Popularne na blogu

Menu




Koper włoski-Foeniculum vulgare

Systematyka

Rząd: Selerowce
Rodzina: Baldaszkowate, seleretowate
Rodzaj: Fenkuł
Gatunek: Fenkuł włoski

 

Nazwy

Łacińska: Foeniculum capillaceum, Foeniculum vulgare, Foeniculum officinale
Angielska: Fennel
Niemiecka: Gemeiner
Polskie nazwy: fenkuł, fenkuł wołoski, fenkuł pospolity, fenkuł lekarski, koper, koperek, kopr, kopr włoski, anyż, anyżek, anyżek włoski, świniak, osłodziec, koper lekarski, fenkel

Nazwa łacińska pochodzi od włoskiego słowa Foeniculum, co można przetłumaczyć jako drobne siano, co zapewne nawiązywało do drobnych listków kopru.

Nazwa polska koper pochodzi od słowiańskiego słowa „kopeć” oznaczającego zapach.

Występowanie

Koper włoski wywodzi się z rejonu Morza Śródziemnego oraz Azji Mniejszej. Obecnie jest uprawiany w całej Europie, Argentynie, Azji, Nowej Zelandii, Południowej Afryce.

Odmiany

Wyróżnia się dwa podstawowe podgatunki kopru:

  1. Foeniculum vulgare spp. Piperitum (pieprzowy)- uprawiany jako warzywo
  2. Foeniculum vulgare spp. Azoricum (zwyczajny)- uprawiany na owoce, odmiana słodka tego warzywa jest stosowana jako przyprawa, z kolei liście spożywa się jako warzywo (tzw. fenkuł florencki).

 

Surowiec

Surowcem leczniczym są owoce, często mylnie nazywane nasionami, zawierające olejek koprowy.

Historia

Koper należy niewątpliwie do najstarszych roślin leczniczych i przyprawowych. Jest opisany w papirusie Ebersa. Wzmianki o nim znajdują się w Nowym Testamencie oraz w piśmiennictwie greckim i rzymskim. Znany też był w medycynie chińskiej i arabskiej. Jest to roślina zaliczana przez starożytnych do siedmiu roślin świętych.

Grecy wierzyli, że Prometeusz przyniósł ogień z Olimpu na Ziemię w wielkiej łodydze kopru włoskiego. Dlatego też dla Greków koper był symbolem sukcesu. Hipokrates zaliczył koper włoski do ziół o działaniu diuretycznym i wiatropędnym. O roślinie wspomina także Dioskurides.

W starożytnej Grecji i Rzymie stosowano go przeciwko kolkom i chorobom przewodu pokarmowego, a także na bóle głowy i choroby skóry. Rzymianie wykorzystywali koper jako środek rozweselający i wywołujący prorocze wizje.Gladiatorzy tak wierzyli we wzmacniające właściwości kopru, że kilka dni przed walką wcierali wyciąg z owoców kopru w mięśnie.

Ze starożytnego Rzymu koper dotarł do Europy, gdzie w średniowieczu często uprawiano go w przyklasztornych ogródkachmiędzy innymi na terenie Niemiec, a także na dworze Karola Wielkiego.  W średniowieczu żuto nasiona kopru w czasie długich, nudnych kazań, żeby powstrzymać burczenie w brzuchu.

O zielu pisali: święta Hildegarda, Paracelsus, Matthiolus. Szymon z Łowicza podaje, że nasiona kopru spożywane z cząbrem poprawiają słaby wzrok.

 

Święta Hildegarda

Według świętej Hildegardy „koper włoski nie szkodzi żadnemu człowiekowi jedzony na surowo, w każdej postaci spożyty uszczęśliwi człowieka, nada on skórze ładnego koloru i przyjemnego zapachu, wspomaga też trawienie”.Dalej święta podaje: „Kto spożywa koper włoski lub jego owoc codzienne na czczo, on zmniejszy {zły śluz} oraz zgniliznę, w oddechu zniszczy zły zapach, a i oczy błyszczały się będą, ma on bowiem w sobie dobre ciepło i szlachetne siły”.

 

Składniki mineralne

Owoce kopru włoskiego zawierają:

  • Olejk eteryczny 2-6%: anetol, pinen, fenchon, limonen.
  • Flawonoidy:pochodne kwerecytyny, kemferolu,rutyny, umbeliferon,
  • Kwas hydroskycynamonowy
  • Błonnik pokarmowy
  • Kumaryny
  • Flawonoidy: pochodne kwerecytyny i kemferolu
  • Glikozydy fenolowe
  • Prowitamina A, witamina C, B, foliany, niacyna, tiamina, ryboflawina, Wit. E
  • Cukry: fruktoza, glukoza, ramnoza, galaktoza, arabinoza
  • Kwasy tłuszczowe: linolenowy,
  • Amiokwasy
  • Olej tłusty: kwasy: petroselnowy, oleinowy, linolowy
  • Fitosterole: stigmasterol
  • Białka
  • Wosk
  • Sole: potas, wapń, magnez, fosfor, mangan, żelazo, miedź
Wartość odżywczag/ 100g
Kalorie345 kcal
Woda8,81
Białko15,8
Tłuszcze14,87
Węglowodany52,92
Błonnik39,8

DZIAŁANIE LECZNICZE

Obecnie herbatka koprowa jest podstawowym lekiem stosowanym u niemowląt

  • Koper stosowany jest jako środek przywracający naturalne czynności trawienne oraz przeciw kolkom zwłaszcza u małych dzieci i osób starszych
  • Koper ułatwia trawienie
  • W medycynie ludowej stosowany w chorobach nerek i pęcherza moczowego
  • Koper ma działanie wykrztuśne, pobudza wydzielanie śluzu w górnych drogach oddechowych
  • Żucie owoców kopru zalecane jest w stanach zapalnych jamy ustnej i przy aftach
  • Napar z owoców kopru działa uspokajająco, odprężająco i rozluźniająco
  • W medycynie ludowej koper stosuje się jako środek mlekopędny u matek karmiących
  • Koper pomaga przy bólach menstruacyjnych i nieregularnym miesiączkowaniu
  • W medycynie ludowej koper wykorzystuje się do nacierania skóry głowy, aby wspomóc porost włosów

 

Działanie niepożądane

  • Przedawkowanie kopru może powodować halucynacje, zaburzenia zmysłów i nadmiernie pobudzić macicę
  • Większe dawki doustne olejku z kopru włoskiego powodują odurzenie, drgawki, podrażnienie błon śluzowych żołądka i jelit, przekrwienie mózgu i płuc.
  • Zbyt częste podawanie herbatek koprowych dzieciom może powodować przedwczesne powstawanie złogów w jelitach
  • Koper może wywołać reakcję alergiczną, zwłaszcza u osób uczulonych na rośliny z rodziny Apiace

 

PREPARATY LECZNICZE

Według zaleceń monografii WHO dzienna dawka suszonych owoców kopru włoskiego powinna wynosić 5-7 g w formie naparu. Przyjmowanie wyższych dawek nie jest zalecane przez okres dłuższy niż kilka tygodni.
Zalecana dawka dla syropu koprowy lub miodu koprowego to 10-20g, dla nalewki z kopru 5-7,5 ml. Nalewkę przyjmuje się 2-3 razy dziennie po 30 kropli. Olejek koperkowy 3 razy dziennie po 2-3 krople.

 

Napar z owoców kopru

  • 1 łyżka zmielonych owoców kopru
  • 1,5 szklanki wody

Owoce kopru zalać szklanką wrzącej wody i pozostawić na 15-20 minut pod przykryciem. Po przecedzeniu pić 2-3 razy dziennie po pół szklanki naparu po posiłkach przy różnego rodzaju zaburzeniach trawiennych,przy braku apetytu oraz w schorzeniach górnych dróg oddechowych.Dla dzieci po 1 łyżce lub łyżeczce naparu w zależności od wieku co 3 godziny przy bólach brzucha i zaparciach, oraz jako środek wykrztuśny. Dla matek zaleca się picie ¼ szklanki naparu.

Napar dla niemowląt: 1 łyżeczka zmielonych nasion w szklance gorącej wody, osłodzić 2 łyżeczkami cukru, zaparzyć w termosie przez 30 minut. Podawać kilka razy dziennie po 1 łyżeczce (w mleku).

 

NATURALNE KOSMETYKI

Olejek koprowy może być stosowany do aromatyzowania past do zębów i mydeł, kremów, liotonów. Olejek koprowy jest wykorzystywany także w przemyśle perfumeryjnym.Wywar z owoców kopru stosuje się do wcierań w skórę głowy na porost włosów oraz do włosów przetłuszczających się. Naparem można także przecierać twarz przy cerze tłustej, choć czasami koper może uczulać. Koper bywa często stosowany jako domowy kosmetyk z połączeniu z maślanką lub miodem jako balsam oczyszczający i odświeżający do skóry.

 

Kompres na zmarszczki

  • 1 torebka herbatki koprowej
  • 1 filiżanka gotującej się wody
  • 1 łyżka miodu

Zaparzyć herbatkę z kopru. Po naciągnięciu dodać łyżkę miodu. Czystą gazę zamoczyć w herbatce i przyłożyć na twarz. Po 15 minutach zdjąć kompres.

Kompres ten działa wygładzająco, szczególnie na zmarszczki.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura

  1. Tyszyńska- Kownacka, T. Starek; Zioła w polskim domu; Wydawnictwo Watra, Warszawa 1988r., str. 111-113
  2. Olechnowicz- Stępień, E. Lamer-Zarawska; Rośliny lecznicze stosowane u dzieci; PZWL, Warszawa 1992, str. 25-28
  3. Skarżyński; Zioła czynią cuda; Agencja wydawnicza Comes, Warszawa 1994, str. 108-110
  4. Penelope Ody; Zioła w domu; Świat książki 1996r., str. 37
  5. J. Pajor; Mała encyklopedia przypraw, smaków i ziołolecznictwa; Wyd. Tempus Plus s. c., Kraków 1998, 115-117
  6. Ł. Łuczaj; Dzikie rośliny jadalne przewodnik survivalowy; Chemigrafia, Krosno 2004, str.66-67
  7. WHO monography vol.3, 2007r., str. 144- 149
  8. K. Lim; Edible medicinal and non-medicinal plants; Vol. 5, Fruit, Springer 2013, str. 36-56
  9. Denys J. Charles; Antioxidant properties of spices, herbs and other source; Springer Science 2013, str. 287- 293
  10. E. Senderski; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str. 350-353

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook




Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca