Popularne na blogu

Witamina B3- Niacyna

Witamina B3 to wspólna nazwa dla kwasu nikotynowego i jego amidu, często nazywana również niacyną. Oba te związki są równoważne pod względem aktywności biologicznej.

Inne nazwy witaminy B3: Kwas 3-pirydylokarboksylowy (dawniej kwas pirydyno- β-karboksylowy) lub jego amid, czynnik przeciwpelagryczny, witamina PP.

 

Witamina B5- kwas pantotenowy

Facebook-f Instagram Youtube Envelope Tematy na blogu Witamina B5- kwas pantotenowy Pod pojęciem witaminy B5 kryją się następujące związki w postaci wolnej i związanej: Kwas
Czytaj więcej»

Witamina B2- Ryboflawina

Facebook-f Instagram Youtube Envelope Tematy na blogu Witamina B2- Ryboflawina Nazwa Witamina B2 występuje pod nazwami: ryboflawina, ryboflavin, laktoflawina, witamina G, ovoflavina.   Budowa ryboflawiny
Czytaj więcej»

Witamina B1- Tiamia

Facebook-f Instagram Youtube Envelope Tematy na blogu Witamina B1- Tiamina Witaminy ZdrowieNatura324 Kwi 06, 2020 0 Nazwa Pełna nazwa witaminy B1 to chlorek 3-[(4-amino-2-metylo-5-pirymidylnylo) -metylo]
Czytaj więcej»

Właściwości Fizyczne

Kwas nikotynowy jest substancją krystaliczną, ma kwaśny smak i słaby zapach. Trudno rozpuszcza się w zimnej wodzie, nieco lepiej w gorącej. Stosunkowo dobrym rozpuszczalnikiem dla kwasu nikotynowego jest metanol.

Amid kwasu nikotynowego jest bezbarwną, drobnokrystaliczną substancją o gorzkim smaku. Bardzo dobrze rozpuszcza się w wodzie. Wodne roztwory amidu są obojętne, a w środowisku lekko kwaśnym wykazują żółtą fluorescencję, wzbudzoną promieniami UV.

 

Historia

Kwas nikotynowy został otrzymany po raz przez C. Huberta w roku 1867, w wyniku reakcji utlenienia nikotyny. Jednak dopiero 70 lat później ustalono jego funkcje biologiczne jako witaminy.  W roku 1935 R. Kuhn wyizolował amid kwasu nikotynowego z mięśnia sercowego. Rok później dwóch innych naukowców odkryło, że amid ten jest częścią składową enzymów katalizujących proces przenoszenia atomów wodoru ze zredukowanego substratu na odpowiedniego biorcę elektronów i protonów. W roku 1937 C. A. Elvehjem z zespołem wyodrębnili amid kwasu nikotynowego z wątroby. Badacze Ci ustalili także, że amid kwasu nikotynowego skutecznie leczy pelagrę u ludzi oraz tzw. chorobę czarnego języka u psów. Kwas nikotynowy był pierwszym lekiem, który zaczęto stosować przy hipercholesterolemii, jednak później okazało się, że duże dawki witaminy mogą powodować wzrost stężenia glukozy we krwi.

 

Metody otrzymywania niacyny

Zarówno kwas nikotynowy jak i jego amid w przemyśle są otrzymywane wyłącznie metodami chemicznymi. Najszersze zastosowanie znalazły metody oparte na utlenianiu 3- podstawionych pochodnych pirydyny.

 

Niacyna- rola w organizmie

  • Amid kwasu nikotynowego wchodzi w skład NAD i NADP
  • Wpływa na prawidłowy przebieg procesów utleniania i redukcji w komórkach
  • Wspomaga działanie DNA i chroni geny przed uszkodzeniami
  • Bierze udział w produkcji erytrocytów
  • Poprawia profil cholesterolu i kwasów tłuszczowych, hamuje narastanie tkanki miażdżycowej
  • Jest niezbędna do prawidłowego funkcjonowania układu nerwowego, wpływa na prawidłowe funkcjonowanie mózgu i obwodowego układu nerwowego
  • Jest składnikiem koenzymów odpowiedzialnych za utlenianie węglowodanów, aminokwasów, tłuszczów
  • Bierze udział w syntezie związków wysokoenergetycznych
  • Bierze udział w odtruwaniu organizmu-hamuje szkodliwe działanie leków i związków chemicznych
  • Wpływa na prawidłowe funkcjonowanie skóry i błon śluzowych, wpływa na kondycję włosów
  • Wpływa na przemianę wodną w skórze, jest niezbędna w procesie rogowacenia naskórka
  • Razem z witaminą C i metioniną przyspiesza regenerację rodopsyny
  • Wspomaga system odpornościowy
  • Uczestniczy w syntezie hormonów płciowych (estrogenu, progesteronu, testosteronu), tyrozyny, insuliny i kortyzolu
  • Ma działanie światłochronne

 

Metabolizm

Po podaniu doustnym 60-80% niacyna wchłania się w górnym odcinku jelita cienkiego. Następnie witamina ta jest transportowana do wątroby i innych tkanek, gdzie uczestniczy jako NAD i NADP w reakcjach biochemicznych.  Niacyna jest wydalana z moczem w postaci różnych metabolitów. Jednym z metabolitów amidu kwasu nikotynowego wydalanych z moczem jest chlorek N-metylo-3-karboksamidopirydyniowy.

Maksymalne stężenie niacyny pojawia się we krwi po 45 minutach, a jej uwalnianie trwa 4-5 godzin.

Zapotrzebowanie

Zapotrzebowanie na witaminę B3 szacuje się na 15 mg/dobę. Jest ono zróżnicowane i zależy od wieku, płci i stanu fizjologicznego. Niedobory żelaza, witaminy B2 i B6 zaburzają przekształcanie tryptofanu do nikotynamidu, a więc też mogą przyczynić się do niedoborów niacyny. Niedobór niacyny jest spowodowany zbyt niską zawartością kwasu nikotynowego i tryptofanu w żywności, zbyt małej ilości spożywanego białka, a także obecnością nieprzyswajalnej formy tej witaminy w produktach zbożowych. Na większe zużytkowanie niacyny wpływają choroby przewodu pokarmowego- biegunki, infekcje, zatrucia. Zapotrzebowanie na tą witaminę wzrasta przy stresie psychicznym oraz podczas stosowania niektórych leków- w tym antybiotyków.

Zwiększone zapotrzebowanie występuje przy chorobach nowotworowych oraz przy nadczynności tarczycy.  Zapotrzebowanie na niacynę wzrasta u alkoholików, ponieważ alkohol zaburza wchłanianie witamin z grupy B. Większe zużycie niacyny spotyka się u dzieci z wadami metabolizmu, u palaczy i narkomanów.

Niedobór niacyny może być spowodowany marskością wątroby, biegunką, zespołem złego wchłaniania, długotrwałym odżywianiem pozajelitowym, długotrwałe leczeniem izoniazydem, chorobą Crohna, zespołem Hartnupa. Wówczas warto kontrolować poziom niacyny w organizmie i pod kontrolą lekarza przyjmować odpowiednie suplementy.

Niacyna była dawniej stosowano przy przewlekłych zatruciach pokarmowych, skurczach naczyń, astmie oskrzelowej, stwardnieniu tętnic.

 

Toksyczność

Toksyczność amidu kwasu nikotynowego jest około trzykrotnie wyższa niż kwasu nikotynowego.

Ok 20 minut po podaniu kwasu nikotynowego na skórze mogą pojawić się zaczerwienienia i pieczenie skóry.Duże dawki mogą powodować nasilenie objawów astmy, zaburzenia rytmu serca oraz objawy grypopodobne.

 Dawki rzędu 100 mg kwasu nikotynowego podane doustnie niekiedy mogą powodować rozszerzenie naczyń krwionośnych, swędzenie skóry, bóle głowy. Duże dawki niacyny mogą wywołać pełen obraz kliniczny cukrzycy u osób zagrożonych tą chorobą oraz ostre napady dny moczanowej i bólów gośćcowych u osób ze skłonnością do dużej ilości kwasu moczowego we krwi.

Większe dawki, rzędu 750 mg, mogą wywoływać żółtaczkę, często również nieodwracalne uszkodzenia wątroby, niekiedy utratę łaknienia, arytmię serca czy psychozy. Po kilku letnim stosowaniu dużych dawek kwasu nikotynowego obserwowano martwicę wątroby, arytmię serca, zaburzenia skórne i zwiększenie zawartości glukozy w osoczu.

Podczas suplementacji wysokich dawek nikotynamidu zaleca się monitorowanie aktywności ALT- enzymu, którego stężenie wzrasta w przypadku uszkodzenia wątroby. U osób z dną moczanową powinno się kontrolować stężenie kwasu moczowego, a u cukrzyków należy sprawdzać poziom glukozy. Podawanie witaminy B3 może powodować nasilanie się objawów choroby Parkinsona. Nikotynamid przenika do mleka matki, dlatego należy go ostrożnie przyjmować w czasie karmienia piersią.

Niacyna nie powinna być podawać zwierzętom, szczególnie psom.

Literatura

  1. Moszczyński, R. Pyć; Biochemia witamin część I witaminy grupy B i koenzymy; Wydawnictwo naukowe PWN, Warszawa 1998 r., str.53- 76
  2. Mindell; Biblia witamin; Wiedza i życie, Warszawa 1993, str. 75-77, 173
  3. Kaczmarczyk P.; Mikroelementy; Kolpap, Kielce, str. 10- 11
  4. Jarosz M., Dzieniszewski J.; Uważaj co jesz, gdy zażywasz leki, interakcje między żywnością, suplementami diety a lekami; Wydawnictwo Lekarskie PZWL, Warszawa 2007, str. 104, 113,
  5. Pałasz M., Petzke E.; Atlas witamin naturalne źródło zdrowia; SBM, Warszawa 2018, str.90-97
  6. Czikow P., Łaptiew J.; Rośliny lecznicze bogate w witamin; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1987r., str. 24-25
  7. Braun L.; Cohen M.; Herbal & Natural Suplements an evidence- base guide 3th edition; Elsevier 2010, str. 936- 945
  8. Jarosz M.; Normy żywienia dla populacji Polski, IŻŻ 2016r., str. 158- 160
  9. Biernat J.; Żywienie a uroda; Wydawnictwo Astrum, Wrocław 2006, str. 28, 107-108

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook

Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca