Tematy na blogu

Rumianek pospolity- Matricaria chamomillia

                         „Nieraz już ja to sprawdziłam sobie, że jest najlepszy rumianek w chorobie” – M. Konopnicka

Rumianek pospolity- systematyka

Rodzina: Astrowate
Rodzaj: Matricaria
Gatunek: Rumianek

 

Nazwy

Łacińska: Matricaria chamomillia, Matricaria recutita
Angielska: Wild Chamomile, Greman Chamomile
Niemiecka: Echte Kamille
Polskie nazwy: Rumianek prawdziwy, lekarski, drobny, pachnący szlachetny, rzymski, pospolity, polny, apteczny, zwyczajny, kamiliki, kamelka, marunka, maruna, rumen, rumian żółty, macierz,

Nazwa rodzajowa Matricaria wywodzi się od łacińskiego słowa mater- matka lub matrix- macica i nawiązuje do stosowania rośliny w chorobach kobiecych.

Nazwa chamomile pochodzi od greckiego słowa oznaczającego jabłko ziemi, ze względu na jabłkowy zapach wydzielany przez roślinę.

 

Rumianek pospolity- występowanie

Rumianek pospolity występuje powszechnie w Europie, Ameryce Północnej i Australii. Prawdopodobnie pochodzi z południowo-wschodniej Europy. Można go spotkać na łąkach i nieużytkach. Rośnie dziko w sadach i na otwartych polach. Jest uprawiany w wielu regionach.

Rumianek pospolity- surowiec

Surowcem leczniczym są koszyczki kwiatów.

Zastosowanie w medycynie oprócz rumianku pospolitego posiada także rumianek rzymski (łac. Chamaemelum nobile). Aby odróżnić rumianek pospolity od innych gatunków rumianku, które często są do siebie bardzo podobne, należy przeciąć dno kwiatowe, które zawsze będzie puste w środku. Rumianek pospolity dodatkowo posiada charakterystyczny przyjemny zapach. Te dwie cechy razem dają nam pewność, że zebraliśmy właściwy surowiec.

Rumianek pospolity- trochę historii

Rumianek pospolity to jedna z lepiej poznanych roślin leczniczych. Znany był w całej Europie jeszcze w czasach przedhistorycznych. W pismach z przed 2000 lat p. n. e. pochodzących z Babilonii i Asyrii rumianek jest wymieniany jako roślina lecznicza.

Egipcjanie wierzyli, że rumianek, to święty dar słońca, który ma właściwości gojenia, leczenia przeziębień i gorączki. Starożytni stosowali rumianek na dolegliwości kobiece, schorzenia żołądka i jelit, na kolki u dzieci, a także do przemywania skóry przy ranach i różnych chorobach skórnych. W antycznym Rzymie rumianek stosowano, aby załagodzić bóle miesiączkowe.

Wspomina o nim Asklepiades, a Dioskorides w swoim dziele o rzeczach leczniczych- Perinyles jaktrikes wymienia rumianek jako roślinę, która niesie pożytki medyczne, ma działanie przeciwzapalne i łagodzi bóle brzucha.

Pliniusz Stary włączył rumianek do Encyklopedii Nauk przyrodniczych.

Dawni Anglosasi uważali rumianek za jedno z dziewięciu świętych ziół uzdrawiających ofiarowanych światu przez boga Wodena. W krajach Europy Północnej roślina również była poświęcona bogu słońca- Baldurowi.

W średniowieczu wierzono w magiczną moc rumianku i uprawiano go w ogródkach przyklasztornych oraz wiejskich głównie jako roślinę ozdobną. Zalecano stosować rumianek zebrany tylko w dzień św. Jana.

W Anglii rumianek był uprawiany w sadach przyklasztornych, gdzie wykorzystywano go do odświeżania pomieszczeń, przygotowywania roztworów służących do konserwowania mięsa oraz do aromatyzowania piwa.

W XV wieku otrzymano z rumianku olejek eteryczny, który znalazł zastosowanie jako lek.

W Polsce pisał o rumianku Stefan Falimirz oraz Syreniusz, który zalecał rumianek jako środek na pobudzenie miesiączki u niewiast oraz melancholikom na poprawę humorów, dzieciom na pozbycie się glist, niepłodnym kobietom oraz mężom na rozgrzanie ich oziębłości.

W wiekach XVIII i XIX zainteresowanie rumiankiem osłabło, chociaż wciąż był to popularny lek stosowany w lecznictwie ludowym. Późniejsze odkrycia chemiczne i ustalenie składu chemicznego oraz  działania farmakologicznego olejku z rumianku sprawiły, że rośliną tą zaczęli interesować się naukowcy.

Rumianek pospolity- zastosowanie

  • Wyciągi alkoholowe i olejek eteryczny wykorzystuje się do produkcji perfum
  • Wyciągi z rumianku są wykorzystywane w przemyśle kosmetycznym, zwłaszcza w kosmetykach dla dzieci i osób wrażliwych
  • Suszone kwiatki rumianku pięknie komponują się w suszonych bukietach, saszetek zapachowych oraz potpourri
  • Olejek rumiankowy ma zastosowanie jako dodatek do farb stosowanych do malowania porcelany
  • Kadzidełka rumiankowe wykorzystuje się podczas medytacji
  • Rumianek stosuje się jako lek weterynaryjny- głównie jako środek antyseptyczny i poprawiający trawienie
  • Rumianek dodaje się do pasz dla zwierząt

 

Rumianek pospolity- substancje aktywne biologicznie

Rumianek jest ziołem o bardzo szeroki działaniu, co jest związane z występowaniem wielu substancji czynnych. Za działanie rumianku w dużej mierze odpowiada olejek eteryczny, którego głównym składnikiem jest chamazulen. Koszyczek rumianku jest bogaty w azuleny i proazuleny. To także źródło flawonoidów, kumaryn, różnych kwasów organicznych, polifenoli. Ciekawym związkiem, który jest również związany z działaniem rumianku jest spiroter.

                   RUMIANEK POSPOLITY DZIAŁANIE LECZNICZE

Działanie rumianku jest wielokierunkowe i bardzo łagodne. Bez obaw herbatkę rumiankową można podawać małym dzieciom (po wykluczeniu alergii). Herbatka rumiankowa jest jedną z najczęściej pijanych herbatek ziołowych. Działanie rumianku związane jest z poprawą pracy układu pokarmowego oraz łagodnym działaniem uspokajającym.

Koszyczek rumianku:

  • Działa przeciwskurczowo łagodząc skurcze żołądka i jelitowe
  • Jest pomocny przy kolkach niemowlęcych
  • Jest podawany przy wzdęciach i złym trawieniu
  • Można stosować zarówno przy biegunkach jak i zaparciach
  • Działa przeciwzapalnie i przeciwbakteryjnie
  • Może być pomocny w przypadku przepuklin przewodu pokarmowego, wrzodów trawiennych i choroby Crohna
  • Jest doskonałym środek na nadkwasotę
  • Delikatnie wzmaga wydzielanie żółci w wątrobie
  • Wzmacnia naczynka krwionośne
  • Delikatnie obniża gorączkę
  • Wykazuje działanie przeciwalergiczne
  • Stosuje się w leczeniu chorób przyzębia jako środek ściągający i przeciwzapalny
  • Wspomaga odporność
  • Ma delikatne działanie uspokajające i relaksujące
  • Ułatwia zasypianie, wpływa na zdrowy i spokojny sen
  • Zmniejsza wrażliwość na ból, jest także skutecznym lekiem w przypadku migrenowych bólów głowy
  • Pomaga przy puchlinie wodnej oraz żółtaczce
  • W formie okładów stosuje się na bolące mięśnie
  • Stosuje się w leczeniu dny moczanowej oraz w celu zmniejszenia bólu związanego z rwą kulszową zarówno wewnętrznie jak i zewnętrznie w formie ciepłych okładów
  • W formie herbatek łagodzi ból związany z menstruacją
  • Pomaga przy uderzeniach krwi do głowy w czasie klimakterium
  • Wykazuje działanie przeciwwirusowe

 

Rumianek  pospolity  działanie na skórę

Rumianek stosowany zewnętrznie może być wykorzystywany do leczenia stanów zapalnych skóry, oparzeń termicznych I i II stopnia, oparzeń słonecznych czy rentgenowski. Okłady z rumianku przyspieszają gojenie się ran. Zewnętrznie zioło można stosować przy atopowym zapaleniu skóry, świądzie, odleżynach, a także na zaczerwienioną skórę niemowląt. Pocieranie skóry naparem z rumianku pomoże rozjaśnić blizny oraz pozbyć się rozstępów.

Maść z rumianku stosuje się na egzemy i alergie skórne oraz łagodzi świąd skóry. Ponadto ekstrakty z rumianku zmniejszają przebarwienia spowodowane promieniowanie UV. Komisja E zaleca stosowanie zewnętrzne naparów z rumianku na zapalenie skóry i błony śluzowe, a także bakteryjne choroby skóry.
Stosowany zewnętrznie przynosi ulgę po ukąszeniu przez owady. Przynosi pomoc przy pieluszkowym zapaleniu skóry.

Rumianek pospolity- działanie niepożądane

Rumianek ma bardzo łagodne działanie i nie stwierdzono, żadnych skutków ubocznych podczas stosowania preparatów rumiankowych.
Czasami może się zdarzyć, że związki zawarte w rumianku mogą wywołać reakcję alergiczną w postaci wysypki skórnej. U osób uczulonych na pyłki bylicy, chwasty, ambrozję rumianek może powodować krzyżową reakcję alergiczną.
Rumianek w skrajnych przypadkach może powodować wymioty i zawroty głowy. Zwiększa także ryzyko wystąpienia krwotoków.

Rumianek pospolity- przeciwwskazania

  • Rumianku powinny wystrzegać się osoby, u których występuje uczulenie na rośliny z rodziny astrowatych (stokrotki, cykoria, chryzantemy).
  • Herbatek z rumianku nie powinny przyjmować osoby przyjmujące leki działające przeciwzakrzepowo.
  • Kobiety w ciąży nie powinny nadużywać tego zioła, ponieważ ma on silne działanie pobudzające na macicę

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Polecane blogi i strony

Źródła

  1. Arnal-Schnebelen B., Goetz P., Paris M.; Lecznicze dary natury; Reader’s Digest; Warszawa 2004, str. 189
  2. Barlando B., Verotta L., Conara L., Bottini-Massa E.; Herbal Principles in cosmetics, properties and mechanisms of action, CRC Press 2010r., str. 109-113
  3. Braun L., Cohen M.; Herbs& Natural suplement san ewidence- base guide, 3th edition; Elsevier 2010, str. 299- 305
  4. Czikow P., Łaptiew J.; Rośliny lecznicze bogate w witaminy; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne; Warszawa 1987 r., str. 314-318
  5. Grys A., Kania M., Baraniak J.; Rumianek- pospolita roślina zielarska o różnorodnych właściwościach biologicznych i leczniczych; Postępy fitoterapii 2/ 2014, str. 90- 93
  6. Kawałko M. J.; Historie ziołowe; Krajowa Agencja Wydawnicza, Lublin 1986, str. 66, 181,
  7. Khan I. A., Abourashed E. A.; Leung’s encyclopedia of common natural ingredients used in foods, drugs and cosmetics; Wiley 2010, str. 169-174
  8. Kuźnicka B., Dziak M.; Zioła i ich stosowanie, historia i współczesność; PZWL wyd. IV, Warszawa 1987, str. 143-145
  9. Leśnicka M.; Zielska, zioła, ziółka; Tower Press 2000, Gdańsk 2000r., str. 31, 37, 60-61
  10. Lim T. K.; Edible Medicinal and non-medicinal Plants; Vol. 7, Flowers; Springer 2014, str. 397-431
  11. Łuczak A., Nowak M., Szałek E.; Bezpieczeństwo leków roślinnych w ciąży; Farmacja współczesna 2017, 10, str. 140-146
  12. Małachow G.; Zioła dla zdrowia; Oficyna wydawnicza ABA; Warszawa 2004, str.181-182
  13. Medici M.; Księga dobrych czarów; Wydawnictwo Elipsa, Warszawa 1995, str. 114-115
  14. Ody P.; Zioła w domu; Świat Książki, 1996 r., str. 11,19, 40, 75, 128, 135,
  15. Ożarowski A., Jaroniewski W., Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989 str. 333-335
  16. Rogala J., Maciej R.; Zioła dla zdrowia I urody; Olesiejuk, Ożarów Mazowiecki 2016, str. 124-125
  17. Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; wyd. Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016; str. 545-550
  18. Tyszyńska- Kownacka D., Starek T.; Zioła w polskim domu; Wydawnictwo Watra, Warszawa 1988r., str. 185-187
  19. Wielka księga ziół; Reader’s digest; Warszawa 2009
  20. Domowe kuracje od A do Z cz. 2, nr 03/2017, wydanie drugie, Wydawnictwo „Jot” Jolanta Orłowska, str. 49- 52
  21. http://www.swiatkwiatow.pl/poradnik-ogrodniczy/rumianek-pospolity–uprawa-zastosowanie-i-wlasciwosci-lecznicze-id1225,g1.html (21.12.2016)
  22. http://www.naturalneoczyszczanie.pl/2011/12/rumianek-skuteczny-w-walce-z-wieloma-dolegliwosciami/ (21.12.2016)
  23. http://www.poradnikzdrowie.pl/uroda/kosmetyki/rumianek-na-tradzik-i-podraznienia-wlasciwosci-kosmetyczne-rumianku_36677.html (21.12.2016)

Newsletter

O Blogu

Blog Naturalne zdrowie powstał kilka lat temu i ma on charakter informacyjny. Wszystkie wiadomości o zastosowaniu i właściwościach ziół oraz dietetyce i ziołolecznictwie zbieram w różnych książkach i na stronach internetowych. 

#zioła #zastosowanieziół #ziołolecznictwo #dietetyka #zdroweodżywianie #przyprawy #roslinylecznicze

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.