- Kiełki- samo zdrowie
Kiełki- samo zdrowie
Kiełki zyskują coraz większą popularność nie tylko w kręgu wegan czy wegetarian. Po te małe roślinki sięgają coraz częściej osoby, które chcą zadbać o swoje zdrowie i prawidłową dietę. Charakteryzują się one niepowtarzalnym smakiem i dostarczają wiele cennych składników odżywczych.
Jak się okazuje kiełki były znane już w starożytnych Chinach. Odkryto je podczas długo trwającego rejsu statkiem w górę rzeki rzeki Jang-Tse-Kiang. Żeglarze zjedli wszystko co mieli dostępne na statku. Jedyne co im pozostało to suche ziarna fasoli, które pod wpływem wilgoci wykiełkowały. Żeglarze, w akcie desperacji postanowili zjeść te skiełkowane nasiona, doświadczając nie tylko wybornego smaku, ale także przypływu sił witalnych, wzmocnienia organizmu, a co za tym idzie chęci działania i perspektyw na zakończenie wyprawy. W Medycynie Chińskiej już 5000 lat temu zalecano zarówno świeże jak i suszone skiełkowane nasiona jako lek na wiele schorzeń. Z dzieła „Shen Nung Pen Ts’ao Ching”, wiadomo, że kiełki sojowe podawano kobietom po porodzie, aby oczyścić ich mleko i zwiększyć siły.
Także w Biblii, a dokładniej w Księdze Daniela można odnaleźć wspomnienie na temat zastosowania skiełkowanych nasion.
Kiełki były bardzo odżywczym pokarmem, który niejednokrotnie ratował marynarzy podczas długich wypraw morskich. Marynarze pod dowództwem Kapitana Jamesa
Cook’a podczas rejsów bardzo skutecznie walczyli ze szkorbutem, stosując korzonki zarodkowe m.in. różnych odmian kapusty, będące bogactwem witaminy C.
Jak jeść kiełki?
Zwykle wykorzystywane są one jako wartościowa posypka do różnych potraw, dań obiadowych, zdrowych koktajli, składnik sałatek, twarogu, jako dodatek do mięs, komponent farszu, past, przypraw czy też wkładu do kanapek.
Z pośród wieku odmian kiełek możemy wybrać te o pikantnym smaku jak kiełki brokuła, rzodkiewki czy cebuli. Z kolei kiełki lucerny cechują się dużą delikatnością. Dużą popularnością cieszą się orientalne młode pędy np. fasoli Mung.
Wartość odżywcza
Kiełki to bogactwo związków odżywczych. We wszystkich gatunkach skiełkowanych nasion znajduje się pełen zestaw witamin (m.in. witaminy A, B, C, E, H,) oraz minerałów ( duże ilości wapnia, żelaza, siarki, magnezu, potasu, cynku, selenu, chromu i litu). Dodatkowo, oprócz witamin i pierwiastków śladowych możemy w nich znaleźć wiele aminokwasów (np. w skiełkowanych nasionach lucerny odnajdziemy wszystkie aminokwasy egzogenne). Kiełki to także skarbnica węglowodanów (według danych literaturowych zawierają przeciętnie 1,6 razy więcej błonnika niż wyjściowe nasiona i tłuszczów (np. kiełki soi zawierają od 19,4 do 22,8% tłuszczu w suchej masie). Również bogate są w duże ilości niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych. W żywych zarodkach odnajdziemy także wartościowe enzymy, chlorofil, substancje smakowe, zapachowe, związki aktywujące enzymy trawienne, jak również saponiny, fitohormony i flawonoidy. Skiełkowane nasiona są również bogate w naturalne przeciwutleniacze jak beta-karoten.
Jakie korzyści daje spożywanie kiełków?
Spożywając skiełkowane nasiona sprzyjamy odbudowie flory bakteryjnej w jelitach. Włączenie skiełkowanych nasion do diety korzystnie wpływa na nasz organizm. m.in. dzięki zawartości enzymów pełniących ważną rolę w procesie wchłaniania składników odżywczych w przewodzie pokarmowym. Ponadto kiełki wspomagają procesy trawienne, wzmagając produkcję kwasów żołądkowych. Dalej dzięki zawartości wielu minerałów kiełki przyczyniają się do zmniejszenia ciśnienia krwi, doprowadza do obniżenia krzepliwości, zmniejszając ryzyko wystąpienia miażdżycy, zawału serca czy udaru mózgu. Kiełki mogą pokryć dzienne zapotrzebowanie na witaminę C, stąd też wspomagają układ odpornościowy i chronią przed infekcjami. Kiełki soczewicy to świetne źródło kwasu foliowego. Spożywanie skiełkowanych nasion zbóż korzystnie wpływa na włosy, skórę i paznokcie. Spożywanie kiełków zaleca się osobom z anemią, są one źródłem chlorofilu, który pomaga zwalczyć niedokrwistość. Kiełki warto włączyć do diety przy problemach trawiennych.
Czy warto samemu robić kiełki?
W sklepach mamy duży wybór kiełków z różnych roślin. Jednak zdecydowanie lepiej samemu wyhodować kiełki. Te sklepowe mogą mieć niską wartość odżywczą, bo nie wiadomo jak długo i w jakich warunkach były przechowywane. Ponadto sklepowe kiełki z racji iż są pakowane w plastikowe pojemniczki mogą zawierać szkodliwe dla naszego zdrowia zarodniki pleśni.
Jak samemu wyhodować kiełki?
Po pierwsze bardzo ważny jest wybór odpowiednich nasion. Nie stosuje się nigdy nasion zakupionych w sklepach ogrodniczych dostępnych w torebkach, przeznaczonych do siewu, ponieważ są one przeznaczone tylko do uprawy gruntowej, a przede wszystkim mogą zawierać środki konserwujące, zaprawę czy też szkodliwe chemiczne środki ochrony roślin. Najlepsze do domowej uprawy są czyste, organiczne nasiona z przeznaczeniem na kiełki. Warto przy tym wspomnieć, iż kiełki uprawiane na parapecie – przy pełnym dostępie promieni słonecznych zyskują gorzki smak, dlatego też najodpowiedniejsze miejsce do ich uprawy to mało naświetlone miejsce z umiarkowaną temperaturą (18-21°C). Rarytas będzie gotowy zwykle już po 2-7 dniach, w zależności od typu kiełków (np. 3cm długości – kiełki rzodkiewki, 1cm soi, 3-5cm lucerny). Poza tym, ciekawostką jest fakt, że podczas kiełkowania nasion można w stosunkowo łatwy sposób manipulować zawartością odżywczych substancji obecnych w młodych pędach.
Kiełki rzeżuchy, rzodkiewki, lucerny i lnu nie wymagają wcześniejszego moczenia, więc można nasiona wysypać na talerzyku wyłożonym ligniną i regularnie zraszamy nasiona, aby zbytnio nie wyschły. Pozostałe nasiona płuczemy i moczymy w letniej wodzie od 3 do 12 godzin, po czym odcedzamy i wysypujemy do naczynia lub specjalnego pojemnika do uprawy kiełek. Nasiona zraszamy lub płuczemy 2 razy dziennie zachowując w ten sposób ich odpowiednią wilgotność.
Gotowe młode pędy po osuszeniu można przechowywać w lodówce około 7 dni.
Jakie są najpopularniejsze kiełki?
Na rynku jest bardzo duży dostęp przeróżnych kiełków. Poniżej przedstawiam kilka najpopularniejszych i najciekawszych smakowo kiełków:
- Kiełki brokuła– zawierają sulforafan, który wykazuje właściwości przeciwnowotworowe. Mają pikantny smak więc świetnie sprawdzą się jako dodatek do sałatek.
- Kiełki kapusty– posiadają duże ilości witaminy C, ponadto witaminę A, B kompleks, E, H, K, PP, a także aminokwasy. Osiągają nieco mniejsze rozmiary niż kiełki innych roślin. skiełkowane nasiona kapusty czerwonej będą zawierały więcej selenu i witaminy C, zaś kiełki kapusty białej będą miały więcej beta- karotenu.
- Kiełki rzodkiewki– zawierają siarkę, która nadaje im pikantny smak. Pierwiastek ten zapewni nam piękne włosy, skórę i paznokcie. Ponadto charakteryzują się właściwościami odkażającymi i moczopędnymi. Mogą być pomocne w leczeniu infekcji dróg moczowych.
- Kiełki słonecznika– charakteryzują się orzechowym posmakiem. Są bogate w cynk i żelazo, przez co są szczególnie polecane wegetarianom.
- Kiełki soi– są niezwykle delikatne w smaku, są często serwowane w daniach kuchni chińskiej. Zawierają dużo białka, witamin z grupy B, witaminę C, żelazo, fosfor, miedź, potas, mangan i magnez. Są również bogate w nienasycone kwasy tłuszczowe. Będą lepiej strawne jeżeli poddamy je przed spożyciem lekkiemu duszeniu.
- Kiełki lucerny– zawierają dużo witaminy B12, która rzadko występuje w produktach roślinnych. Ponadto zawiera witaminy A, C, D oraz lecytynę. W Medycynie Chińskiej podaje się je podczas leczenia chorób nerek i układu trawiennego, Wykazują również działanie detoksykujące.
- Kiełki fasoli Mung– powszechnie stosowane w kuchni azjatyckiej. Zawierają dużo białka oraz enzymy ułatwiające trawienie. Kiełku Mung obniżają poziom cholesterolu.
- Kiełki buraka– świetnie odkwaszają organizm. Zawierają dużo witamin A, B1, C oraz minerały: potas, wapń, żelazo, magnez, miedź i mangan. W ich składzie znajdują się również dwa rzadkie pierwiastki: rubid i cez. Ponieważ zawierają dużo kobaltu, który jest niezbędny w procesie tworzenia czerwonych krwinek są pomocne w leczeniu anemii.
- Kiełki pszenicy– są źródłem witamin A, B, C, E, ponadto zawierają dużo wapnia, fosforu, żelaza, niacyny, tiaminy oraz kwasu pantotenowego, Wzmacniają serce oraz odmładzają organizm. Normalizują poziom cholesterolu we krwi i podnoszą wydolność fizyczną. Są szczególnie polecane sportowcom i studentom, ponieważ wpływają na poprawę kondycji zarówno fizycznej jak i psychicznej.
- Kiełki cebuli– działają oczyszczająco, bakteriobójczo, odkwaszająco. Dzięki obecności siarki będą wpływały na dobrą kondycję włosów, skóry i paznokci. Regularne spożywanie kiełków cebuli pomaga obniżyć ciśnienie krwi oraz poziom złego cholesterolu. Zawierają również selen, witaminę C, fluor i mangan.
Michał Stawarczyk; Małe jest…pyszne!; Aptekarz Polski 113 (91e), 01/2016, str. 20-24
Patoka M.; Kiełki- witaminowa bomba z własnej hodowli; Zdrowie bez leków, 4/2018, str.8-9
- Podobne artykuły
