- Rośliny lecznicze z rodziny Asteracaea
Rodzina Asteraceae czyli złożone
Rośliny z rodziny Asteraceae:
- jest to najliczniejsza rodzina roślin okrytonasiennych, zawierająca ok. 25 tys. gatunków. W Polsce występuje około 300 gatunków
- występują na całej kuli ziemskiej
- są to przeważnie rośliny zielne, roczne i wieloletnie
- posiadają kwiatostany w postaci koszyczka, kwiaty nigdy nie występują pojedynczo i są zebrane w główki lub koszyczki
- materiałem zapasowym jest inulina
- owocem zawsze jest niełupka, naga lub zaopatrzona w lotny puch kielichowy
- główne związki czynne: rośliny z rodziny Asteraceae zawierają wiele związków czynnych, wykazujących właściwości lecznicze
Surowce farmakopealne roślin z rodziny Asteraceae
W Farmakopei (wydanie IX, 2011 r) jest opisanych 18 surowców pochodzących z rodziny Asteraceae. Ponadto 32 gatunki są stosowane w Polskim ziołolecznictwie. Zaliczamy tutaj:
- jeżówka blada, wąskolistna, purpurowa (łac. Echinacea)- surowcem jest korzeń jeżówek oraz ziele jeżówki purpurowej. Jest to surowiec zwiększający odporność organizmu
- słonecznik zwyczajny (łac. Helianthus annuus)- surowcem są kwiaty języczkowate oraz olej otrzymywany z niełupek. Kwiaty stosuje się jako surowiec przeciwgorączkowy i napotny. Zewnętrznie na stłuczenia, podskórne stłuczenia oraz choroby skórne
- kocanki piaskowe– (łac. Helichrysum arenarium) surowcem jest kwiatostan kocanki zawierający flawonoidy. Surowiec działa na układ pokarmowy, wspiera wątrobę i drogi żółciowe
- ostropest plamisty (łac. Silybum marianum)- surowcem są owoce ostropestu, które zawierają sylimarynę. Ostropest wspiera trawienie, działa ochronnie na wątrobę
- krwawnik pospolity (łac. Achillea millefolium) – jest stosowany w chorobach żołądkowych i przy kaszlu. Dawniej kwiaty krwawnika stosowano przy krwotokach.
- rumian rzymski (łac. Chamaemelum nobile)- surowcem jest kwiatostan, który wykazuje działanie rozkurczowe. Rumian jest stosowany w problemach z trawieniem, niestrawności, barku apetytu
- arnika górska (łac. Arnica Montana)- stosowana zewnętrznie w przypadku urazów, siniaków, obrzęków oraz stanów zapalnych stawów i mięśni
- nagietek ( łac. Calendula officinalis)- surowcem jest kwiat nagietka, który działa przeciwzapalnie, pobudzająco, rozkurczowo. Wspomaga trawienie. Jest to surowiec stosowany również zewnętrznie w leczeniu stanów zapalnych skóry, przyspiesza gojenie ran
- bylica piołun (łac. Aretmisia absynthium)– zawiera sole potasowe, stosowana była w chorobach żołądkowych i jako środek przeciwpasożytniczy
- nawłoć kanadyjska i pospolita, późna (łac. Solidago)- surowcem jest ziele nawłoci o właściwościach moczopędnych, przeciwzapalnych
- wrotycz maruna (łac. Tanacetum parthenium)- jest ceniony za swoje właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne i przeciwgorączkowe, a także za działanie przeciwdrobnoustrojowe
- mniszek pospolity (łac. Taraxacum officinale)- surowcem jest ziele i korzeń mniszka- jest to roślina o szerokim działaniu na organizm człowiek. Mniszek działa moczopędnie, wspomaga trawienie, działa żółciopędnie, przeciwzapalnie, wspomaga pracę wątroby
- rumianek pospolity (łac. Matricaria chamomilla)- jedna z najpopularniejszych roślin leczniczych. Wykazuje szerokie działanie na organizm ludzki, a jego działanie jest tak delikatne, że ma także zastosowanie w pediatrii.
- cykoria podróżnik (łac. Cichorii )- korzeń cykorii wykazuje działanie wspomagające trawienie
Rośliny z rodziny Asteraceae stosowane w polskim lecznictwie
- Karczoch (liście),
- Krokosz barwierski (kwiaty i niełupki)- obniża poziom cholesterolu i glukozy, działa przeciwzapalnie
- Aksamitka- surowcem są kwiaty i ziele
- Stewia- surowcem są liście
- Daoględa wielka
- Drapacz lekarski
- Dziewięćsił bezłodygowy- surowcem jest ziele i korzeń
- Złocień właściwy- surowcem są koszyczki i ziele
- Oman wielki- surowcem jest korzeń, w Europie Środkowej stosuje się kilka gatunków omanu. Jego kłącze stosowano dawniej przy kaszlu i katarze oraz chorobach płucnych
- Szczodrak krokoszowy- surowcem jest korzeń i kłącze, czasem wykorzystuje się również liscie
- Chaber bławatek– surowcem są kwiaty bez koszyczka
- Jastrzębiec kosmaczek- surowcem jest ziele
- Łopian mniejszy, większy i lekarski surowcem jest korzeń oraz sok wyciągi z korzenia łopianiu stosowano jako płukanki do włosów
- Czarcie żebro- surowcem jest ziele, wykazuje działanie żółciopędne i odtruwające
- Podbiał pospolity
- Przymiotno kanadyjskie- surowcem jest ziele
- Sałatnik leśny- surowcem jest kwitnące ziele i korzeń
- Starzec popielaty- surowcem jest kwitnące ziele, ale zawiera toksyczne alkaloidy
- Stokrotka pospolita- surowcem jest ziele i koszyczek
- Uczep trójlistkowy
- Wrotycz pospolity
- Bylica pospolita– jej korzeń zawiera substancję, która uśmierza kurcze i wzbudza poty, a jej główki kwiatowe są stosowane jako przyprawa
- Podobne artykuły