Tematy na blogu

Menu

Czarna rzodkiew- Raphanus sativus

Systematyka

Rodzina: Kapustowate
Rodzaj: Rzodkiew
Gatunek: Rzodkiew zwyczajna

Nazwy

Łacińska: Raphanus sativus var. niger, Rapvanus niger
Angielska: Spanish radish
Niemiecka: Schwarzer Rattich
Polskie nazwy: czarna rzepa

 

Występowanie

Czarna rzodkiew bywa czasem spotykana w stanie dzikim rejonie Morza Śródziemnego. Uprawiana na całej półkuli północnej. Rzodkiew jest szczególnie popularna w Chinach, Korei, Japonii oraz w Uzbekistanie.

 

Odmiany

Można wyróżnić odmiany rzodkwi, które różnią się długością okresu wegetacji, kształtem, grubością i kolorem skórki korzenia. Najczęściej wyróżnia się odmiany o jasnej i ciemnej skórce. Jedną z odmian rzodkwi jest znana wszystkim rzodkiewka.

 

 

Rośliny z rodziny kapustowatych

Surowiec

Surowcem jest korzeń rzodkwi czarnej, z którego przygotowuje się sok.

 

Historia

Trudno jest ustalić pochodzenie rzepy, ponieważ jest to roślina znana w uprawie od tysięcy lat. Przypuszcza się, że roślina może pochodzić z wschodnich rejonów Morza Śródziemnego lub terenów Azji, gdzie była znana jeszcze przed czasami rzymskimi. Wiadomo, że rzodkiew znana była w Egipcie Faraonów, Starożytnym Rzymie i Jerozolimie. W starożytnych Chinach i Japonii rzodkiew była uprawiana już w XI w p.n.e.  

Rzodkiew była uprawiana w starożytnym Egipcie już 5 tys. lat temu. Wg podań Herodota roślina była pokarmem dla robotników, którzy budowali piramidy 3000 lat p.n.e. Egipcjanie oraz Chińczycy z nasion rzepy otrzymywali olej.

O rzodkwi pisali Dioskurides, Pliniusz, Teofrwast i Galen. Wymienieni medycy zaliczali rzodkiew jako środek rozgrzewający i zalecali ją stosować jako środek sprzyjający trawieniu i poprawiający apetyt. Pliniusz podaje, że rzodkiew stosowano w leczeniu ukąszeń węży i skorpionów oraz przy zatruciach grzybami. Warzywo stosowano także jako środek na wszawicę. Starożytni stosowali utarte nasiona rzodkwi z miodem jako środek łagodzący zadyszkę i hamujący kasze.

O właściwościach tego warzywa pisał Karol Wielki w swoim Kapitularzu, gdzie nakazywał uprawiać czarną rzodkiew. W późniejszych czasach warzywo pojawia się także w dziełach św. Hildegardy Albertus Magnusa, Hieronymusa Bocka.

 

Medycyna ludowa

W starożytności oraz w średniowieczu rzodkiew stosowano na choroby żołądka, wątroby, nerek, jelit. Roślinę podawano na poprawę apetytu oraz dla wzmocnienia włosów. Avicenna zalecał rzepę wymieszaną z mąką na wzrost włosów przy łysieniu oraz pryszcze. Sok z rzodkwi wkropiony do uszu zalecał dla poprawy słuchu.  Przestrzegał jednak przed szkodliwym działaniem rzodkwi na głowy i zębów.

 W medycynie ludowej często przyjmuje się sok z korzenia rzodkwi wymieszany z cukrem lub miodem przy nieżytach górnych dróg oddechowych. Na grypę zalecane są okłady całego ciała z tartej rzepy przed snem, a dodatkowo picie szklanki soku z rzodkwi wymieszanego z wodą (1:1) z dodatkiem łyżki miodu. Taki preparat stosuje się również przy kokluszu, zapaleniu oskrzeli, pluciu krwią, puchlinie wodnej, nerwobólach, niedokrwistości, wzdęciach, podagrze, kamicy moczowej oraz jako środek mlekopędny i przeciwrobaczy.

 Współcześnie w medycynie ludowej rzodkiew stosuje się jako środek żółciopędny. Sok z warzywa ma jest też powszechnie wykorzystywany jako składnik preparatów na porost włosów.

 

Co znajduje się w rzodkwi?

Korzeń rzodkwi zawdzięcza swój ostry smak i nieprzyjemny zapach obecności glikozydów gorczycowych- tzw. glukoznynolanów. Warzywo jest źródłem kwasów fenolowych oraz witamin, zawiera bardzo dużo witaminy C. Ponadto korzeń zawiera cukry, flawonoidy oraz zasady purynowe.  Jest to także źródło żelaza, fosforu, wapnia, magnezu, sodu, potasu, cynku, miedzi, manganu, selenu, siarki.

Nasiona rzodkwi, które wykorzystuje się czasem w medycynie ludowej, zawierają oprócz glukozynolanów także alkaloidy, brassinosteroidy oraz flawonoidy.

Surowiec

Surowcem jest korzeń rzodkwi czarnej, z którego przygotowuje się sok.

 

Historia

Trudno jest ustalić pochodzenie rzepy, ponieważ jest to roślina znana w uprawie od tysięcy lat. Przypuszcza się, że roślina może pochodzić z wschodnich rejonów Morza Śródziemnego lub terenów Azji, gdzie była znana jeszcze przed czasami rzymskimi. Wiadomo, że rzodkiew znana była w Egipcie Faraonów, Starożytnym Rzymie i Jerozolimie. W starożytnych Chinach i Japonii rzodkiew była uprawiana już w XI w p.n.e.  

Rzodkiew była uprawiana w starożytnym Egipcie już 5 tys. lat temu. Wg podań Herodota roślina była pokarmem dla robotników, którzy budowali piramidy 3000 lat p.n.e. Egipcjanie oraz Chińczycy z nasion rzepy otrzymywali olej.

O rzodkwi pisali Dioskurides, Pliniusz, Teofrwast i Galen. Wymienieni medycy zaliczali rzodkiew jako środek rozgrzewający i zalecali ją stosować jako środek sprzyjający trawieniu i poprawiający apetyt. Pliniusz podaje, że rzodkiew stosowano w leczeniu ukąszeń węży i skorpionów oraz przy zatruciach grzybami. Warzywo stosowano także jako środek na wszawicę. Starożytni stosowali utarte nasiona rzodkwi z miodem jako środek łagodzący zadyszkę i hamujący kasze.

O właściwościach tego warzywa pisał Karol Wielki w swoim Kapitularzu, gdzie nakazywał uprawiać czarną rzodkiew. W późniejszych czasach warzywo pojawia się także w dziełach św. Hildegardy Albertus Magnusa, Hieronymusa Bocka.

 

Medycyna ludowa

W starożytności oraz w średniowieczu rzodkiew stosowano na choroby żołądka, wątroby, nerek, jelit. Roślinę podawano na poprawę apetytu oraz dla wzmocnienia włosów. Avicenna zalecał rzepę wymieszaną z mąką na wzrost włosów przy łysieniu oraz pryszcze. Sok z rzodkwi wkropiony do uszu zalecał dla poprawy słuchu.  Przestrzegał jednak przed szkodliwym działaniem rzodkwi na głowy i zębów.

 W medycynie ludowej często przyjmuje się sok z korzenia rzodkwi wymieszany z cukrem lub miodem przy nieżytach górnych dróg oddechowych. Na grypę zalecane są okłady całego ciała z tartej rzepy przed snem, a dodatkowo picie szklanki soku z rzodkwi wymieszanego z wodą (1:1) z dodatkiem łyżki miodu. Taki preparat stosuje się również przy kokluszu, zapaleniu oskrzeli, pluciu krwią, puchlinie wodnej, nerwobólach, niedokrwistości, wzdęciach, podagrze, kamicy moczowej oraz jako środek mlekopędny i przeciwrobaczy.

 Współcześnie w medycynie ludowej rzodkiew stosuje się jako środek żółciopędny. Sok z warzywa ma jest też powszechnie wykorzystywany jako składnik preparatów na porost włosów.

 

Co znajduje się w rzodkwi?

Korzeń rzodkwi zawdzięcza swój ostry smak i nieprzyjemny zapach obecności glikozydów gorczycowych- tzw. glukoznynolanów. Warzywo jest źródłem kwasów fenolowych oraz witamin, zawiera bardzo dużo witaminy C. Ponadto korzeń zawiera cukry, flawonoidy oraz zasady purynowe.  Jest to także źródło żelaza, fosforu, wapnia, magnezu, sodu, potasu, cynku, miedzi, manganu, selenu, siarki.

Nasiona rzodkwi, które wykorzystuje się czasem w medycynie ludowej, zawierają oprócz glukozynolanów także alkaloidy, brassinosteroidy oraz flawonoidy.

DZIAŁANIE LECZNICZE CZARNEJ RZODKWI

Korzeń rzodkwi:

  • Ma silne działanie żółciotwórcze
  • Przywraca prawidłowy ruch jelit
  • Wzmaga wytwarzanie kwasów żołądkowych
  • Stosowany jest jako środek przeczyszczający
  • Ma zastosowanie w leczeniu przewlekłych stanów zapalanych i uszkodzeń wątroby
  • Dzięki zawartości błonnika pomaga wydalić nadmiar cholesterolu
  • Jest stosowny w leczeniu kamieni w nerkach i pęcherza moczowego
  • Wykazuje działanie przeciwbakteryjne, przeciwwirusowe i przeciwgrzybicze
  • Jest doskonałym środkiem przeciwszkorbutowym
  • Powinien być spożywany jako środek ogólnie wzmacniający i remineralizujący

 

Sok z rzodkwi stosuje się jako środek na niedokrwistość. To także lek pomocny przy uciążliwym kaszlu i zaflegmieniu płuc, który dodatkowo pomaga przy gorączce. Sok z rzodkwi oraz nasiona posiadają właściwości moczopędne, zwiększają laktację u mam karmiących. Jednym z najważniejszych zastosowań soku z rzodkwi jest jego działanie pobudzające cebuli włosowe do wzrostu, stąd rzodkiew ma zastosowanie jako środek na porost włosów.

 

Działanie niepożądane

Duże ilości soku zwłaszcza przyjęte na czczo mogą u niektórych spowodować podrażnienie żołądka i przekrwienie błony śluzowej żołądka.

 

Przeciwwskazania

  • Ostry i podostry nieżyt żołądka, jelit, nerek, silne zapalenie wątroby
  • Choroby związane z zaburzeniami przemiany materii
  • Wrzody żołądka

Ciężkie schorzenia serca




Literatura

  1. Ożarowskiego A.; Ziołolecznictwo- poradnik dla lekarzy; PZWL, wyd. III, Warszawa 1982, str. 219-220
  2. Czikow P., Łaptiew J.; Rośliny lecznicze bogate w witaminy; Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, Warszawa 1987r., str. 322-323
  3. Ożarowski A., Jaroniewski W.; Rośliny lecznicze i ich praktyczne zastosowanie; Instytut Wydawniczy Związków Zawodowych, Warszawa 1989, str. 344-346
  4. Poprzęcki W.; Ziołolecznictwo, Spółdzielcza Agencja Reklamowa SPAR, 1990r, str. 99
  5. Arnal- Schnebelen B., Goetz P., Paris M.; Lecznicze dary natury, 200 uzdrawiających ziół; Reader’s Digest; Warszawa 2004, str. 193
  6. Górnicka J.; Apteka natury; AWM, Warszawa 2005, str. 126
  7. Lim T. K.; Edible Medicinal and non-medicinal Plants, vol. 9 Modified Steams, roots, bulbs, Springer 2015 str. 829- str. 829-869
  8. Senderski M.E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; wyd. Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016; str. 558-559

 

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook

Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca