Tematy na blogu

Menu




Cebula zwyczajna - Allilum cepa

Systematyka
Gromada: Okrytonasienne
Klasa: Jednoliścienne
Rząd: Szparagowce
Rodzina: Amarylowate
Rodzaj: Czosnek
Gatunek: Cebula jadalna

Nazwy
Łacińska: Allilum cepa
Angielska: Onion
Niemiecka: Zwiebel
Polskie nazwy: dymka, skulibaba, cebula ogrodowa, cebula jadalna

Cebula to uniwersalne warzywo popularne w wielu kuchniach świata. Można ją spożywać w każdej postaci urozmaicając prawie każde dane. Ma doskonałe walory odżywcze i smakowe.
Cebula jest jednym z najsilniejszych naturalnych antybiotyków. Ludy spożywające duże ilości cebuli żyją dłużej oraz rzadziej chorują na nowotwory. Ma ona właściwości wzmacniające i dezynfekujące. Korzystnie wpływa na układ pokarmowy, zmniejsza nadciśnienie.

Morfologia

  • To roślina dwuletnia lub wieloletnia
  • W I roku wytwarza skórzaną, skróconą łodygę określaną mianem piętki, z której wyrastają korzenie przybyszowe i miękkie zbielałe liście tworzące tzw. cebulę
  • Cebula czyli tzw. główka jest utworzona z mięsistych łusek, które są przekształconymi pochwami liściowymi
  • Pochwy liściowe pierwszych 5-6 liści są bardzo błoniaste, cienkie, dalsze pochwy pod koniec okresu wegetacyjnego tworzą łuski ochronne.
  • Nad ziemią wytwarza zielone, rurkowate, puste w środku liście zwane szczypiorkiem
  • W kolejnym roku wyrastają liście oraz pęd nadziemny zakończony kwiatostanem, osiągającym 120 cm
  • Drobne, liczne kwiaty tworzą kuliste zielonkawo białawe baldachy
  • Nasiona cebuli są czarne trójkanciaste, spłaszczone, czarne

Odmiany
Kształt, wielkość oraz kolor cebuli uzależnione są od odmiany. Najczęściej spotykanymi odmianami cebuli są: cebula brązowa, biała, żółta i czerwona. W zależności od kształtu możemy również spotkać odmiany: dako- czyli spłaszczone, Rawska- czyli kuliste. Poszczególne odmiany różnią się także smakiem.

Występowanie
Cebula prawdopodobnie pochodzi z terenów dzisiejszego Afganistanu, Iranu i Turcji, skąd trafiła do Egiptu, a później do Grecji.
Obecnie występuje na całym świecie.

Uprawa
Warzywo jest uprawiane na całym świecie w wielu odmianach zarówno na cebulę jak i na szczypiorek. Jako warzywo cebula jest bardzo wymagająca w uprawie. Potrzebuje żyznych gleb o odczynie obojętnym, lubi dużo ciepła i słońca. Dodatkowo jest bardzo wrażliwa na zachwaszczenie oraz choroby. Uprawia się ją jako wczesne warzywo ze szczypiorkiem na bieżące spożycie i do przechowania. Roślina kwitnie od maja do lipca. Uprawiamy ją z nasion lub tzw. dymek.
Najwięcej cebuli uprawiają Egipcjanie, Hiszpanie i Węgrzy.

Surowiec
Surowcem leczniczym jest główka cebuli i łuski cebuli. W lecznictwie stosuje się odpowiednio przygotowane wyciągi, sporządzone głównie ze świeżych cebul.

Zbiór
Wczesną wiosną można zbierać szczypiorek. Nieco później kiedy szczypiorek zacznie się załamywać i kiedy zaczną zasychać liście zbiera się cebulę, wyrywając całą roślinę z ziemi. Po zbiorze cebula powinna wyschnąć, a kiedy wyschnie obcina się szczypior przeciętnie na długości ok. 4 cm. Cebulę po zbiorze należy dosuszyć, a dopiero potem umieścić w przechowalni, gdzie może leżakować całą zimę. Najlepsze warunki do przechowywania cebuli to ok. 2 °C, najlepiej gdzieś na strychu lub w piwnicy.

Zastosowanie w kuchni
Cebula jest uważana za pikantne warzywo nadające niepowtarzalny smak wielu potrawom. Jest warzywem uniwersalnym, gdyż jest znana w kuchniach całego świata. Można ją spożywać pod każdą postacią. Posiekaną, utartą lub pokrojoną w talarki cebulę można dodać praktycznie do każdego dania. Jest idealnym dodatkiem, do marynat, surówek, zup, dań mięsnych, pizzy, dań rybnych.
W sklepach można kupić najczęściej świeżą cebulę, ale może także kupić cebulę suszoną oraz liofilizowaną.
Najlepiej spożywać ją w stanie surowym, pieczona, gotowana czy smażona traci wiele składników odżywczych. Cebula jest bardzo popularna w kuchni francuskiej, włoskiej, hiszpańskiej, węgierskiej i arabskiej.
Komu trawienie cebuli nastręcza trudności koniecznie powinien ją spożywać z kminkiem, majerankiem, pieprzem.
Na wiosnę powszechnie stosuje się zielone liście cebuli-czyli szczypiorek jako doskonały dodatek do kanapek, twarożków czy sałatek.

Przekrojonej cebuli nie należy przechowywać, ponieważ szybko się utlenia i może stać się szkodliwa, a po dłuższym czasie nawet toksyczna.
Cebula obierana pod bieżącą lub nad gorącą kuchenką nie wywołuje łzawienia.

Zapach cebuli z oddechu usuwamy gryząc 2-3 ziarnka kawy, natkę pietruszki lub jabłko. Można także wypłukać usta płynem miętowym z alkoholem. Aby usunąć zapach cebuli z rąk, należy natrzeć dłonie wodą z solą lub z amoniakiem.

Historia
Pierwsze wzmianki o uprawie cebuli pochodzą z około 3000 r. p.n.e. z czasów Sumerów. Cebula znana była także Syryjczykom, a także Hebrajczykom i Żydom. Za czasów faraona Ramzesa II cebulę masowo wysiewano na obrzeżach miast. Znajdowała się ona także w spisie żywności dla ciężko pracujących niewolników- budowniczych piramid. W starożytnym Egipcie cebuli nie można było spożywać w radosne dni, ponieważ wyciskając łzy mogła uczynić je smutnymi.
Także Grecy stosowali cebulę nie tylko jako warzywo, ale także do celów leczniczych.
Cebulę do Europy sprowadzili Grecy i Rzymianie. I w średniowieczu jej uprawa była powszechna w całej Europie.
Niegdyś cebula była pokarmem powszechnym, gotowana w osolonej wodzie była pożywieniem dla najbiedniejszych ludzi w Azji Środkowej, Azji Mniejszej oraz krajów śródziemnomorskich.
W 1871 r. w Rosyjskim Ludowym Zielniku opublikowano zastosowanie cebuli jako środka zapobiegającego „najbardziej zaraźliwym chorobom i morowemu powietrzu”.
W czasie II wojny światowej w radzieckich szpitalach cebula była oficjalnym lekiem służącym do odkażania ropiejących ran.

Wierzenia ludowe
Według Szymona Syreńskiego nacieranie łysiejącej głowy sokiem z cebuli miało powodować przyrost włosów. Cebula wyciąga kolce, drzazgi i inne rzeczy tkwiące w ciele, wystarczy przyłożyć rozgnieciony plasterek cebuli na bolące miejsce.

Zastosowanie
Cebulę wykorzystuje się w przemyśle farmaceutycznym, do produkcji leków stosowanych w schorzeniach dróg moczowych, syropów przeciwkaszlowych oraz maści zapobiegających powstawaniu blizn pourazowych i oparzeniowych.

Składniki mineralne
Cebula zawdzięcza swoje niezwykłe właściwości glikozydowi o nazwie dwusiarczek alilopropylowy. Roślina ta zawiera także inne lotne związki siarki, o charakterystycznym zapachu i drażniącym działaniu.
Ponadto cebula jest źródłem:

  • Cukrów
  • Białek
  • Dipeptydów
  • Tłuszczy i steroli
  • Błonnika
  • Saponin
  • Prostaglandyny
  • Olejków eterycznych,
  • Związków śluzowych
  • Enzymów: feremenów, glukokininy
  • Kwasów: foliowego, nikotynowego
  • Soli mineralnych: siarki, żelaza, potasu, magnezu, manganu, fluoru, fosforu, wapnia, kobaltu, jodu, miedzi, cynku, krzemu
  • Witamin: A, z grupy B, C, E, K, PP, H, beta- karoten
  • Flawonoidów: kwerecytyny
  • Fintocydów

Szczypiorek to źródło witamin: A, PP, B, C

DZIAŁANIE LECZNICZE

Układ pokarmowy
Cebula wspomaga wydzielanie soków trawiennych szczególnie spożywana z pieprzem. Odkaża nasz układ pokarmowy, hamując rozwój szkodliwych bakterii w przewodzie pokarmowym. Przetwory z cebuli dzięki silnemu działaniu bakteriobójczemu zwalczają robaki i pasożyty.

Surowa cebula pozwala obniżyć poziom cukru we krwi i dlatego jest doskonałym dodatkiem dla osób leczących się na cukrzycę. We Francji rekomenduje się dla cukrzyków delikatną zupę cebulową.
Warzywo działa wspomagająco przy chorobach jelit, zaparciach, biegunkach. Ponad to ułatwia trawienie, wzmaga czynność wątroby i trzustki. Zalecana jest w diecie osób pragnących schudnąć.

Układ krwionośny
Cebula jest polecana jako lek przy nadciśnieniu. Wzmacnia serce oraz zapobiega miażdżycy. Ma jeszcze jedną wyjątkową zaletę- jako jedyne warzywo ma zdolność rozpuszczania zakrzepów krwi jak również zapobiega agregacji płytek krwi, co poprawia przepustowość żył. Dodatkowo poprzez zapobieganie zwężaniu się naczyń krwionośnych cebula zapobiega sklerozie.
Udowodnione jest, że cebula obniża poziom lipidów oraz cholesterolu.

Układ wydalniczy
W medycynie ludowej cebula była podawana jako środek moczopędny oraz lek w leczeni kamicy nerkowej. Rozpuszcza i pomaga wydalić z organizmu nadmiar mocznika. Usuwa także nadmiar wody z organizmu, dlatego jest zalecana przy chorobach, którym towarzyszy opuchlizna.

Układ nerwowy
Warzywo spożywane regularnie uspokaja i zapobiega podrażnieniu nerwów. Dzięki dużej zawartości witaminy A cebula pozytywnie wpływa na nasz wzrok oraz zapobiega kurzej ślepocie. Działa także lekko nasennie. Jest doskonałym środkiem na osłabienie fizyczne i umysłowe.

Układ oddechowy
Cebula to doskonały środek wykrztuśny, przeciwkaszlowy oraz przeciwzapalny. Jest idealnym lekiem na wszystkie choroby górnych dróg oddechowych. Syrop z cebuli świetnie działa w przypadku zapalenia gardła, krtani czy zapalenia oskrzeli, nieżytach oskrzeli, krztuścowi, chorobach tchawicy, bronchitowi. Pomaga również na chore zatoki. Bulion z cebuli jest pomocny przy anginie oraz zapaleniu migdałków. Niektóre związki zawarte w cebuli wykazują właściwości przeciwalergiczne.
Olejki eteryczne uwalniające się podczas obierania czy krojenia cebuli wzmacniają nasz układ oddechowy oraz działają korzystnie na błony śluzowe.

Układ ruchowy
Cebula jest stosowana jako środek w leczeniu bólów reumatycznych oraz artretycznych. Roślina ta wzmacnia również kości.

Układ rozrodczy
Pobudza popęd płciowy. Pomaga przy niedomogach prostaty i zapobiega jej przyrostowi.

Skóra
W postaci kompresów cebulę stosuje się do leczenia ran, czyraków, ropni, oparzeń oraz trądziku. Dodatkowo warzywo to wykorzystuje się w leczeniu odcisków, brodawek, kurzajek. Cebulę stosuje się także przy odmrożeniach. Co więcej cebula likwiduje zajady oraz liszaje.
Wyciągi z cebuli poprawiają wygląd naszej skóry, pomagają pozbyć się rozstępów czy widocznych blizn. A także wzmacniają włosy i paznokcie. Ugotowana lub upieczona miazga cebuli stosowana w formie okładów ma działanie bakteriobójcze oraz odmiękczające. Cebula uśmierza ból po ukąszeniu os zmniejsza obrzęk po ukąszeniu przez owady. Odstrasza także komary.
Przeciwdziała stanom zapalnym. Zapobiega procesom starzenia się skóry.
Miazgę ze świeżej cebuli wciera się w skórę głowy aby pobudzić wzmocnić cebulki włosowe i pobudzić porost włosów. Ugotowaną cebulę stosuje się w okładach na wrzody, hemoroidy, sprawy ropne i zapalne. Leczy także żylaki.

Dodatkowe działanie
Cebula wykazuje silne właściwości antyseptyczne, jest środkiem zapobiegającym szerzeniu się oraz powstawaniu chorób epidemiologicznych. Jest jednym z silniejszych naturalnych antybiotyków. Działa skutecznie na bakterie powodujące choroby skórne, w tym na gronkowca złocistego.
Cebula wzmacnia naszą odporność, a spożywanie jednej cebuli dziennie chroni przed chorobami nowotworowymi.
W medycynie ludowej cebula była stosowana również w leczeniu szkorbutu. Cebula odkwasza nasz organizm, wspomaga działanie tarczycy.
Znane są właściwości odtruwające cebuli przy nadużyciu alkoholu.

Zastosowanie w homeopatii
• Alergiczny lub wirusowy nieżyt błony śluzowej nosa
• Zapalenie krtani i tchawicy
• Początkowy okres krztuśca
• Zapalenie nerwów i nerwobóle

Skutki uboczne
Cebula po spożyciu na surowo pozostawia niemiły zapach w ustach. Wystarczy jednak zjeść natkę pietruszki lub umyć zęby, żeby pozbyć się brzydkiego zapachu.
Niektóre osoby nie tolerują surowej cebuli, wówczas można ją spożywać gotowaną lub podsmażoną.
Świeża cebula przyłożona do skóry powoduje jej zaczerwienienia.
Niektóre osoby mogą być uczulone na cebulę.

Przeciwwskazania
Cebuli w dużych ilościach nie powinny spożywać osoby cierpiące na poważne schorzenia nerek, wątroby, trzustki, żołądka i serca.
Ciekawostki
Gotowana cebula jest najgorzej tolerowana przez organizm. Natomiast bulion z cebuli jest bardzo bogaty we wszystkie składniki aktywne tego cennego warzywa.

PREPARATY LECZNICZE

1. Macerat z cebuli

Cienko pokrojoną cebulę macerować kilka godzin w ciepłej wodzie. Popijać rano na czczo z dodatkiem kilku kropel cytryny.

2. Syrop z cebuli

  • 4 cebule
    • Ząbek czosnku
    • Sok z 2 cytryn
    • Miód

Cebulę i czosnek drobno pokroić, dodać sok z cytryny i zalać miodem. Całość odstawić na dzień w ciepłe miejsce.
Dawkowanie
Syrop należy spożywać 1-2 razy dzienne po 1 łyżce.
Zastosowanie
Syrop jest pomocny przy męczącym kaszlu oraz przeziębieniu.

3. Syrop z cebuli II

  • Cebula
    • Miód lub syrop cukrowy

Dobrze utartą lub zmieloną cebulę wymieszać z miodem lub syropem cukrowym w stosunku 1:1. Całość podgrzać i wycisnąć przez gazę.
Pić łyżkę 3-5 razy dziennie po jedzeniu przy kaszlu lub zapaleniu oskrzeli. Dzieci po 1 łyżeczce również 3-5 razy dziennie.

4. Sok z cebuli

Drobno posiekaną cebulę zasypać cukrem i pozostawić na kilka godzin w ciepłym miejscu. Zlać powstały płyn do słoiczka. Pić 2-4 razy dziennie przy przeziębieniu, dla naturalnej dezynfekcji układu pokarmowego oraz przy nadciśnieniu. Świeży sok z cebuli stosuje się na żylaki odbytu i przy nieżytach jelit. Fitoncydy świeżego soku wdycha się przy anginie, ropniach płucnych, nieżytach grypowych i nieżytach nosa.

5. Wino wzmacniające odporność

  • 0,5 kg cebuli
    • 200g miodu
    • Butelka białego wytrawnego wina

Do zmiażdżonej cebuli dodać miód i zalać butelką wytrawnego wina. Odstawić na 5 dni w ciemne miejsce, codziennie mieszając. Po upływie 5 dni przecedzić. Pić 1-3 razy dziennie po kieliszku jako środek wzmacniający i zapobiegający szkorbutowi oraz miażdżycy naczyń krwionośnych. Przy awitaminozie stosować 2-4 łyżeczki dziennie.
Dawkowanie
Najlepiej spożywać 2 razy dziennie po 3 łyżki

6. Inhalacje na katar

Startą cebulę przełożyć do szerokiej miski i nakryć głowę ręcznikiem lub ściereczką, głęboko oddychając.

7. Okłady na ugryzienia

Wystarczy w miejsce ugryzienia przyłożyć świeżo ukrojony plasterek cebuli

8. Nalewka z cebuli

• 0,5 kg cebuli
• 1l spirytusu

Pokrojoną cebuli zalać litrem spirytusu i odstawić w ciemne miejsce na 10 dni. Potem wystarczy tylko przecedzić i nalewka gotowa do spożycia. Spożywać 3-5 łyżeczek dziennie na zaparcia i kamicę moczową.
Można także przygotować słabszą nalewkę, stosując zamiast spirytusu alkohol 20%. Wówczas nalewkę stosujemy 1-2 łyżeczki dwa razy dziennie z dodatkiem osłodzonej wody po posiłkach. Działa pobudzająco na czynność wydzielniczą jelit, ma działanie bakteriobójcze.

9. Okłady na zapalenie pęcherza

Przy bolesnym zatrzymaniu moczu należy włożyć do płóciennego woreczka posiekaną cebulę i podgrzać, a następnie okładać nią pęcherz moczowy. Często zmieniając okłady.

10. Na reumatyzm i bóle stawów

Świeżą cebulę rozetrzeć na miazgę i rozłożyć na czystej gazie. Przyłożyć na bolące miejsce. Zdjąć po pojawieniu się pieczenia. Uwaga okłady powodują zaczerwienienia skóry. Dodatkowo obolałe miejsca można masować z dodatkiem soku z cebuli.

11. Na robaki

  • 1 średnia cebula
    • Szklanka mleka

Cebulę gotować w szklance mleka.

Dawkowanie
Spożywać 3-4 razy dziennie przez kilka dni. Spożywana 2 razy dziennie pomaga na puchlinę wodną.

12. Na owsiki

  • Średnia cebula
    • 0,5 l wody

Drobno posiekaną cebule zalać wodą i pozostawić na noc.

Dawkowanie
Podawać szczególnie dzieciom do pica po 2-3 łyżki kilka razy dziennie przez kilka dni.

13. Na krwotoki z nosa

Wymieszać sok z cebuli z octem winnym. W roztworze namoczyć tampony z waty i włożyć do nosa. Dodatkowo dobrze jest przykładać zimne okłady na kark i czoło.
Przy grypie można także stosować tampony z startą cebulą w środku.

14. Na swędzenie i szum w uszach

Kilka razy dziennie umieścić na 2 godziny w uszach watę nasączoną sokiem z cebuli.

15. Na opryszczkę

Co jakiś czas smarować chore miejsce sokiem z cebuli

16. Na kaca

Przygotować zupę cebulową. Zjeść i pościć następny dzień. Zupa usuwa skutki spożycia zbyt dużych ilości alkoholu.

17. Sok z cebuli

Drobno posiekaną cebulę zasypać cukrem i pozostawić na noc w ciepłym miejscu. Odcisnąć przez gazę. Sok ma wielorakie zastosowania.
Dawkowanie
Przy chrypce i nieżycie gardła można spożywać po 1 łyżce 2-4 razy dzienne. Sok z cebuli stosuje się także do nacierania skóry głowy, aby wzmocnić porost włosów.

18. Herbata z cebuli

  • 100g cebuli
    • 0,5l wody
    • Miód do smaku

Pokrojoną cebuli zalać wrzącą wodą i odstawić na 20 minut pod przykryciem. Po przecedzeniu dodać trochę miodu.
Pić przy kaszlu. Herbatka pomaga także na robaki.

19. Przy nadciśnieniu

  • 1 kg cebuli
    • Cytryna

Wycisnąć w sokowirówce sok z cebuli. Sok wymieszać z sokiem z cytryny w proporcji 1:1. Sok jest doskonałym środkiem oczyszczająca nasze tętnice i żyły ze złogów cholesterolu.
Dawkowanie
Spożywamy codziennie po 1 łyżce.

NATURALNE KOSMETYKI

Cebulę powszechnie stosuje się w naturalnej kosmetyce. Miazgę lub sok z cebuli wciera się w skórę głowy aby wzmocnić porost włosów.

  1. Odżywka na włosy
  • Średnia cebula
    • Łyżeczka soku z cytryny
    • Żółtko jaja

Startą lub drobno pokrojoną cebulę wymieszać z sokiem z cytryny oraz z żółtkiem.
Gotową odżywkę nałożyć na włosy i po godzinie spłukać ciepłą wodą, a następnie umyć głowę szamponem.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Literatura
[1] A. Skarżyński, Zioła czynią cuda; Agencja wydawnicza Comes, Warszawa 1994, str. 68-71
[2] Trojan E., Tradycyjne przyprawy, zioła, rośliny lecznicze i mieszanki przypraw, wyd. AA s.c. Kraków 2004, str. 52
[3] J. Górnicka; Apteka natury leksykon zdrowia; Agencja Wydawnicza Jerzy Mostowski 2005, str. 95, 104-107
[4]M.E. Senderski; Prawie wszystko o ziołach i ziołolecznictwie; Mateusz E. Senderski, Podkowa Leśna 2015, str.229-232
[5]http://portal.abczdrowie.pl/wlasciwosci-lecznicze-cebuli
[6] http://zdrowieznatury.blox.pl/2012/08/CEBULA.html
[7] http://dietadlazdrowia.pl/artykuly/eksperci/7/moc_cebuli/315.html
[8] http://www.herbapol.poznan.pl/cebula-zwyczajna-allium-cepa
[9] http://www.swiatkwiatow.pl/poradnik-ogrodniczy/cebula-zwyczajna–zasady-uprawy-i-najciekawsze-odmiany-id1340.html
[10] http://www.swiatkwiatow.pl/poradnik-ogrodniczy/cebula-zwyczajna–uprawa-odmiany-i-siew-nasion-id1249.html
[11] http://www.zdrowa-zywnosc.pl/artykuly/22-cebula-warzywo-pelne-zalet
[12] http://homeopatiapolska.com/baza-wiedzy/leki-homeopatyczne/materia-medica-1/60-allium-cepa.html
[13] http://www.szkolnictwo.pl/szukaj,Czosnek

Dane ze stron przed 24.06.2017

Newsletter

  • Instagram
  • Facebook




Najczęściej szukane

Zdrowie • Naturalne • Ziołolecznictwo • Naturalne preparaty • Zioła • Właściwości ziół • Owoce • Warzywa • Kosmetyki • Przyprawy • Jak wyleczyć • Domowe leczenie • Zdrowotne • Zielarstwo • Sklep • Właściwości lecznicze • Naturalne leczenie • Sklep zielarski • Poradnik • Blog o zdrowiu • Ebook • suplementy diety • zdrowie • przyprawy • herbatki ziołowe • mięta • rumianek • skrzyp polny • melisa • herbata miętowa • właściwości ziół • leczenie ziołami • magia ziół

Musisz wiedzieć

Informacje zamieszczone na stronie internetowej nie stanowią profesjonalnej porady medycznej ani instrukcji użycia. W żadnym wypadku treści zamieszczone na stronie internetowej nie mogą zastąpić konsultacji z lekarzem lub farmaceutą.

Na skróty

  • O nas
  • Polityka prywatności
  • Współpraca