Tematy na blogu

Menu




Czosnek- Allilum sativum​

Systematyka

Rząd: Szparagowce
Rodzina: Amarylkowate
Podrodzina: Czosnkowate
Rodzaj: Czosnek

 

Nazwy

Łacińska: Allilum sativum
Angielska: Garlic
Niemiecka: Knoblauch
Polskie nazwy: białe ziele, czosnek: domowy, kuchenny, siewny, ogrodowy

Przypuszcza się, że nazwa łacińska czosnku Allium może pochodzić od celtyckiego słowa All– oznaczającego ostry.

 

Występowanie

Czosnek pochodzi z Azji Środkowej, skąd został rozprzestrzeniony jako roślina uprawna do Europy i Północnej Afryki. Z czasem roślina rozprzestrzeniła się na pozostałe kontynenty.

Obecnie czosnek jest uprawiany na całym świecie jako roślina lecznicza oraz doskonała przyprawa. Głównymi producentami czosnku są: Chiny, Indie, Egipt, Korea, Rosja.

 

Odmiany

Znanych jest kilkaset gatunków czosnku. W Polsce występują 22 odmiany czosnku.

 

Surowiec

Czosnek jest zaliczany do roślinnych leków roślinnych, które mają udowodnioną skuteczność terapeutyczną. Surowcem leczniczym jest świeża cebula czosnku. Suszony czosnek nie wykazuje właściwości leczniczych.

 Z czosnku sporządza się proszek, wyciągi oraz nalewkę. Produkuje się także wyciągi olejowe i alkoholowe, destylaty i sok z czosnku. Czosnek liofilizowany lub jego olejowe maceraty wchodzą w skład wielu leków.

Historia

Czosnek jest najstarszą znaną rośliną leczniczą. Spożywany był w Babilonii 4500 lat p. n.e. Znali go starożytni Egipcjanie, Hebrajczycy, Asyryjczycy, Kartagińczycy, Arabowie. Czosnek był uprawiany w starożytnych Chinach. O czosnku jest zdanie w Biblii oraz w Koranie. W Talmudzie czosnek jest zalecany przeciwko niemocy płciowej i jako lek sprzyjający długowieczności.

Główki czosnku widnieją na malowidłach pochodzących ze starożytnego Egiptu, w pałacu w Knossos na Krecie oraz na ruinach Pompei. Roślina ta jest także wymieniana w Odysei Homera. Król Asyrii Ashurbanipal opisał czosnek pismem klinowym.

W przekazach staroindyjskich czosnek widnieje jako lek podniecający. Indyjscy lekarze stosowali czosnek, aby zapobiegać chorobom serca i chorobom reumatycznym. Arabowie używali czosnku do leczenia ran i owrzodzeń. Na Wschodzie był on lekiem na niemoc płciową, przypisywano mu również właściwości przedłużania życia.

W starożytnym Egipcie czosnek był uważany za roślinę świętą. Wiadomo, że Egipcjanie podawali go robotnikom zatrudnionym przy budowie piramid jako ochronę przed chorobami. Egipski papirus medyczny zawiera 22 przepisy na zastosowanie czosnku przy bólach głowy, chorobach gardła czy osłabieniu.

Cześć europejskich uczonych w starożytności nie lubiła czosnku, ze względu na jego intensywny zapach, inni z kolei polecali czosnek na wiele dolegliwości. W starożytnej Grecji wierzono w magiczną moc czosnku, sądzono, że roślina wzmacnia męskość i waleczność, działa odtruwająco, uodparnia przeciw truciznom. Czosnek miał także zwalczać zaklęcia. To właśnie Dioskurydes pisał, że: „czosnek jedzony wypędza tasiemca i pędzi mocz”. Czosnek był podawany uczestnikom olimpiady, być może dlatego, że wierzono, iż poprawia wydajność.

Zarówno Dioskurydes  jak i Pliniusz uważali czosnek jako lek uniwersalny na wszystkie dolegliwości.

Pliniusz Starszy zalecał czosnek na 61 dolegliwości, wśród których można wymienić zaburzenia żołądkowo- jelitowe, pogryzienia psów, ukąszenia żmij, astmę, reumatyzm, hemoroidy, wrzody, drgawki, suchoty.

W średniowieczu i późniejszych wiekach pisali o nim: św. Hildegarda, Mathiolus, Paracelsus, Bock, Lonicerus.

Powszechnie wówczas wykorzystywano czosnek jako lek chroniący przed epidemiami.

Falimierz w „Zielniku” podaje, że czosnek był pokarmem chłopów, który chronił przed zatruciami pokarmowymi. W zielniku Szymona Syreniusza z 1613 roku znajduje się ponad 100 wskazań leczniczych czosnku. Wg podań z tego zielnika czosnek był środkiem na wątroby oraz pomagającym przy kaszlu.

Inny Polski autor- ks. Kluk podaje, że czosnek świetnie pomaga na zaflegmienie płuc.

W czasie I wojny światowej w przyfrontowych szpitalach radzieckich stosowano utarty czosnek z cebulą na rany w specjalnych pudełeczkach przymocowanych do rany, tak aby masa czosnkowa nie dotykała rany. Opary z masy czosnku i cebuli powodowały szybsze gojenie się ran, nawet tych które goiły się trudno. W czasie I i II wojny światowej lekarze stosowali także okłady czosnkowe z mchem torfowym, aby zapobiegać gangrenie. Ząbki czosnku stosowano także w zapobieganiu zgorzeli i posocznicy. Czosnek miał także zastosowanie jako lek przeciwko tyfusowi, biegunkom, cholerze.

W roku 1884 Wertheim, a w 1892 Semmler wyodrębnili olejek czosnkowy. To odkrycie zapoczątkowało badania nad działaniem czosnku, dzięki czemu dzisiaj to jeden z lepiej przebadanych surowców leczniczych. W 1928 r, rosyjski uczony, który pracował nad olejkiem czosnkowym, nazwał mieszaninę lotnych związków czosnku fitoncydami. Dopiero 1944r. wyodrębniono z czosnku allicynę, główny składnik aktywny czosnku.

  

Medycyna ludowa

W krajach byłego ZSSR czosnek stosuje się jako naturalny antybiotyk. Przed pojawieniem się antybiotyków czosnek był stosowany przy epidemiach chorób zakaźnych jak: cholera, dżuma, dur brzuszny, dur plamisty, gruźlica, grypa.

W medycynie chińskiej czosnek jest lekiem na: biegunki, czerwonkę, gruźlicę płuc, błonice, krztusiec, kaszel, dur brzuszny, zapalnie wątroby. Ciepły ekstrakt z czosnku spożywa się w medycynie wschodu przy nadciśnieniu.

W krajach arabskich oraz niektórych krajach alkoholowy wyciąg z suszonych ząbków czosnku stosuje się jako środek poronny i wywołujący miesiączkę.

W wielu krajach preparaty z czosnku stosuje się jako środek przeciwcukrzycowy.

W Polskiej medycynie ludowej XIX wieku ugnieciony czosnek przyłożony na piersi usuwał ciężkość. Z kolei picie wody, w której uprzednio było moczone 7 główek czosnku zatrzymywało mocz. Czosnek warzony w 2 lub 3 wodach traci swoją ostrość, ale nabywa szczególnej zdrowotności dla ciała.

Nacieranie grzbietu czosnkiem miało chronić przed febrą. Noszenie ząbków czosnku w postaci korali na szyi miało zapobiegać żółtaczce, zakładane na noc na szyję miały likwidować katar, a noszone w okolicy pępka miały chronić przed chorobami zakaźnymi. Czosnek wykazywał skuteczność w leczeniu zakażeń kanałów korzeniowych zębów i w zapaleniu ozębnej.

Czosnek od dawien był stosowany w leczeniu gorączki, grypy, duszności, bólu zatok i głowy. Stosowany również przy bólach brzucha, nadciśnieniu, dnie, reumatyzmie, owsikach. Aplikowany również na ukąszenia węży.

Na południu Europy czosnek był powszechnie stosowany jako środek na ukąszenia owadów, trudno gojące się rany oraz jako środek przeciwtasiemcowy.

 

 Składniki mineralne

W czosnku znajduje się ponad 100 substancji czynnych, które wpływają na nasze zdrowie. Ząbki czosnku zawierają głównie mieszaninę lotnych olejków zwanych fitoncydami. Ponadto główki czosnku zawierają cukry, flawonoidy, antocyjany, kwasy organiczne, fitosterole oraz enzymy. Czosnek dostarcza do organizmu witaminę C, witaminy z grupy B, kwas foliowy, prowitaminę A. To także źródło wielu aminokwasów i soli mineralnych.

Po rozdrobnieniu ząbku czosnku enzym allinazyna rozkłada alline do kwasu pirogronowego, amoniaku i allicyny. Allicyna z kolei rozpada się następnie na ajoen oraz inne wielosiarczki. To właśnie te związki nadają ząbkom czosnku charakterystyczny zapach.

DZIAŁANIE LECZNICZE CZOSNKU

 Czosnek jest naturalnym antybiotykiem. Wykazuje silne właściwości bakteriobójcze, zabija liczne wirusy, grzyby, drożdże oraz bakterie czy pierwotniaki. Działa również larwobójczo i owadobójczo. Jest stosowany w leczeniu grzybicy stóp.

Ponadto czosnek:

  • zwiększa wydzielanie kwasów żołądkowych
  • pobudza wydzielenie żółci
  • przeciwdziała nadmiernej fermentacji w jelitach
  • pomaga przy biegunkach oraz łagodzi wzdęcia
  • ułatwia przyswajanie składników pokarmowych
  • odkaża przewód pokarmowy, pomaga zwalczyć pasożyty jelitowe
  • hamuje rozwój bakterii Helicobacter pylori, które są odpowiedzialne za powstawanie wrzodów i raka żołądka
  • obniża ciśnienie krwi
  • stymuluje serce i oczyszcza krew, a więc pobudza krążenie
  • zmniejszaja stopień agregacji płytek krwi
  • wzmacnia odporność i chroni przed przeziębieniami
  • działa rozkurczowo na mięśnie układu oddechowego, zwiększa ilość wydzielanego śluzu oraz go rozrzedza
  • stosowany zewnętrznie pomaga przy ropnych zapaleniach gardła, dziąseł i migdałków
  • jest skuteczny jest przy anginie
  • stosowany w formie okładów z wody czosnkowej leczy trudno gojące się rany i ropnie
  • spożywanie surowego czosnku zapobiega próchnicy

 

Działanie niepożądane

U osób bardzo wrażliwych w nielicznych przypadkach czosnek może powodować migreny oraz alergie.

  • Przy bardzo dużych dawkach czosnek może podrażniać żołądek, powodować niestrawność, zaburzenia żołądkowo- jelitowe jak: nudności, wymioty, biegunkę, zgagę, wzdęcia i bóle brzucha
  • Na skutek obniżonego ciśnienia czosnek może powodować zawroty głowy
  • Czosnek obniża poziomu cukru
  • Może powodować zahamowanie wychwytu jodu
  • Zmniejsza ilość białka oraz stężenie wapnia
  • Hamuje spermatogenezę
  • Czosnek może wywoływać dolegliwości sercowe, zwłaszcza przy stwierdzonej ciężkiej niedomodze sercowo-naczyniowej
  • Stosowany na skórę może powodować jej zaczerwienienia
  • Czosnek powoduje wydzielanie się nieprzyjemnej woni z ust, może także powodować wydzielanie się tego zapachu z całego ciała.

 

Przeciwwskazania

  • Dzieci do 12 roku życia nie powinny spożywać zbyt dużych ilości czosnku
  • Choroby nerek
  • Karmienie piersią
  • Ostry nieżyt żołądka i jelit
  • Zapalenie nerek
  • Niewydolność wątroby
  • Alergie pokarmowe
  • Uczulenia na związki siarki
  • Hipotomia
  • Niedociśnienie tętnicze
  • Kaszel zabarwiony krwią, gorączka towarzysząca zapaleniu płuc

 

Syrop czosnkowy

  • 40 g czosnku
  • 80 g wody
  • 80 g cukru

Z wody i cukru sporządzić syrop (można zastąpić cukrem lub gotowym syropem prawoślazowym). Wycisnąć sok ze zmiażdżonego czosnku. Sok wymieszać z syropem. Stosować przy infekcyjnych chorobach dróg oddechowych oraz grypie po 1 łyżeczce, u starszych po 1 łyżce.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura

  1. Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL, wyd. III, Warszawa 1982, str. 54-56
  2. M.E. Senderski; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; wyd. Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016; str. 254-256
  3. http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/czosnek-naturalny-antybiotyk-wlasciwosci-lecznicze-czosnku_37177.html (przed 31.10.2014)
  4. Arnal- Schnebelen; P. Goetz, M. Paris; Lecznicze dary natury; Reader’s digest, Warszawa 2004, str. 61
  5. Górnicka; Leki z ogrodu; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, Warszawa 2012, str. 76-77
  6. Bertelli Motta; Lecznicze rośliny Biblii; Wydawnictwo Esprit, Kraków 2016, str. 67-69
  7. Kmieć; Rośliny przyprawowe- rośliny lecznicze jako motyw ekslibrisu; Analecta 13/ 1-2 (25-26), str. 224-226 
  8. Lamer- Zarawska; B. Kowal- Gierczak, J. Niedworok; Fitoterapia i leki roślinne; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2012, str. 171-174 
  9. Bernes, Linda A. Anderson, J. David Phillipson; Herbal Medicines Pharmaceutical Press 3td edition, 2007, str. 279-289
  10. James A. Duke; CRC Handbook of medicinal spices; CRC Press 2003, str. 46-55
  11. Ikhlas A. Khan, Ehab A. Abourashed; Leung’s encyclopedia of common natural ingredients used in food, drugs and cosmetics, Wiley 2010, str. 308- 312
  12. Kędzia; Przeciwdrobnoustrojowe działanie czosnku (Allium sativum L.); Postępy fitoterapii 1/2010, str. 46-52
  13. Ivan A. Ross: Medicinal Plants of the world, vol.1, chemical constituents, traditional and modern uses; Wyd. 2, Springer Science 2003, str. 33-38
  14. Jeanne D’Andrea; Ancient herbs; The J. Paul Getty Museum Gardens; California 1982, str. 49-51

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook




Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca