Tematy na blogu

Menu




Suplementy diety - wybierz na Ceneo.pl

Chrzan pospolity - Cochlearia armoracia​

Systematyka

Rząd: Kapustowce
Rodzina: Kapustowate
Rodzaj: Chrzan
Gatunek: Chrzan pospolity

 

Nazwy

Łacińska: Cochlearia armoracia,
Angielska: Horseradish
Niemiecka: Meerrettich
Polskie nazwy: chrzan zwyczajny, chrzan warzęcha, warzęcha, warzucha lekarska, rzodkiew polna dzika

 

Występowanie

Chrzan pochodzi prawdopodobnie z południowo- wschodniej Europy i zachodniej części Azji. Rośnie w klimacie umiarkowanym, na terenie całej Europy i obu Ameryk.
W Polsce występuje dziko w miejscach wilgotnych- głównie koło rowów, rzek, w ogrodach, parkach i na miedzach. Jest również uprawiany w ogródkach.

Ponad połowa światowej produkcji chrzanu skupia się w miasteczku Collinseville w stanie Iliinois.

 

Odmiany

Istnieje 30 odmian chrzanu, można także spotkać dwie odmiany ozdobne.

 

Surowiec

Surowcem leczniczym jest korzeń chrzanu, który wykopuje się jesienią. Spożywa się także młode liście rośliny. We Francji, Szwajcarii oraz Holandii chrzan jest zarejestrowany jako oficjalny lek. 

 

Historia

Chrzan był uprawiany ponad 2000 lat temu. Stosowany był na pewno w starożytnym Egipcie. Roślinę wymienia Dioskurydes. Wspomina o nim w również święta Hildegarda, która wymienia chrzan jako środek leczniczy. W XV wieku uprawę chrzanu na terenie Niemczech rozpowszechnił margrabia Johannes Alchimista.
W Polsce roślina znana była na pewno w XII wieku.

W podaniach ludowych chrzan bywa nazywany korzeniem Wikingów, ponieważ zabierali one ze sobą na wyprawy duże zapasy korzenia chrzanu, aby mieć dostęp do witamin i nie chorować na szkorbut. Szymon Syreński zalecał chrzan na bóle głowy, pity z winem na zaziębiony żołądek i polepszenie trawienia.

W XV wieku chrzan był popularnym produktem w kuchni niemieckiej i duńskiej, gdzie był stosowany jako składnik sosu rybnego. Około 1640 roku zaczęto go stosować również w Anglii, gdzie zdobył uznanie jako składnik sosu chrzanowego do pieczeni wołowe.

 

Medycyna ludowa

Chrzan w XVI wieku stosowano w leczeniu kolki i rwy kulszowej oraz jako środek moczopędny. Korzeniem chrzanu leczono także bóle zębów, wiosenne zmęczenie, katar, przeziębienie, bóle głowy, omdlenia, brak apetytu oraz anemii. Chrzan w medycynie ludowej to także środek przeciwrobaczy. Plasterki chrzanu moczone w winie stosowano jako lek na kamienie nerkowe.

We Francji i w Niemczech świeży sok z chrzanu z cukrem zalecano w chorobach wątroby i woreczka żółciowego. W Rosji chrzan był głównie środkiem moczopędnym stosownym w leczeniu puchliny wodnej, kamicy moczowej i gośćca. Miazgą lub naparem z chrzanu leczono ropiejące rany, wrzody i zapalenia uszu.

W medycynie ludowej stosowano także liście chrzanu, głównie do okładów w bólach głowy, zębów, artretyzmie, na kolki i kłucia.

 

 

Składniki mineralne

Za właściwości chrzanu oraz jego ostry smak w głównej mierze odpowiada zawartość olejku gorczycznego, którego głównymi składnikami są synigryna i izotiocyjaninan allilu. Działanie antybakteryjnie chrzanu wynika z obecności fitoncydów. Korzeń chrzanu jest źródłem asparaginy, witamin oraz soli mineralnych. Zawiera także enzymy, flawonoidy i kwasy fenolowe.

                       DZIAŁANIE LECZNICZE CHRZANU

 

Korzeń chrzanu:

  • poprawia i ułatwia trawienie, szczególnie potraw tłustych i ciężkostrawnych
  • zwiększa przyswajanie pokarmów
  • wzmaga przemianę materii
  • wspomaga pracę wątroby
  • wykazuje działanie przeciwpasożytnicze
  • wpływa na zwiększenie liczby białych krwinek
  • pomaga w leczeniu górnych dróg oddechowych
  • działa rozgrzewająco, obniża gorączkę
  • udrażnia nos, zatoki oraz oskrzela
  • jest stosowany do łagodzenia kataru siennego
  • ma zastosowanie w leczeniu gośćca
  • jest stosowany w leczeniu puchliny wodnej oraz kamicy nerwowej
  • usuwa przebarwienia
  • stosowany w leczeniu łupieżu
  • zapobiega szkorbutowi
  • ma silne działanie antyseptyczne

 

Działanie niepożądane

Chrzan stosowany bezpośrednio na skórę powoduje podrażnienia i rumień, ma działanie podrażniające, może powodować przekrwienia, a w szczególnych przypadkach nawet stany zapalne, w skrajnych przypadkach u osób wrażliwych może powodować nawet pęcherze na skórze.

Bardzo duże dawki chrzanu przyjmowane doustnie mogą powodować wymioty, rozwolnienia oraz silne pocenie się.

 

Przeciwwskazania

  • Chrzanu nie powinny spożywać dzieci oraz osoby szczególnie wrażliwe
  • Kobiety w ciąży oraz karmiące nie powinny stosować chrzanu w ilościach większych niż do celów kulinarnych.
  • Chrzanu nie powinny spożywać osoby z marskością wątroby, schorzeniami nerek oraz zapaleniem przewodu pokarmowego
  • Kobiety ze skłonnością do obfitej miesiączki powinny unikać przetworów z chrzanu
  • Ponieważ chrzan może wpływać na zaburzenie produkcji pewnych hormonów produkowanych przez tarczycę, nie powinny go stosować osoby z chorobami tarczycy

 

 

Ciekawostki

Chrzan jest trujący dla koni, świń i bydła.

Zdrowa żywność - zobacz na Ceneo.pl

                               Syrop chrzanowy z miodem


• 200 g świeżo utartego chrzanu
• Szklanka chłodnej wody
• 200 g miodu
• Sok z cytryny

Do chrzanu dodać szklankę chłodnej przegotowanej wody, wymieszać i pozostawić na godzinę w temperaturze pokojowej. Wycisnąć sok przez płótno i dodać do soku miód oraz nieco soku z cytryny. Wszystko dokładnie wymieszać. Syrop podawać przy zapaleniu oskrzeli, grypie, nieżytach górnych dróg oddechowych oraz w celu poprawienia apetytu.
Pić 3-4 razy dziennie po 1 łyżce (dzieci po 1 łyżeczce) z ciepłą przegotowaną wodą.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura
  1. Tyszyńska- Kownacka D., Starek T., Zioła w polskim domu, wyd. Watra 1988, Warszawa, str. 72-74
  2.  Arnal- Schnebelen B., Goetz P., Paris M.; Lecznicze dary natury- 200 uzdrawiających ziół; Reader’s Digest, Warszawa 2004,
  3. Górnicka J.; Apteka natury leksykon zdrowia; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski 2005, str. 95, 107-108
  4. Braun L., Cohen M.; Herbal & Natural Supplements an evidence- best guide 3rd edition; Elsevier 2010, str.  613-614
  5. Bremness; Wielka księga ziół; Wiedza i życie, Warszawa, str. 49
  6. Medicinal Plant Monographs; Cassandra L. Quave, 2013, str. 73-82
  7. Miśkowiec A.; Chrzan- nie tylko w kuchni; Panacea 2 (47), kwiecień- czerwiec 2014, str. 30-31
  8. Senderski M. E.; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2016, str.241-242
  9. http://www.nutrition-and-you.com/horseradish.html (05.2016)
  10. http://www.herballegacy.com/Horseradish.html  (05.2016)

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook




Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca