gorczycznego powoduje impotencję u mężczyzn.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura

  1. Rostafiński J.; Zielnik czarodziejski to jest zbiór przesądów o roślinach; Akademia Umiejętności, Kraków 1893, str. 23
  2. Linde G. I E.; Przyprawy od A do Z, Wydawnictwo Watra, Warszawa 1974,
  3. Kawałko; J.; Ziołowe historie; Krajowa Agencja Wydawnicza, Lublin 1986r., str. 45,128,  244-261
  4. Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL, wyd. III, Warszawa 1982, str. 90-91
  5. Jeanne D’Andrea; Ancient herbs; The J. Paul Getty Museum Gardens; California 1982, str. 57-58
  6. Ożarowski A., Jaroniewski W.; Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989, str. 166-167
  7. Rybak D.; Rośliny lecznicze Atlas; Wydawnictwo Arkady, Warszawa 1993, str. 112-113
  8. Grau J., Jung R., Münker B.; Zioła i owoce leśne; Świat Książki, 1996r., str. 263
  9. Peter K.V.; Handbook of herbs and spices, vol. 2, CRC Press 2004, str. 209-217
  10. Sawicka B., Kotiuk E.; Gorczyce jako rośliny wielofunkcyjne; Acta Sci. Pol., Agricultura 6(2) 2007, str. 17-27
  11. Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str. 289-290
  12. Motta G.B.; Lecznicze rośliny Biblii; Wydawnictwo Esprit, Kraków 2016, str. 93-94

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook

Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca