Tematy na blogu

Menu

Witamina B5- kwas pantotenowy

Pod pojęciem witaminy B5 kryją się następujące związki w postaci wolnej i związanej:

  • Kwas D-pantenowy
  • Pantotenol- alkohol o strukturze odpowiadającej kwasu pantetenowego, nie występuje w przyrodzie, ale wykazuje dużą aktywność biologiczną
  • Koenzym A

 

Kwas pantotenowy- budowa

Cząsteczka kwasu pantotenowego zbudowana jest z β-alaniny związanej amidowo z kwasem pantoinowym (kwasem 2,4-dihydroksy-3,3-dimetylomasłowym)

Kwas pantotenowy- historia

Nazwa kwasu pantenowego wskazuje na jego szerokie rozpowszechnienie w świecie roślinnym i zwierzęcym, stąd nazwa: pantotenowy= wszechobecny.

Kwas pantenowy został odkryty w 1931 r. przez R. Williamsa w toku badań dotyczących witamin wzrostowych dla niektórych drożdży.  Później stwierdzono, że bakterie kwasu mlekowego i propionowego wymagają do swojego wzrostu w pożywce obecności tego czynnika. Ustalono, że witamina ta występuje w wątrobie zwierzęcej i otrębach ryżowych.  

Strukturę kwasu pantotenowego ustalono w wyniku stopniowego hydrolitycznego rozpadu tego związku.  W roku 1940 dokonano pełnej syntezy kwasu pantotenowego będącą jednocześnie potwierdzeniem zaproponowanej struktury związku.

 

Kwas pantotenowy- właściwości fizyczne

Wolny kwas pantotenowy jest gęstą, żółtawą, higroskopijną oleistą cieczą. Dobrze rozpuszcza się w wodzie. W roztworach wodnych kwas pantotenowy jest stosunkowo trwały w pH 4-8, natomiast w środowisku silnie alkalicznym lub kwaśnym łatwo ulega hydrolizie, zwłaszcza przy ogrzewaniu [-]. Jest to związek bardzo nietrwały.

Pantotenol jest gęstą cieczą, ale jest też znany w formie krystalicznej. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie i etanolu. W roztworach wodnych wykazuje znacznie większą trwałość niż kwas.

Krystaliczne sole wapnia i sodu oraz pantotenol są odporne na działanie tlenu z powietrza, światła. Są jednak bardzo higroskopijne. 

 

Rola witaminy B5

Aktywną formą kwasu pantotenowego w organizmie jest koenzym A. Koenzym ten przyłączając dwuwęglową resztę kwasu octowego przekształca się w acteylo-konezym A, który jest nazywany aktywnym octanem, ze względu na dużą reaktywność oraz obecność w cząsteczce bogatego w energię wiązanie tioestrowego.

Ponadto kwas pantotenowy:

  • Reguluje funkcjonowanie skóry, błon śluzowych i gruczołów łojowych
  • Przyspiesza gojenie się ran oraz łagodzi stany zapalne skóry
  • Wpływa na zdrowy wygląd skóry, włosów i paznokci
  • Zapobiega siwieniu włosów i przywraca im naturalny kolor
  • Opóźnia proces starzenia się organizmu
  • Aktywnie uczestniczy w wielu procesach metabolicznych
  • Współuczestniczy w reakcjach prowadzących do uzyskania energii z pożywienia
  • Bierze udział w reakcjach przemian aminokwasów, białek, tłuszczy, steroli, trójglicerydów,
  • Jest potrzebny do syntezy hemu, głównie czerwonych krwinek
  • Jest potrzebny do syntezy acetylocholiny, ważnego neuroprzekaźnika
  • Bierze udział w syntezie cholesterolu, hormonów steroidowych, fosfolipidów czy porfiryn i witamin A i D
  • Jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania układu odpornościowego, w tym do wytwarzania przeciwciał
  • Zapobiega alergią,
  • Pobudza reakcje obronne organizmu w sytuacjach stresowych oraz zapobiega zmęczeniu,
  • Jest pomocny w leczeniu wstrząsu pooperacyjnego,
  • przeciwdziała objawom ubocznym wywołanym przez antybiotyki
  • W połączeniu z innymi witaminami z gr. B pomaga na mrowienie w nogach
  • Metabolit kwasu pantotenowego (pantotenina) obniża poziom trójglicerydów we krwi
  • Reguluje procesy chemiczne w wątrobie odpowiedzialne za usuwanie szkodliwych metabolitów

Witamina ta jest wykorzystywana w kosmetyce w preparatach przeznaczonych do pielęgnacji włosów i ciała.

Kwas pantotenowy- metabolizm

Z pożywienia wchłania się około 40-60 % spożytego kwasu pantotenowego. Największe stężenie kwasu pantotenowego jest w wątrobie oraz korze nadnerczy. Wolny kwas pantotenowy oraz pantenol bardzo łatwo ulegają wchłonięciu, podczas, gdy jego formy związane muszą być rozłożone w jelicie. Zwartość kwasu pantotenowego we krwi wynosi 0,2-2 mg/l, a w wątrobie ok. 28 mg, przeważnie w postaci koenzymu A. Cztery godziny po podaniu kwasu pantotenowego jego ilość gwałtownie wzrasta we krwi i płynie rdzeniowym w postaci sprzężonej, a w moczu w postaci wolnej. Kwas ten jest wydalany z moczem, ale może być także wydalany z kałem. Kwas pantotenowy jest syntezowany przez bakterie jelitowe

 

Witamina B5- zapotrzebowanie

Zwiększone zapotrzebowanie na kwas pantotenowy wykazują sportowcy, ludzie ciężko pracujący fizycznie oraz żyjący w ciągłym stresie. Na jej niedobór są także narażone osoby starsze i przepracowane. Zwiększone zapotrzebowanie na witaminę B5 obserwuje się u alkoholików, przy cukrzycy czy zapaleniu jelit (z powodu zmniejszonego wchłaniania). Niedobory kwasu pantotenowego obserwuje się także u chorych na gruźlicę. Niską zawartość kwasu pantotenowego stwierdza się u osób w podeszłym wieku, kobiet stosujących środki antykoncepcyjne, osób z zaburzeniami przewodu pokarmowego.

 

Kwas pantotenowy- toksyczność

W przypadku przyjmowania syntetycznej witaminy B5, w większych dawkach (powyżej 10-20 mg/ dobę) może nastąpić rozstrój układu pokarmowego i biegunka. Jednak dawki te nie zagrażają życiu.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura

  1. Biernat J.; Żywienie a uroda; Wydawnictwo Astrum, Wrocław 2006, str. 111
  2. Bojanowska M., Budziak I., Ciołek A., Czeczko E., Jackowska I., Jankowska M., Kostecka M., Materska M., Skrzypek A.; Związki bioaktywne w roślinach zielarskich; Towarzystwo Wydawnictw Naukowych Libropolis, Lublin 2017, str. 25
  3. Braun L., Cohen M.; Herbal & Natural supplements an evidence- base guide 3th edition, Elsevier 2010, str.946-949
  4. Gertig H., J. Przysławski; Bromatologia zarys nauki o żywieniu i żywności; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2006, str. 158-161
  5. Jarosz T.; Normy żywienia dla populacji Polski; IŻŻ, Warszawa 2017, str. 178-180
  6. Kaczmarczyk P.; Mikroelementy; Wydawnictwo Kolpap, Kielce, str. 11-12
  7. Longe J. L.; The Gale encyclopedia of diets, a guide to health and nutrition, 1-th edition; Thomson Gale 2018, str. 785-787
  8. Mindell E.; Biblia witamin; Wiedza i Życie, Warszawa 1993, str. 61-62, 177,
  9. Moszczyński P., Pyć R.; Biochemia witamin część I witaminy grupy B i koenzymy; Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1998 r., str. 124- 145
  10. Pałasz M, Petzke E.; Atlas witamin naturalne źródło zdrowia; Wydawnictwo SBM, Warszawa 2018, str. 98- 103
  11. Wawer I.; Suplementy diety dla Ciebie czyli jak nie stać się pacjentem; Wydawnictwo WEKTOR, Warszawa, str. 46, 72- 73

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook

Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca