Czarna porzeczka od wieków była ceniona przez nasze babcie w leczeniu przeziębień, stanów zapalnych, gorączki czy biegunek. A to nie jedynie zdrowotne właściwości porzeczki.

 

Czarna porzeczka- systematyka

Rodzina: Agrestowate
Rodzaj: Porzeczka
Gatunek: Porzeczka czarna

Nazewnictwo

Łacińska: Ribes nigrum
Angielska: Blackcurrant
Niemiecka: Schwarze Johannisbeere
Polskie nazwy: smrodynia, bździuch, świętojanki, pankracina, smorodzina, jagoda czarna, pękata smarglena, smargliny,

Czarna porzeczka to trochę zapomniany owoc i niesłusznie wyparty przez różne egzotyczne owoce. Owoce porzeczki zawierają bogactwo składników mineralnych, a zawarta w nich witamina C niesie ze sobą wiele korzyści. Należy tutaj dodać, że owoce czarnej porzeczki zawierają niewiele mniej witaminy C niż owoce dzikiej róży czy rokitnika i są najbogatszym źródłem tej witaminy spośród europejskich owoców sadowniczych.

 

Czarna porzeczka- występowanie

Porzeczka występuje w Europie i Azji oraz Ameryce. Rośnie w klimacie umiarkowanym i chłodnym. W Polsce rośnie dziko w lasach olszowych i zaroślach, często jest uprawiana. Jest rośliną częściowo chronioną.
Polska jest światowym liderem w produkcji owoców czarnej porzeczki.

Porzeczka- odmiany

Podrodzina porzeczkowate liczy 140-150 gatunków. W zależności od gatunku i odmiany owoce porzeczki mogą mieć różne kolory. W Polsce występuje 5 dzikich gatunków, kilka kolejnych jest uprawianych.




Jak wykorzystać cebulę w kuchni

Cebula to uniwersalne warzywo, znane w kuchniach całego świata. Z powodzeniem można doprawiać cebulą zupy, marynaty, sosy i potrawy warzywne, nada też smak…

Ananas w kuchni

Ananas – zastosowanie w kuchni, właściwości, porady. Ananasy to aromatyczne owoce, pochodzące z Ameryki Południowej, charakteryzują się słodko- kwaśnym smakiem

Czarna porzeczka- trochę historii

Jako pierwsi uprawą czarnej porzeczki zajmowali się Francuzi w XV wieku. Jednak pierwsze pisemne wzmianki dotyczące jej spożycia pochodzą z zielników XVIII wiecznych zielarzy, którzy opisywali wykorzystanie owoców porzeczki jako składnika herbat i mikstur leczniczych. Czarną porzeczkę zachwalał między innymi ksiądz Kluk.

W XVII wieku porzeczka została sprowadzona do Ameryki, jednak nie wzbudziła tam większego zainteresowania. Dopiero odkrycie w owocach czarnej porzeczki znacznych ilości witaminy C pozwoliło na rozwój plantacji i przetwórstwa tego owocu.

 

Czarna porzeczka w medycynie ludowej

W dawnej medycynie ludowej porzeczkę wykorzystuje się w leczeniu anginy, stanów zapalnych jamy ustnej, krwawiących dziąseł, chorób reumatycznych, miażdżycy, migreny, wrzodów. Porzeczka to znany od dawna środek na gorączkę, stąd też często owoce i liście wykorzystuje się w leczeniu przeziębień i grypy.

W lecznictwie ludowym odwary z liści  i pączków liściowych stosuje się jako środek przeciw gośćcowi, krwotokom, puchlinie wodnej i skazie limfatycznej oraz jako środek napotny. Jagody zaleca się na wrzody żołądka i dwunastnicy.

Syrop z owoców zaleca się przy krztuścu i zapaleniach płuc. Picie soku z czarnych porzeczek w zimie zapobiega przeziębieniom.

Czarna porzeczka wartość odżywcza

Owoce porzeczki zawierają antocyjany i są doskonałym źródłem witaminy C. Ponadto zawierają glikozydy cyjanidyny i delifinidyny, flawonoidy i fenylokwasy, które są silnymi przeciwutleniaczami. Właściwości porzeczki są związane także z obecnością karotenoidów, garbników, kwasów organicznych (jabłkowy, bursztynowy), pektyn i enzymów. Porzeczka to źródło katechin, witamin ( A,B, P, E, PP, K, D) oraz minerałów (bor, potas, żelazo, sód, wapń, fosfor, magnez, siarka, chlor, cynk, miedź, jod, kobalt, molibden, mangan, selen).

CZARNA PORZECZKA DZIAŁANIE LECZNICZE 

Owoce czarnej porzeczki to przede wszystkim źródło witaminy C. Duża zawartość związków silnym działaniu przeciwutleniającym sprawia, że owoce czarnej porzeczki:

  • Poprawią apetyt
  • Wpływają na zmniejszenie ilość wydzielanej insuliny po posiłkach, co może mieć znaczenie w profilaktyce i leczeniu cukrzycy
  • Poprawiają krążenie krwi oraz korzystnie wpływają na czynność serca, zmniejszają ryzyko wystąpienia miażdżycy
  • Spożywanie regularnie działają korzystnie na serce i wzmacniają  naczynia krwionośne
  • Obniżają ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu, działają również przeciwmiażdżycowo
  • Podnoszą krzepliwość krwi
  • Dzięki zawartości minerałów (Fe, Cu, Mn) zwiększają liczbę erytrocytów, a tym samym zapobiegają anemii
  • Zwiększają przyswajalność żelaza
  • Są wykorzystywane w łagodzeniu stanów zapalnych jamy ustnej i anginach
  • Duża ilość witaminy C wspomaga odporność, zwłaszcza u osób starszych
  • W postaci syropu podaje się przy stanach gorączkowych 
  • Dzięki zawartości antocyjanów mogą hamować rozwój jaskry, mogą poprawić widzenie w ciemności oraz przyspieszyć regenerację rodopsyny- barwnika odpowiedzialnego za widzenie po zmroku
  • Są pomocne w chorobach reumatycznych, artretycznych oraz gośćcu
  • Zwalczają wolne rodniki, a tym samym chronią przed chorobami nowotworowymi
  • Zmniejszają stres oksydacyjny i stany zapalne wywołane aktywnością fizyczną, dzięki czemu zwiększają korzyści wynikające z ćwiczeń fizycznych
  • Działają ochronne na DNA ludzkich limfocytów
  • Dzięki dużej zawartości witaminy C oraz antocyjanów zwiększają odporność organizmu na zakażenia
  • Wykazują działanie antybakteryjne, przeciwgnilnie i przeciwwirusowe.
  • Są stosowane przy ogólnym osłabieniu organizmu
  • Są dobrym lekarstwem na szkorbut
  • Chronią lipidy i białka przed utleniającymi modyfikacjami w przypadku zatrucia etanolem

 

Czarna porzeczka- przeciwwskazania

Owoców z czarnej porzeczki nie należy spożywać przy:
• Wrzodach żołądka
• Nieżytach żołądka
• Rozwolnienie
• Kamica moczowa

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Arnal-Schnebelen B., Gotez P., Paris M.; Lecznicze dary natury; Reader’s Digest; Warszawa 2004, str. 177

Biegański J.; Nasze zioła i leczenie się niemi (ziołolecznictwo); Stowarzyszenie Pracowników Księgarskich, 1931, str. 154-155 

Czikow P., Łaptiew J.; Rośliny lecznicze bogate w witaminy; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1987, str. 278-280

Górnicka J.; Biblioteka zdrowia, Leki z ogrodu; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski, 2012, str. 99-100

Górnicka J.; Apteka natury leksykon zdrowia; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski 2005, str. 95, 164-166

Jessa J., Hozyasz K. K.; Czarna porzeczka i olej z jej nasion-fitoterapeutyczne panaceum?; Prob. Hig. Epidemiol. 2016, 97(1), str. 14-23

Karabela M.; Czarna porzeczka; Panacea Nr. 1 (22), styczeń- marzec 2008, str. 30-31

Karpov S., Chmielewska W.; Dieta surowa, która jest… smaczna!; złotemyśli.pl, 2008, str. 50 

Kuźniewski E., Augustyn- Puziewicz J.; Przewodnik ziołolecznictwa ludowego; Wyd. II, PWN, Warszawa- Wrocław 1986, str. 96, 113 

Lim T. K.; Edible medical and nonmedical plants; V4, Fruits; Springer 2012, str. 27-42

Łuczaj Ł.; Dzikie rośliny jadalne Polski- przewodnik survivalowy; Wyd. Chemigrafia 2004r., str.170

Monografie EMA

Muszyński J.; Ziołolecznictwo i leki roślinne (fytoterapia); Wydawnictwo Prawnicze i Naukowe, Warszawa 1951, str. 110 

Ożarowski A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL, wyd. III, Warszawa 1982, str. 225-226

Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Wyd. Mateusz E. Senderski; Podkowa Leśna 2016; str. 506-508

Vocka G.; Rośliny lecznicze od A do Z, uprawa i pielęgnacja, zbiory i przechowywanie, działanie zdrowotne; Wydawnictwo Klub dla ciebie 2005, str. 82-83

http://www.naturalneoczyszczanie.pl/2011/07/czarna-porzeczka-bomba-witaminowa/

ttp://www.fit.pl/dietetyka/abc-zywienia/zdrowe-odzywianie/czarna-porzeczka-ribes-nigrum-l,535,1,0.html




Jabłoń domowa (łac. Malus domestica)

Jabłoń domowa (łac. Malus domestica) to najczęściej uprawiane drzewo owocowe o soczystych i smacznych owocach, dostępnych w wielu odmianach przez cały rok

Awokado-łac. Persea Scheffer

Awokado nazywane również smaczliwką, to owoc pochodzący z Ameryki Środkowej. Awokado jest cenione ze względu zawartość kwasów jednonienasyconych

Morela łac. Prunus Armenica

Morela, to soczysty, smaczny owoc, pochodzący z Azji, który dostarcza wiele cennych witamin i minerałów do naszego organizmu

Owoce acai łac. Euterpe oleracea

Jagody acai wykazują silne działanie antyoksydacyjne i przeciwzapalne. Są doskonałym środkiem zwalczającym powstające w organizmie wolne rodniki,

Owoce dzikiej róży- właściwości

Owoce dzikiej róży zawierają duże ilości witaminy C, która odpowiada za ich niezwykłe właściwości. Owoce róży działają wzmacniająco, wspomagają odporność…

Rośliny lecznicze zbierane zimą

Zimą można zbierać takie surowce zielarskie jak: jałowiec, świerk, gwiazdnica, przytulia. To także czas zbierania dzikich owoców: róży, berberysu, brusznicy

Korzeń pietruszki- łac. Petroselinum

Korzeń pietruszki to aromatyczne warzywo dodawane do zapiekanek i zup. Pietruszka działa oczyszczająco oraz wpływa korzystnie na układ pokarmowy.

Baza wiedzy to nie tylko źródło informacji

Ogórek siewny- łac. Cucumis sativus

Ogórek, ogórek siewny (Cucumis sativus L.) to gatunek uprawnej rośliny jednorocznej z rodziny dyniowatych. Znamy dużo odmian ogórka. Roślina ceniona jest w kuchni…

Por- łac. Allilum porrum

Por to warzywo, które – ze względu na swoje właściwości lecznicze – znalazło zastosowanie nie tylko w kuchni, lecz także w medycynie

Arbuz zwyczajny(Kawon)- Citrullus lanatus

Arbuz, nazwany kawonem, należy do rodziny dyniowatych, rośnie w klimacie tropikalnym, stąd też doskonale gasi pragnienie w upalne dni i korzystnie wpływa na zdrowie

Co to jest bukiew?

Bukiew to orzeszki będące owocami buka. Bukiew dojrzewa na jesienie, kiedy to zbiera się ją spod drzew. Orzeszku buka można spożywać na surowo, świetnie sprawdzą się jako dodatek do ciastek

Nalewka z dzikiej róży

Niezwykle aromatyczna i smaczna nalewka z owoców dzikiej róży.

Jabłka

Jabłka to najpopularniejsze owoce na świecie. Warto je włączyć do codziennej diety, ponieważ korzystnie wpływają na zdrowie. Poznaj 10 powodów dla których warto jeść jabłka.

Pestki dyni a zdrowie

Pestki dyni to źródło magnezu, fosforu, manganu oraz cynku oraz wielonienasyconych kwasów tłuszczowych. Łatwo przyswajalny cynk obecny w pestkach dyni korzystnie wpływa na płodność oraz zwiększa sprawność seksualną. Od wieków pestki dyni są stosowane w kuracjach odrobaczających…

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.