Najnowsze artykuły

Zdrowe nawyki żywieniowe- zbilansowana dieta

Zdrowe nawyki żywieniowe

Zdrowe nawyki żywieniowe czy to wymaga wielu wyrzeczeń? Niekoniecznie! Wystarczy poznać kilka zasad zdrowego odżywienia i małymi krokami zamienić je w nawyki.

Psychologia kliniczna na studiach

Rola psychologa klinicznego nabiera ogromnego znaczenia. Ten wymagający zawód daje mnóstwo satysfakcji, ale czy studia I stopnia dają uprawnienia do pracy?

Czym jest skaling i piaskowanie zębów?

Skaling to zabieg wykonywany przy użyciu skalpela, który usuwa kamień nazębny i osad z zębów. Z kolei piaskowanie zębów polega na czyszczeniu zębów przy użyciu pasty piaskowej

Jaki tran dla dzieci wybrać?

Jak wybrać najlepszy tran dla dzieci? W pierwszej kolejności warto wziąć pod uwagę skład- dobre produkty zawierają dużo nienasyconych kwasów tłuszczowych…

Matcha Extereme- wspomóż odchudzanie

Matcha Extereme to suplement o unikatowym połączeniu 4 niezwykłych składników, który wspomaga odchudzanie i każdego dnia dba o Twoją sylwetkę i dobry nastrój.

Czarna rzodkiew- systematyka

Rodzina: Kapustowat

Rodzaj: Rzodkiew

Gatunek: Rzodkiew zwyczajna

 

Nazewnictwo

Łacińska: Raphanus sativus var. niger, Rapvanus niger

Angielska: Spanish radish

Niemiecka: Schwarzer Rattich

Polskie nazwy: czarna rzepa, rzodkiew zwyczajana, rzodkiew domowa

 

Czarna rzodkiew- występowanie

Czarna rzodkiew bywa czasem spotykana w stanie dzikim rejonie Morza Śródziemnego. Uprawiana na całej półkuli północnej. Rzodkiew jest szczególnie popularna w Chinach, Korei, Japonii oraz w Uzbekistanie.

 

Rzodkiew – odmiany

Można wyróżnić odmiany rzodkwi, które różnią się długością okresu wegetacji, kształtem, grubością i kolorem skórki korzenia. Jedną z odmian rzodkwi jest znana wszystkim rzodkiewka. Najbardziej znane są odmiany o zgrubiałym korzeniu w kolorze czerwonym, białym i czarnym. Wyróżnia się rzodkiew wczesną, która należy do jednych z pierwszych jarzyn, dlatego, że pojawiają się wczesną wiosną. Rzodkiew letnia, jest większa, wolniej parciej.  Dojrzewa, gdy kończy się sezon zbioru rzodkwi wczesnej. Największe zgrubienie wytwarza rzodkiew jesienno- zimowa, którą można przechowywać przez zimę.




Czarna rzodkiew- surowiec

Surowcem jest korzeń rzodkwi czarnej, z którego przygotowuje się sok.

 

Trochę historii

Trudno jest ustalić pochodzenie rzepy, ponieważ jest to roślina znana w uprawie od tysięcy lat. Przypuszcza się, że roślina ta może pochodzić z wschodnich rejonów Morza Śródziemnego lub terenów Azji, gdzie była znana jeszcze przed czasami rzymskimi. Wiadomo, że rzodkiew znana była w Egipcie Faraonów, starożytnym Rzymie i Jerozolimie. W starożytnych Chinach i Japonii rzodkiew była uprawiana już w XI w p.n.e. 

Wg podań Herodota roślina ta była pokarmem dla robotników, którzy budowali piramidy 3000 lat p.n.e. Egipcjanie oraz Chińczycy z nasion rzepy otrzymywali olej. O rzodkwi pisali Dioskurides, Pliniusz, Teofrast i Galen. Wymienieni medycy zaliczali rzodkiew jako środek rozgrzewający i zalecali ją stosować jako środek sprzyjający trawieniu i poprawiający apetyt. Ponadto Pliniusz podaje, że rzodkiew stosowano w leczeniu ukąszeń węży i skorpionów oraz przy zatruciach grzybami. Już w czasach starożytnych warzywo to stosowano także jako środek na wszawicę. Starożytni stosowali utarte nasiona rzodkwi z miodem jako środek łagodzący zadyszkę i hamujący kaszel. O właściwościach tego warzywa pisał Karol Wielki w swoim Kapitularzu, gdzie nakazywał uprawiać czarną rzodkiew. W późniejszych czasach warzywo pojawia się także w dziełach św. Hildegardy Albertus Magnusa, Hieronymusa Bocka.

 

Czarna rzodkiew w medycynie ludowej

W starożytności oraz w średniowieczu rzodkiew stosowano na choroby żołądka, wątroby, nerek, jelit. Roślinę podawano na poprawę apetytu oraz dla wzmocnienia włosów. Avicenna zalecał rzepę wymieszaną z mąką na wzrost włosów przy łysieniu oraz na pryszcze. Sok z rzodkwi wkropiony do uszu zalecał dla poprawy słuchu. Przestrzegał jednak przed szkodliwym działaniem rzodkwi na głowę i zęby.

W medycynie ludowej często przyjmuje się sok z korzenia rzodkwi wymieszany z cukrem lub miodem przy nieżytach górnych dróg oddechowych. Na grypę zalecane są okłady całego ciała z tartej rzepy przed snem, a dodatkowo picie szklanki soku z rzodkwi wymieszanego z wodą (1:1) z dodatkiem łyżki miodu. Taki preparat stosuje się również przy kokluszu, zapaleniu oskrzeli, pluciu krwią, puchlinie wodnej, nerwobólach, niedokrwistości, wzdęciach, podagrze, kamicy moczowej oraz jako środek mlekopędny i przeciwrobaczy.

Współcześnie w medycynie ludowej rzodkiew stosuje się jako środek żółciopędny. Sok z warzywa jest też powszechnie wykorzystywany jako składnik preparatów na porost włosów.

 

Czarna rzodkiew- wartość odżywcza

Korzeń rzodkwi zawdzięcza swój ostry smak i nieprzyjemny zapach obecności glikozydów gorczycowych- tzw. glukoznynolanów. Warzywo jest źródłem kwasów fenolowych oraz witamin, zawiera bardzo dużo witaminy C. Ponadto  zawiera cukry, flawonoidy oraz zasady purynowe. Jest to także źródło żelaza, fosforu, wapnia, magnezu, sodu, potasu, cynku, miedzi, manganu, selenu, siarki.

Liście rzodkwi to źródło kwasu kawowego, glukozynolanów indolowych oraz związków lotnych takich jak: fitol czy kwas heksadekanowy.

Z koleji nasiona rzodkwi, które wykorzystuje się czasem w medycynie ludowej, zawierają oprócz glukozynolanów także alkaloidy, brassinosteroidy oraz flawonoidy.

 

CZARNA RZODKIEW DZIAŁANIE LECZNICZE

Korzeń rzodkwi:

  • Ma silne działanie żółciotwórcze
  • Przywraca prawidłowy ruch jelit
  • Wzmaga wytwarzanie kwasów żołądkowych
  • Stosowany jest jako środek przeczyszczający
  • Ma zastosowanie w leczeniu przewlekłych stanów zapalanych i uszkodzeń wątroby
  • Dzięki zawartości błonnika pomaga wydalić nadmiar cholesterolu
  • Jest stosowny w leczeniu kamieni w nerkach i pęcherza moczowego
  • Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze
  • Jest doskonałym środkiem przeciwszkorbutowym
  • Bywa stosowany jako środek ogólnie wzmacniający i remineralizujący
  • Ma zastosowanie w leczeniu puchliny wodnej, kamicy moczanowej oraz innych chorób układu moczowego
  • Czarna rzodkiew jest środkiem polecanym przy wypadaniu włosów

 

 

 

Działanie niepożądane

Duże ilości soku zwłaszcza przyjęte na czczo mogą u niektórych spowodować podrażnienie żołądka i przekrwienie błony śluzowej żołądka.

 

Przeciwwskazania

  • Ostry i podostry nieżyt żołądka, jelit, nerek, silne zapalenie wątroby
  • Choroby związane z zaburzeniami przemiany materii
  • Wrzody żołądka
  • Ciężkie schorzenia serca

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Arnal- Schnebelen B., Goetz P., Paris M.; Lecznicze dary natury, 200 uzdrawiających ziół; Reader’s Digest; Warszawa 2004, str. 193

Czikow P., Łaptiew J.; Rośliny lecznicze bogate w witaminy; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1987r., str. 322-323

Górnicka J.; Apteka natury; AWM, Warszawa 2005, str. 126

Kuźniewski E., Augustyn- Puziewicz J.; Przewodnik ziołolecznictwa ludwego; Wyd. II, PWN, Warszawa- Wrocław 1986, str. 72 

Lim T. K.; Edible Medicinal and non-medicinal Plants, vol. 9 Modified Steams, roots, bulbs, Springer 2015 str. 829- str. 829-869

Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL, wyd. III, Warszawa 1982, str. 219-220

Ożarowski A., Jaroniewski W.; Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989, str. 344-346

Pajor W. J.; Mała encyklopedia przypraw, smaków i ziołolecznictwa; Wyd. Tempus Plus s. c., Kraków 1998, str. 167

Poprzęcki W.; Ziołolecznictwo, Spółdzielcza Agencja Reklamowa SPAR, 1990r, str. 99

Romvary V.; Rośliny przyprawowe i przyprawy w kuchni węgierskiej; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1987, str. 116-117

Senderski M.E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; wyd. Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016; str. 558-559




Por- łac. Allilum porrum

Por to warzywo, które – ze względu na swoje właściwości lecznicze – znalazło zastosowanie nie tylko w kuchni, lecz także w medycynie

Ostryż długi- łac. Curcuma longa

Ostryż długi to popularna przyprawa- nazywana kurkumą. , Kurkumę można wykorzystać jako barwnik spożywczy. Swoje właściwości lecznicze kurkuma zawdzięcza kurkuminie.

E 160d likopen barwnik spożywczy

E 160d czyli likopen jest naturalnym barwnikiem występującym w wielu żółtych, pomarańczowych i czerwonych owocach i warzywach. Jego dodatek do żywności …

Koper włoski

Koper włoski (fenkuł) – właściwości: łagodzi problemy trawienne, wzmacnia odporność, pozwala szybciej zwalczyć przeziębienie