Tematy na blogu




Właściwości i zastosowanie jabłek

„Jest zupa jabłkowa i knedle z jabłkami, duszone są jabłka, pieczone są jabłka i z jabłek szarlotka, i kompot i babka!” J. Brzechwa

 

Systematyka

Rząd: Różowce
Rodzina: Różowate
Rodzaj: Jabłoń

 

Nazwy

Łacińska: Malus domestica, Pyrus malus
Angielska: Apple
Niemiecka: Apfle
Polska: Jabłoń

 

Występowanie

Jabłonie pochodzą z terenów środkowej Azji. Obecnie drzewo rośnie na wszystkich kontynentach w strefie klimatu umiarkowanego.

 

Jabłka odmiany

Istnieje ok. 7 500 odmian jabłek różniących się smakiem i aromatem. W Polsce można spotkać około 30 odmian. Powszechnie uważa się, że jabłoń domowa powstała w starożytności jako krzyżówka kilku gatunków m. in. Malus domesticus i Malus pumila.

 

Wśród najważniejszych odmian jabłek można wymienić:

  • Antonówka– wywodzi się z Rosji, jej owoce posiadają kwaśny smak i twardy miąższ, są idealne na przetwory
  • Delikates– odmiana jesienna o słodkich, soczystych owocach
  • Gala– pochodzi z Nowej Zelandii, jej owoce mają drobnoziarnisty soczysty miąższ
  • Golden delicious– pochodzi z USA, owoce mają winno- słodki smak,  są kruche i soczyste
  • Mclnotsh– pochodzi z Kanady, jej owoce są chrupkie i aromatyczne
  • Ligol– owoce są słodkie, soczyste i aromatyczne, nie nadają się na przetwory
  • Lobo– odmiana jesienna o twardej skórce, ceniona za kruchy miąższ, owoc ma kwaskowaty smak
  • Papierówka– pierwsze jabłka pojawiają się w lipcu, mają kruchy i kwaskowaty miąższ, świetnie nadaje się na kompoty
  • Reneta– posiada grubą skórkę i winny, kwaskowaty smak
  • Rubin– odmiana pochodząca z Czech, owoce o kremowym i kwaskowatym miąższu
  • Szampion– jabłka posiadają chropowatą skórkę, są nierównomiernie wybarwione, aromatyczne, soczyste, słodko- kwaśne
  • Cortland – owoce kruche, aromatyczne, soczyste
  • Malinówka– stara odmiana jabłoni, owoce duże o nieregularnych kształtach, skórka intensywnie wybarwiona, barwa często przechodzi na miąższ, jabłka kruche, soczyste, o posmaku malinowym, bardzo aromatyczne

Historia

Jabłka towarzyszą ludzkości od zarania dziejów, były uprawiane w okresie neolitu. W Biblijnej Księdze Rodzaju Ewa skusiła Adama do skosztowania owocu drzewa poznania Dobra i Zła jakim było właśnie jabłko. W symbolice chrześcijańskiej jabłko oznacza Chrystusa, zwycięstwo nad grzechem, wieczność oraz zaślubiny. Jednak jabłko w pysku węża to już symbol grzechu i śmierci.

W różnych mitologiach jabłko związane jest z ideą życia. W mitologii skandynawskiej jabłko gwarantowało bogom wieczną młodość. W mitologii celtyckiej jabłoń miała dawać schronienie duszom zmarłych, stąd w zaświatach miała rosnąć jabłoń posiadająca jednocześnie kwiaty i owoce. Zjedzenie owoców tego drzewa miało dawać wieczną młodość i nieśmiertelność. W mitologii greckiej w sadzie nimf Hesperyd rosły jabłonie rodzące złote jabłka, dające nieśmiertelność. Homer również wspomina o jabłku bogini Eris. Grecy uważali jabłko za owoc szczęścia i miłości. Z kolei dla Indian jabłoń to symbol honoru, szanują jabłoń, bo jest ona karmicielką i lekarzem ciała i duszy.

Jabłka były uprawiane w starożytnym Egipcie, Mezopotamii, Palestynie, Asyrii, Babilonii, Grecji oraz Rzymie. Łacińscy autorzy znają 32 odmiany jabłek o różnej wielkości, kolorze, smaku i zapachu owoców. Jabłka wykorzystywano w kuchni głównie jako desery, chociaż Apicjusz dodawał je do pieczonych wieprzowych pulpecików. Kolumela podkreślał, że suszone jabłka były ważnym składnikiem diety mieszkańców wsi. Dioskurides twierdził, że jabłka letnie podsycają flegmę i rozniecają żar żółci, powodują wzdęcia i nie są korzystne dla mięśni. Galen uważał, że jabłka trzeba umiejętnie stosować, bo mogą mieć one różne właściwości zależne od smaku. Za bezwartościowe jabłka uważał tylko te o wodnistym, cierpkim smaku. 

W Turcji w trakcie wykopalisk archeologicznych odkryto skamieniałe dzikie jabłka, których wiek datuje się na 6500 lat.  Również na ziemiach polskich na wykopaliskach w Biskupinie znaleziono ślady jabłoni, pochodzące z czasów kultury łużyckiej.

Święta Hildegarda zaleca jabłka w leczeniu śledziony i żołądka. Zalecała jabłka surowe dla zdrowych, chorym zać owoce pieczone i gotowane.

Jak podaje Jan Długosz, w XV w. Polsce jabłonie były uprawiane wcześniej niż w innych krajach Europy Środkowej. W Europie uprawa drzew jabłoni rozpowszechniła się dopiero w XIX wieku.

 

Wietrzenia ludowe

Jabłoń ma przyciągać miłość i pogłębiać duchowość. To drzewo, które uczy o magii Ziemi. Uważa się ze jabłka mają magiczną moc, ponieważ przecięty na pół owoc ukazuje pentagram, który jest symbolem starożytnej magii. Jabłka od dawna symbolizują nieśmiertelność. Bukiet z kwiatów jabłoni ma przynieść do domu miłość lub wzmocnić związek. Spożywanie jabłek przed medytacją ma zwiększyć zdolność dostępu do starożytnej mądrości.

Wracający z Ziemi Świętej pątnicy przywozili ze sobą święte jabłka z jabłoni, pod którą rzekomo pracował sam Józef.  Zobaczenie we śnie pięknego jabłka oznacza spełnienie pragnień.

Dawniej w Polsce w dniu św. Błażeja (03.02), świecono jabłka w kościołach, aby podać je później ludziom i zwierzętom przeciw wszystkim choroby.

 

Jabłka- składniki minerale

Jabłka w 80% składają się z wody, ponad to dostarczają dużo błonnika w postaci pektyn. Owoce są źródłem fosforanu żelaza, witaminy C, B2, fosforan potasu, fosforan magnezu oraz soli miedzi, cynku, niklu, molibdenu, manganu, kobaltu, wapnia, sodu, krzemu. Za wybarwienie skórki odpowiadają barwniki roślinne, głównie antocyjany oraz karotenoidy. Jabłka zawierają związki polifenolowe, kwasy organiczne, trochę garbników. Jak większość owoców jabłka dostarczają również spore ilości cukrów prostych.

                       JABŁKA – DZIAŁANIE LECZNICZE 

  • Pektyny zawarte w jabłkach pomagają w trawieniu oraz neutralizują substancje toksyczne wspomagając pracę wątroby
  • Wykazują działanie przeczyszczające
  • Regulują florę bakteryjną w jelicie grubym oraz pobudzają perystaltykę jelit
  • Gotowane tarte jabłka leczą biegunkę u dzieci
  • U dorosłych jabłka pomagają przy niestrawności oraz chorobach wrzodowych
  • Jabłka zmniejszają apetyt oraz stabilizują poziom cukru we krwi
  • Nierozpuszczalne frakcje błonnika po spożyciu wiążą wodę w przewodzie pokarmowym, pęczniejąc, dzięki czemu zmniejszając uczucie głodu
  • Pektyny zawarte w jabłkach zmniejszają ilość wchłanianego cholesterolu przez co chronią organizm przed zawałem, udarem tętniczym i miażdżycom
  • Wzmacniają serce oraz obniżają ciśnienie tętnicze krwi
  • Witamina C oraz P uszczelniają naczynia włosowate zapobiegając powstawaniu wysięków podskórnych oraz pajęczaków.
  • Jabłka są polecane przy anemii, ze względu na sporą zawartość kwasu foliowego i żelaza.
  • Herbatka ze skórek jabłka jest doskonała do płukania jamy ustnej, gdyż ma działanie dezynfekujące oraz zapobiega stanom zapalnym
  • Owoce jabłoni wspomagają i wzmacniają mięśnie oraz pomagają przy zmniejszeniu obrzęków nóg, są zalecane przy bólach stawów
  • Jabłka wykazują korzystny wpływ przy chronicznym gościu stawów oraz działają przeciwreumatyczne
  • Wspomagają układ nerwowy i pomagają zmniejszyć napięcie psychiczne
  • Wykazują działanie moczopędne oraz zapobiegają tworzeniu się kamieni
  • Witamina C obecna w jabłkach usuwa wolne rodniki oraz bierze udział w tworzeniu kolagenu, tym samym zapobiega wiotczeniu skóry
  • Polifenole zawarte w jabłkach wykazują silne działanie antyoksydacyjne

 

Zastosowanie jabłek w pediatrii

Jabłka stosuje się w biegunkach i nieżytach przewodu pokarmowego, zatruciach pokarmowych i niestrawności u dzieci. Podanie owocu w nocy ułatwia zasypianie, z kolei pieczone jabłko podaje się dzieciom przy anginie i otyłości.

 

Działanie niepożądane

  • Cukier zawarty w jabłkach sprzyja próchnicy zębów. Kwas jabłkowy również niekorzystnie wpływa na zęby, dlatego najkorzystniej jest jeść jabłka w trakcie posiłków
  • Sok jabłkowy może powodować u dzieci biegunkę
  • Nasiona jabłek zawierają toksyczny cyjanek, dlatego należy się wystrzegać spożywania pestek jabłka w większych ilościach
  • U osób szczególnie wrażliwych jabłka, a dokładniej zawarte na skórce związki mogą powodować alergię
  1. Poprzęcki W.; Ziołolecznictwo; Wydawnictwo Spar, 1989r., str. 105
  2. Olechnowicz- Stępień W., Lamer- Zarawska E.; Rośliny lecznicze stosowane u dzieci, PZWL, Warszawa 1992, str. 125-126
  3. Górnicka J.; Apteka natury leksykon zdrowia; Wyd. Martel, Łódź 2005, str. 155-157
  4. Karabela M.; Rajski owoc; Panacea nr 4 (17) 2006 r, str. 26-27
  5. Lim T. K.; Edible medicinal and nonmedicinal plants; Vol. 4, Fruits, Springer 2012, str. 413-436
  6. Gregg S.; The complete illustrated encyclopedia of magical plants; Fair Winds Press 2014, str. 356
  7. Zdrojewicz Z., Cabała K., Pypno D., Bugaj B.; Jedz jabłka – będziesz zdrowszy; Medycyna Rodzinna 3 (18) /2015, str. 131-136
  8. Hirscher P.; Leczymy się i gotujemy ze św. Hildegardą; Instytut Wydawniczy PAX, 2006, str. 9, 45

  9. http://www.poradnikzdrowie.pl/zywienie/co-jesz/Jablka-chronia-przed-zawalem-i-zaparciami-wzmacniaja-zeby-ulatwiaja-odchudzanie_35460.html (przed 15.02.2014)

 

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook




Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca